بۇگىندە كەز كەلگەن كوزى اشىق ادام مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ دەرتتى دەر كەزىندە انىقتاپ, ەمدەۋ ماقساتىندا تۇرعىنداردى جاسىنا قاراي جوسپارلى تەكسەرۋدەن وتكىزىپ, سكرينينگ جۇرگىزىپ جاتاتىنىن بىلەدى. باستاپقىدا توسىنداۋ ەستىلسە دە, بۇل تەرميندەرگە جۇرتتىڭ قۇلاعى ۇيرەنە باستادى. الايدا مۇنداي جوسپارلى شارا تۋرالى جۇرتتىڭ ءبارى حاباردار دەي المايمىز. اقيقاتىنا كەلگەندە, بۇل – ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ ناسيحات جۇمىسىن قانشالىقتى ىقىلاسپەن, ال حالىقتىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا قانشالىقتى ىجداعاتتى قارايتىنىنا بايلانىستى. بىراق ناتيجەسى دە جوق ەمەس.
ماسەلەن, بيىل 1-3 تامىز ارالىعىندا ەلىمىزدەگى ونكولوگيالىق ورتالىقتاردا وكپە ىسىگىنىڭ الدىن الۋ باعىتىندا Aشىق ەسىك كۇندەرى ءوتىپ, العاشقى تەكسەرىلۋدە 68 ادام قاتەرلى ىسىككە شالدىقتى دەگەن كۇدىككە ءىلىندى. ەندىگى جەردە دياگنوزدى تۇپكىلىكتى راستاۋ ءۇشىن ولار ءارى قاراي تەرەڭىرەك دياگنوستيكاعا جىبەرىلەتىنى ايان. جالپى, اكتسيا بارىسىندا قازاقستاننىڭ ونكولوگيالىق ورتالىقتارىندا 2 897 ناۋقاس ونكولوگتەردىڭ كەڭەسىن الدى. بۇل باستاما دۇنيەجۇزىلىك وكپە وبىرىنا قارسى كۇرەس كۇنىنە وراي قولعا الىنعان ەدى. سوندىقتان اشىق ەسىك كۇندەرىندە ونكولوگتىڭ كەڭەسى قاجەت بولعان جاعدايدا وكپەنىڭ تومەن دوزالى كومپيۋتەرلىك توموگرافياسى (ندكت) بارلىق ازامات ءۇشىن تەگىن بولدى.
سونداي-اق تەكسەرۋلەر بارىسىندا 83 ىسىكالدى اۋرۋلارى مەن وزگە دە 712 كەسەل ءتۇرى انىقتالىپ, 836 كت, ۋدز, بيوپسيا سىندى زەرتتەۋ مەن تالداۋلار جۇرگىزىلدى. بۇل ءىس-شارالار ءبىر-بىرىمەن بايلانىستى بولعاندىقتان, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن 13 وقىتۋ ۆەبينارى, مەديتسينالىق ۇيىمداردا 297 لەكتسيا مەن سەمينارلار وتكىزىلگەن. ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن ەڭبەك ۇجىمدارىندا 170 اڭگىمەلەسۋ مەن ءدارىس جۇرگىزىلدى.
ورايى كەلىپ تۇرعاندا, وكپەنىڭ قاتەرلى ىسىگى ەلىمىزدە بەلەڭ العان ونكولوگيالىق دەرتتەردىڭ قاتارىنا جاتاتىنىن, جىل سايىن شامامەن 3 500 ادامدا وبىردىڭ وسى ءتۇرى تابىلاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. وكپە قاتەرلى ىسىگىنىڭ قوزۋىنا ءبىرىنشى كەزەكتە تەمەكى شەگۋ سەبەپ بولادى. بۇل فاكتور شامامەن 90%-دى قۇرايتىندىقتان, وتاندىق ونكولوگتەر 45-69 جاس ارالىعىنداعى شىلىمقورلارعا جىل سايىن وكپەنىڭ تومەن دوزالى كومپيۋتەرلىك توموگرافياسى تەكسەرۋىنەن ءوتىپ تۇرۋعا كەڭەس بەرەدى. بۇل ءادىس قاتەرلى ىسىكتى اسقىندىرماي انىقتاۋعا, ودان ءارى قاراي ءتيىمدى ەم-دوم جۇرگىزۋگە جول اشىپ, ناۋقاستىڭ تەز قالپىنا كەلۋ مۇمكىندىگىن ايتارلىقتاي ارتتىرادى.
تاياۋدا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى اسحات ايماعامبەتوۆ پەن «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ باسقارما توراعاسى بولات جامىشەۆ الماتىداعى قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا (قازورعزي) كەلدى. ساپار بارىسىندا ەلىمىزدەگى جەتەكشى عىلىمي-مەديتسينالىق, ۇيىمداستىرۋ-ادىستەمەلىك ونكولوگيالىق ورتالىقتىڭ باسشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ديليارا قايداروۆا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى العا تارتىپ, ينستيتۋت ىزدەنىستەرى تۋرالى باياندادى.
قازورعزي باسشىسى «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى ارقىلى ەلىمىزدەگى ونكولوگيالىق كومەكتىڭ ساپاسى جاقسارىپ, ەل ازاماتتارىنا زاماناۋي دياگنوستيكا مەن ەمدەۋ ادىستەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. مىسالى, 2023 جىلدىڭ كۇزىندە قازورعزي-دا قاتەرلى ىسىكتەرىنە جوعارى تەحنولوگيالىق وپەراتسيالاردى جاساۋعا ارنالعان StealtStation S8 Premium نەيروناۆيگاتسيالىق جۇيەسى پايدالانۋعا بەرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا Ethos ساۋلەلىك تەراپيا كەشەنىن جانە Siemens SOMATOM go.Sim كومپيۋتەرلىك توموگرافىن ورناتۋ جۇمىستارى اياقتالىپ قالدى. جاڭا قۇرال-جابدىقتىڭ جوعارى دالدىگى مەن بەيىمدەلگىشتىگى ارقىلى ەم-دوم شارالارى جىلدامداتىلىپ, ناۋقاستار بۇرىنعىداي ۇزاق كۇتپەيدى. بۇعان قوسا پاتسيەنتتەردى ساۋلەلىك تەراپيامەن قامتۋ ۇلعايىپ, مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتادى.
سول سياقتى قۇنى 19,8 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن «QH ونكولوگيالىق قىزمەتتەردى جابدىقتاۋ بويىنشا دامىتۋ» قايىرىمدىلىق جوباسى اياسىندا الماتى, استانا قالالارىندا, سولتۇستىك قازاقستان, قاراعاندى, اباي وبلىستارىندا ونكولوگيالىق ورتالىقتارعا وزىق زاماناۋي جۇيەلەردى ساتىپ الىپ, ورناتۋ جوسپارلانىپ جاتىر.
الماتى