سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا سەناتورلار كولىك قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭداردى قاراپ, دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz قر پارلامەتىنىڭ سەناتى ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جەكەلەگەن كولىك قۇرالدارى تۇرلەرىنىڭ ءجۇرۋىن ۇيىمداستىرۋ جانە جول قاۋىپسىزدىگىن تسيفرلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە جەكەلەگەن كولىك قۇرالدارى تۇرلەرىنىڭ ءجۇرۋىن ۇيىمداستىرۋ جانە جول قاۋىپسىزدىگىن تسيفرلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭداردى ەكى وقىلىمدا قارادى.
زاڭداعى جاڭا نورمالارعا دەپۋتاتتار باستاماشى بولدى. ولار كولىك قۇرالدارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىنىڭ قوزعالىسى كەزىندە تۋىندايتىن ماسەلەلەردى قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە جول اپاتتارىن ازايتۋعا ارنالعان. ماسەلەن, قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن نورمالارعا سايكەس موپەدتەر مەحانيكالىق كولىك قۇرالدارىنىڭ تىزبەسىنە ەنگىزىلىپ, ولار ءۇشىن مىندەتتى مەملەكەتتىك تىركەۋدى بەلگىلەۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق كولىك جۇرگىزۋشىلەرىن وقىتۋمەن قاتار جولاۋشىلار تاسىمالى قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە ارنالعان بىرقاتار قوسىمشا تالاپ ەنگىزىلىپ وتىر.
سەنات توراعاسى زاڭدارعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ, ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە تىركەلەتىن جول اپاتتارى قوعامدى قاتتى الاڭداتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول مەملەكەت باسشىسى بۇل ماسەلەگە بىرنەشە رەت نازار اۋدارعانىن ايتتى.
«پرەزيدەنتىمىز جولداۋدا جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالدى. بۇگىن قارالعان زاڭدار جول قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭنامانى ودان ءارى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى. جول قاۋىپسىزدىگىن ودان ءارى تسيفرلاندىرۋ ءىسى دە نازاردان تىس قالعان جوق. ماقۇلدانعان زاڭدار جولداعى قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە جەكەلەگەن كولىك قۇرالدارى تۇرلەرىنىڭ ءجۇرۋىن ۇيىمداستىرۋ جانە جول قاۋىپسىزدىگىن تسيفرلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ارقىلى قر اقبتك-ءنىڭ 15 بابىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ قاراستىرىلعان. ونىڭ ىشىندە كولىك قۇرالىنىڭ بەلگىلەنگەن قوزعالىس جىلدامدىعىنان رۇقسات ەتىلگەن مولشەردەن ساعاتىنا 60 جانە ودان دا كوپ كيلومەترگە اسىرعان جۇرگىزۋشىلەر ءۇشىن نەعۇرلىم قاتاڭ اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەن. سونداي-اق قايتالاما قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ قوسىمشا شارالارى جانە باسقا دا تەتىكتەر قولعا الىنادى.
پالاتا وتىرىسىندا سەناتورلار دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن دا جولدادى.
جانبولات جورگەنباەۆ الماتى وبلىسىنىڭ كەگەن اۋدانىنداعى اۆتوموبيل جولدارى مەن الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ جاي-كۇيىن سىنعا الدى. ساپاسىز جول قايىڭدى, كولساي كولدەرى جانە شارىن شاتقالى سياقتى تۋريستىك ورىندارعا جەتۋگە ۇلكەن كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
سەرىك شايداروۆ اۋىلدىق جەرلەردە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ تومەندەگەنىنە جانە «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى. سەناتور اتالعان باعدارلاما بويىنشا الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار ارقىلى اۋىل تۇرعىندارىنا نەسيە بەرۋدى ۇسىندى. دەپۋتات بۇل رەتتە «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىن نەگىزى العان ابزال ەكەنىن ايتتى.
ەۆگەني بولگەرت ەلدەگى كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ساپاسى جانە مامان دايارلاۋ ءىسى ەڭبەك نارىعىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىنىن ايتتى. سەناتور ءتيىستى مينيسترلىكتەرگە ماسەلەنى شەشۋگە ارنالعان بىرقاتار ۇسىنىس جولدادى. ونىڭ ىشىندە جاڭا جوبالاردى جانە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر مەن وقۋ باعدارلامالارىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى دە بار.
امانگەلدى نۇعمانوۆ اگروونەركاسىپتىك كەشەنگە كرەديت بەرۋ ماسەلەسىن كوتەرىپ, ءتيىستى ەرەجەلەردى قايتا قاراۋدى, سونداي-اق, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ايقىندايتىن باسىم جوبالاردى نەسيەلەۋدى ەنگىزۋدى ۇسىندى.
سۇلتان دۇيسەمبينوۆ اگروونەركاسىپتىك سالانى ودان ءارى دامىتۋ جونىندەگى شارالارعا توقتالدى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىنىڭ توزۋى, مانەۆرلىك لوكوموتيۆتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جانە شەكارالىق وتكەلدەردەگى كەپتەلىستەر لوگيستيكاعا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋدە قيىندىق تۋعىزاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
ساكەن ارۋباەۆ قانت يمپورتىنا تاۋەلدىلىك ماسەلەسىن شەشۋدى كوزدەيتىن باسىمدىقتارعا توقتالدى. ولاردىڭ قاتارىندا ينۆەستيتسيا تارتۋ, قانت قىزىلشاسىن وڭدەۋگە ارنالعان ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ سياقتى ناقتى ىستەر بار.
جاننا اسانوۆا كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورداعى كومپلاەنس-قىزمەتتەر جۇمىسىنىڭ تيىمسىزدىگىنە نازار اۋداردى. وسى باعىتتاعى شارالاردىڭ ءبىرى – بۇرىنعى مەملەكەتتىك جانە ساياسي قىزمەتشىلەردى سول سالاعا نەمەسە ناقتى ۆەدومستۆولىق باعىنىستى قۇرىلىمعا جەتەكشىلىك ەتكەن كوممەرتسيالىق جانە كۆازيمەملەكەتتىك قۇرىلىمدارعا جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا تىيىم سالۋ مەرزىمىن ۇلعايتۋ.
بەكبولات ورىنبەكوۆ قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار مەن ستيحيالىق پوليگوندار ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن اتالعان قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋشىلەرگە مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
اينۇر ارعىنبەكوۆا وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىستى قورعاۋ ءۇشىن ۇلتتىق تىركەۋ نورمالارىن ساقتاۋ ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيدى. سەناتور ەاەو-نىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىندەگى كەمشىلىكتەرگە بايلانىستى تۋىنداپ وتىرعان قيىندىقتارعا دا توقتالىپ ءوتتى.
تالعات ءجۇنىسوۆ ۇكىمەتتىڭ نازارىن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ءۇشىن دەنە شىنىقتىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزىنا اۋداردى. دەپۋتات مەكتەپتەردە بۇل باعىتتا ساباقتان تىس جۇمىستى ارتتىرۋدى, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ پەداگوگتارىن جۇمىلدىرىپ جانە مەكتەپتىڭ سپورتتىق كۇنتىزبەسىن قالىپتاستىرىپ, سپورت كلۋبتارى مەن مامانداندىرىلعان سىنىپتار قۇرۋدى ۇسىندى.