نارىق ورلەۋى ءۇشىن ەلدەگى قارجى سالاسى قاعاجۋ كورمەۋ كەرەك. بۇل – كۇردەلى دە كوپولشەمدى ۇعىم. قاي ەكونوميستەن سۇراساڭىز دا, «قارجى داعدارىسى اياقاستى كەلمەيدى, الدىن الا مىندەتتى تۇردە سەزدىرەدى» دەيدى. سول سەبەپتى تابان استى تۇيتكىل تۋماس ءۇشىن ماماندار بۇل ماسەلەنى ۇنەمى نازاردا ۇستاپ وتىرادى. مۇنىڭ ءبىر مىسالى – جاقىندا وتكەن «Astana Finance Days» كونفەرەنتسياسى. وندا ەۋرازيا وڭىرىندەگى قارجى سالاسىنىڭ قازىرگى زامانعى ماسەلەلەرى, ۇردىستەرى مەن مۇمكىندىكتەرى تالقىعا ءتۇستى.
اۋقىمى كەڭ كەڭەسكە جىل سايىن 3 000-نان استام ادام قاتىسادى. ولاردىڭ قاتارىندا مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى, قارجى سالاسىنىڭ جەتەكشى ساراپشىلارى, ينۆەستورلار مەن بيزنەس-كوشباسشىلار بار. بيىل ماماندار قارجى سەكتورىنداعى وزىق تەحنولوگيالار, ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرى, قارجىنىڭ ورنىقتى دامۋعا, قوعامداعى وڭ وزگەرىستەرگە اسەرىن تالقىلاۋعا جينالدى.
ەكى كۇنگە سوزىلعان جاۋاپتى جيىندا ساراپشىلار ءارتۇرلى تاقىرىپتى قاۋزادى. اسىرەسە ەلدەگى قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتى مەن ءرولى, دەرەكتەردى قورعاۋ, بيزنەستە جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانۋ, ەرىكتى كومىرتەگى نارىعىن قۇرۋ, كاپيتال نارىعى, قارجى سالاسىنداعى تەحنولوگيالار, كورپوراتيۆتىك جانە بولشەك سەكتور ءۇشىن يسلامدىق قارجىلىق شەشىمدەر باستى نازاردا بولدى. تالقىلانعان تاقىرىپتار اراسىندا جاساندى ينتەللەكت جايى دا بار.
«جي داۋىرىندەگى قۇپيالىلىق: بيزنەس ءۇشىن وزگەرىس ۇستىندەگى سىن-تەگەۋرىندەر جانە تابىستىڭ بەيىمدى ستراتەگيالارى» تاقىرىبىندا ماماندار زەرتتەۋلەرى مەن نۇسقاۋلىقتارىن كورسەتتى. جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى قارقىندى دامىپ جاتقاندىقتان, ونى قارجىلىق قىزمەتتەر سالاسىنا ينتەگراتسيالاۋ ماڭىزدى. «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى (احقو) يننوۆاتسيالاردى ىنتالاندىرىپ قانا قويماي, دەربەس دەرەكتەردى, جەكە تۇلعالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن سەنىمدى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا قۇرۋ قاجەتتىلىگىن ءتۇسىنىپ, جوسپار قۇرىپ وتىر. وسى تۇرعىدا وتاندىق بيزنەستە جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ۇلەسى قانشالىقتى دەگەن سۇراق كىم-كىمدى دە قىزىقتىرۋى مۇمكىن.
– بيزنەستىڭ جاساندى ينتەللەكتىدەن كورەتىن پايداسى – ساتىپ العان باعدارلامالىق جاساقتاماسىنىڭ بۇرىنعىدان دا تيىمدىرەك بولا تۇسەتىنى. ەلىمىزدە بيزنەس جاساندى ينتەللەكتىنى وزدىگىمەن قولدانبايدى. كوبىنە دايىن سوفتتاردى پايدالانادى. ءسويتىپ, باعدارلاما ءوندىرۋشىسى سول باعدارلامالارىنا جاساندى ينتەللەكت قوسىپ, كليەنتكە جاقسىراق شەشىم ۇسىنادى. ماسەلەن, بۇرىن سوفت ءوندىرۋشى الگوريتمى السىزدەۋ چات-بوت قولدانىپ كەلگەن بولسا, ونىڭ جاڭارتىلعان نۇسقاسىندا جاساندى ينتەللەكت كىرىستىرىلىپ, ساپاسى جاقسارا تۇسكەن باعدارلامانى ءبىزدىڭ بيزنەسكە ۇسىنادى دەگەن ءسوز, – دەيدى ءىT-ساراپشى, «MSSP.GLOBAL» باس ديرەكتورى داۋرەن ساليپوۆ.
كونفەرەنتسيادا يسلام دامۋ بانكىنىڭ قولداۋىمەن احقو جانە «CSQ Law» كومپانياسى دايىنداعان يسلامدىق قارجىلاندىرۋ جونىندەگى ەلدىك ەسەپتىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. ەسەپتە العاش رەت 13 000-عا جۋىق رەسپوندەنت اراسىندا يسلامدىق قارجى ونىمدەرىنە الەۋەتتى نارىقتىق سۇرانىستى باعالايتىن كەڭ اۋقىمدى نارىقتىق زەرتتەۋ ناتيجەسىنە نەگىزدەلگەن دەرەكتەر قامتىلدى.
– ءبىز وسى ماڭىزدى باستاما اياسىندا احقو-مەن ىنتىماقتاستىق ورناتىپ جاتىرمىز. بۇل – ۇلكەن قۋانىش. قازاقستانداعى يسلامدىق قارجىلاندىرۋ جونىندەگى ەلدىك ەسەپتە سەكتوردىڭ اعىمداعى جاي-كۇيى مەن بولاشاعى تۋرالى قۇندى تالداۋ ۇسىنىلعان. ەسەپ احقو-دا ۇسىنىلعان يسلامدىق قارجىنى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنىڭ ساياساتى جونىندەگى ۇسىنىستارمەن توقايلاسادى. بۇل ەسەپتى ەلدەگى قارجى مەكەمەلەرى مەن ينۆەستورلار يسلامدىق قارجىلاندىرۋدىڭ بۇكىل الەۋەتىن پايدالانۋ جۇمىسىندا باسشىلىققا السا بولادى, – دەدى يسلام دامۋ بانكى ينستيتۋتى باس ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى دوكتور سامي ءال-سۋۆايلەم.