كەيىنگى جىلدارى ءۇي, كولىك, تۇرمىستىق تەحنيكانى بىلاي قويعاندا, ءتىپتى كۇندەلىكتى ازىق-ت ۇلىگىنىڭ ءوزىن قارىزعا, ءبولىپ تولەپ الاتىندار كوبەيدى. وسى رەتتە مەملەكەت حالىقتىڭ الەۋمەتتىك احۋالىنا تۇراقتى مونيتورينگ جاساپ, «قارىزسىز قوعام» قالىپتاستىرۋعا كۇش سالىپ جاتىر.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە بانكروتتىعى تۋرالى» زاڭى حالىقتىڭ شامادان تىس نەسيە الۋ ماسەلەسىن شەشۋگە زور ىقپالىن تيگىزىپ تۇر. اتالعان قۇجات بىلتىر كۇشىنە ەنىپ, قىركۇيەك ايىنان باستاپ ءوتىنىش بەرگەن العاشقى ازاماتتار بانكروت بولىپ تانىلا باستادى. بۇل ءۇردىس ونلاين فورماتتا جۇرگىزىلەدى. ول ءۇشىن «جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى» دەگەن اقپاراتتىق جۇيە قۇرىلدى. وسى جونىندە قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ ايتىپ بەردى.
«سوتتىق رەجىمدە دە ارىزدار قارالدى. بۇل ارىزدار نەگىزىندە 12,2 ملرد قارىز كەشىرىلدى. بۇگىندە جەكە تۇلعالار – 13 مىڭ ادام بانكروت دەپ تانىلدى. ءسويتىپ, بارلىعى 40 ملرد تەڭگە كەشىرىلدى», دەيدى ول.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 102 مىڭ ارىزدانۋشىنىڭ 13 مىڭى سوتتان تىس بانكروت بولىپ تانىلدى. ونىڭ ىشىندە 27 ملرد تەڭگە كەشىرىلگەن. كوپ ارىزدانۋشىنىڭ قۇجاتى كەرى قايتارىلعان. بۇعان م ۇلىك پەن اۆتوكولىكتىڭ بولۋى, بانك پەن قارجىلىق ۇيىمداردىڭ تىزىمىندە بولماۋى سەبەپ بولدى.
جاۋاپتى مەكەمە قابىلدانعان زاڭعا بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزگەن. ماسەلەن, ەندى قارجى ۇيىمدارىمەن قارىم-قاتىناستى رەتتەۋ قۇجاتى بولماسا, ونى اقپاراتتىق جۇيەدەن الۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. تىزىمنەن تابىلماعان ارىزدانۋشى ءوز ارىزىن قايتا بەرە الادى. شەتەلگە شىعۋ ءراسىمىن قالپىنا كەلتىرۋ كەزىندە سوت شەشىمى شىعىپ, جوسپار قويىلعانعا دەيىن عانا شەكتەۋ قويىپ, ودان كەيىن شەكتەۋدى الىپ تاستاۋ كوزدەلگەن.
ال بانكروت بولىپ تانىلعانداردىڭ اراسىندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن 1 200 ازامات بار. ولاردىڭ 1,4 ملرد تەڭگە قارىزى كەشىرىلدى. 5 جىلدان اسا ۋاقىت قارىزى بار 6 500 ادام بانكروت دەپ تانىلعان. ولاردىڭ 18 ملرد تەڭگە قارىزى كەشىرىلدى.
بيىلدان باستاپ ەلىمىزدە تالاي جىل تايراڭداپ كەلگەن كەيبىر ميكروقارجى ۇيىمدارى ليتسەنزياسىنان ايىرىلدى. ءسويتىپ, وعان بەرەشەگى بار ازاماتتار ءوسىمپۇلسىز قارىزدارىن قايتارۋعا مۇمكىندىك الدى. ءتىپتى كەيبىر قارىزدار زاڭسىز رەسىمدەلگەنى راستالسا, قارىز قايتارىلمايتىن بولدى. بۇل جايت بۇگىندە ءبىراز بورىشكەردىڭ تىنىسىن اشىپ جاتقانى راس.