باياناۋىلداعى شالقار كولىندە 150 دالا قۇسى بەلگىسىز جاعدايدا قىرىلىپ قالعان. ولگەن قۇستاردىڭ بارلىعى – سارالاقاز (قىزىل ۇيرەك). ۆەتەرينارلار قۇستاردىڭ قىرىلۋىنا الدەبىر ۋلى وسىمدىكتەر سەبەپ بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام جاساپ وتىر.
باياناۋىلدىڭ كۇركەلى اۋىلدىق وكرۋگى اۋماعىنداعى شالقار كولىندە ۇيرەك تۇقىمداس قۇس – سارالاقازدىڭ جاپپاي قىرىلۋى تىركەلدى. جەرگىلىكتى ازاماتتار تۇسىرگەن بەينەجازبادان بايقاعانىمىزداي, قاۋىرسىن قاناتتىلار كولدى اينالا جاپپاي جۋساپ جاتىر.
شالقار كولى وبلىس ورتالىعىنان 300 شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقان. اتالعان ماسەلە بويىنشا وڭىرلىك ۆەتەرينارلىق باسقارماسىنىڭ ماماندارى وقيعا ورنىنا جەدەل بارىپ, كول ماڭايىندا ءولىپ جاتقان قۇستاردىڭ ۇشالارىن جيناپ, ورتەگەن.
– ولگەن قۇستاردىڭ بارلىعى – ۇيرەك تۇقىمداستارعا جاتاتىن سارالاقاز. ءارى 90 پايىزى بىلتىرعى بالاپاندار ەكەنى انىقتالىپ وتىر. قۇستاردان ماتەريال الىنىپ, استاناداعى ۇلتتىق زەرتحاناعا جىبەردىك, ناتيجەسى اپتا سوڭىنا دەيىن بەلگىلى بولىپ قالۋى كەرەك. وندا قۇس ىندەتىنىڭ 7-8 ءتۇرى جانە ۋلانۋ بويىنشا تەكسەرىلەدى. كول ماڭايىنان ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز جالپى سانى 150-دەي قۇستىڭ ولەكسەسىن تاپتى. وزگە قۇستار مەن جان-جانۋارعا زيانى تيمەۋى ءۇشىن بارلىعىن جيناپ, ورتەپ جىبەردىك. قازىر جۇمات شانين اۋىلى مەن وزگە دە جاقىن ەلدى مەكەندەر اينالاسىنداعى كولدەرگە مونيتورينگ جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بىراق وزگە كولدەردە مۇنداي جاعداي تىركەلگەن جوق, – دەيدى پاۆلودار وبلىسى ۆەتەريناريا باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى اسىلتاس تىلەۋباەۆ.
باسقارما وكىلىنىڭ بولجامىنشا, قۇستار الدەبىر ۋلى ءشوپتى جەپ, سودان قىرىلۋى مۇمكىن. سەبەبى كول سۋىنان ۋلانۋ مۇمكىن ەمەس. وندا سارالاقازدان وزگە باسقا دا ءتۇرلى قۇستار مەكەندەيدى. ال ولاردىڭ بارلىعى ءدىن امان.
– ال قۇس ىندەتى تارادى دەسەك, وندا كولدەگى بارلىق قۇس شالدىعار ەدى. سوندىقتان قۇستاردىڭ شوپتەن ۋلانۋى ابدەن مۇمكىن. بيىل بارلىق جەردە سياقتى باياناۋىل وڭىرىندە دە ىلعال مول بولىپ, اۋماقتا وسەتىن ءشوپتىڭ بارلىق ءتۇرى شىعىپ كەتكەن. ولاردىڭ اراسىندا ءتۇرلى ۋلى وسىمدىكتەر كەزدەسەدى. كەيدە ونى جەگەن ۇيدەگى جاس تولدەر, قوزى-لاق, بۇزاۋدىڭ ءولىپ قالاتىن جاعدايلارى تىركەلەدى, – دەيدى ا.تىلەۋباەۆ.
جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, شالقار كەزىندە ەكى كولدەن تۇرعان. ءبىرىنىڭ سۋى – اششى, ەكىنشىسىنىكى تۇششى بولعان ەكەن. كەيىنگى جىلدارى سۋ ايدىندارى كەمەرىنەن اسىپ, ءبىر-بىرىمەن قوسىلىپ كەتكەن. قازىردىڭ وزىندە كولدىڭ ءبىر بولىگىندە سۋ اششى, ەكىنشى جاعىندا تۇششى ەكەنى بايقالادى. ماماندار قۇستىڭ ولىمىنە بۇل ەشقانداي سەبەپ ەمەس دەيدى. سەبەبى كەز كەلگەن قۇس سۋدىڭ اششى-تۇششىلىعىن تاني الادى.
پاۆلودار وبلىسى,
باياناۋىل اۋدانى,
جۇمات شانين اۋىلى