اقشالاي ءوندىرىپ الۋ – اكىمشىلىك پروتسەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ وزدەرىنىڭ ءىس جۇرگىزۋ مىندەتتەرىن ورىنداۋىن, سونداي-اق پروتسەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ جانە باسقا دا ادامداردىڭ سوت تالقىلاۋى كەزىندە دۇرىس مىنەز-قۇلقىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان اكىمشىلىك ماجبۇرلەۋ شاراسى.
الەۋمەتتىك جەلىلەردە, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكس اياسىندا اقشالاي ءوندىرىپ الۋ تۋرالى كوپتەگەن سۋديانىڭ جاريالانىمدارى بار. الايدا كەيبىر مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى وسى ۋاقىتقا دەيىن بۇل سوت شاراسىنا ءالى دە ءتيىستى ءمان بەرمەي وتىر.
اقتوبە وبلىسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق اكىمشىلىك سوتى 2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا اقشالاي ءوندىرىپ الۋ تۋرالى 21 ۇيعارىم شىعاردى. 2023 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا بۇل سان ءۇش ەسە وسكەن, وتكەن جىلى اقشالاي ءوندىرىپ الۋ تۋرالى 6 ۇيعارىم شىعارىلعان.
2024 جىلدىڭ جارتىجىلدىعىندا اقتوبە وبلىسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق اكىمشىلىك سوتىندا ارپك-ءنىڭ 127-بابىنىڭ 3-بولىگىمەن كوزدەلگەن اقشالاي ءوندىرىپ الۋ قولدانىلماعان. تەك 127-باپتىڭ 4-بولىگىمەن اقشالاي ءوندىرىپ الۋ قولدانىلعان. 127-باپتىڭ 4-بولىگىنە ساي سوتتىڭ تالابىن, سۇراۋ سالۋىن ورىنداماعانى, اكىمشىلىك ىسكە قاتىسۋشى ادامنىڭ سوتقا كەلمەگەنى, سوتقا ۋاقتىلى حابارلاماعانى, كەرى قايتارىپ الۋدى ۋاقتىلى بەرمەگەنى, سوت وتىرىسىندا توراعالىق ەتۋشىنىڭ وكىمدەرىنە باعىنباعانى, سوتتا بەلگىلەنگەن قاعيدالاردى بۇزعانى, سونداي-اق سوتتى جانە (نەمەسە) سۋديانى قۇرمەتتەمەگەنى تۋرالى انىق كۋالاندىراتىن وزگە دە ارەكەتتەر (ارەكەتسىزدىك) ءۇشىن سوت جيىرما ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە اقشالاي ءوندىرىپ الۋدى قولدانۋعا قۇقىلى.
ارپك-ءنىڭ 138-بابىنىڭ 5-بولىگىنە سايكەس سۋديا جاۋاپكەردى ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس دايىندالعان جانە رەسىمدەلگەن جازباشا پىكىردى جانە جوعارى تۇرعان اكىمشىلىك ورگان باسشىسىنىڭ, لاۋازىمدى ادامنىڭ ءۋاجدى ۇستانىمىن ون جۇمىس كۇنىنەن اسپايتىن مەرزىمدە اكىمشىلىك ىسپەن بىرگە (بار بولسا) بەرۋگە مىندەتتەيدى.
مىسالى, ءبىر جشس سوتقا ارىزدانىپ, وندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدان باس تارتۋ تۋرالى بۇيرىقتى زاڭسىز دەپ تانۋدى جانە كۇشىن جويۋدى; جول بەرىلگەن بۇزۋشىلىقتى جويۋدى سۇرادى. 2024 جىلعى 8 قاڭتارداعى ۇيعارىممەن الدىن الا تىڭداۋ تاعايىندالدى, وندا سوت جاۋاپكەردى ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس دايىندالعان جانە راسىمدەلگەن جازباشا پىكىردى, سونداي-اق جوعارى تۇرعان اكىمشىلىك ورگاننىڭ ۇستانىمىن سوت بەلگىلەگەن مەرزىمدە ۇسىنۋعا مىندەتتەگەن. كورسەتىلگەن ۇيعارىممەن اكىمشىلىك پروتسەسكە قاتىسۋشىلار «سوت كابينەتى» ەلەكتروندىق سەرۆيسى ارقىلى تانىستى. الايدا جاۋاپكەر سوت تالاپتارىن سوت بەلگىلەگەن مەرزىمدە ورىنداماعان. جوعارى تۇرعان ورگان باسشىسىنىڭ دالەلدى ۇستانىمىن ۇسىنباعان. وسىعان بايلانىستى سوتتىڭ 2024 جىلعى 19 قاڭتارداعى ۇيعارىمىمەن «اقتوبە قالاسىنىڭ تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسىنا 73 840 تەڭگە مولشەرىندە اقشالاي ءوندىرىپ الۋ قولدانىلدى.
وسىعان ۇقساس نەگىزدە جانە سول مولشەردە اقشالاي ءوندىرىپ الۋ «اقتوبە قالاسى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر باسقارماسى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسىنا, «ىرعىز اۋداندىق ۆەتەرينارلىق ستانساسى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورىنا, «مۇعالجار اۋدانى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر باسقارماسى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسىنا قاتىستى قولدانىلدى. بۇدان بولەك, ارپك-ءنىڭ 127-بابىنىڭ 5-بولىگىنە ساي مەكەمەنىڭ باسشىسىنا سوتتىڭ شەشىمىن ورىنداماعانى ءۇشىن اقشالاي ءوندىرىپ الۋ قولدانىلدى.
سوتتىڭ شەشىمىن, سوتتىڭ تاراپتاردىڭ تاتۋلاسۋ, مەدياتسيا نەمەسە داۋدى پارتيسيپاتيۆتىك ءراسىم تارتىبىمەن رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمىن بەكىتۋ تۋرالى ۇيعارىمىن ورىنداماعانى ءۇشىن سوت وسى سوت اكتىسىندە ول ءبىر ايدان اسپايتىن مەرزىم ىشىندە ورىندالۋعا جاتاتىن مەرزىمدى كورسەتە وتىرىپ, جاۋاپكەرگە ەلۋ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە اقشالاي ءوندىرىپ الۋدى قولدانادى.
2024 جىلعى 20 اقپانداعى سوتتىڭ شەشىمىمەن جشس-نىڭ تالاپ قويۋ ارىزى قاناعاتتاندىرىلىپ, ساۋلەت جانە قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ الدىن الا جوباسىن بەكىتۋدەن باس تارتۋ تۋرالى حاتى زاڭسىز دەپ تانىلىپ, بۇزىلعان. سونىمەن قاتار, ساۋلەت جانە قۇرىلىس ءبولىمى الدىن الا جوبانى بەكىتۋگە مىندەتتەلگەن. سوتتىڭ شەشىمى 2024 جىلدىڭ 30 ساۋىردە زاڭ كۇشىنە ەنىپ, جاۋاپكەرگە ورىنداۋ ءۇشىن جولدانعان. الايدا سوتتىڭ شەشىمى ورىندالماعان, وسىعان بايلانىستى 2024 جىلعى 12 ماۋسىمداعى سوتتىڭ ۇيعارىمىمەن ساۋلەت جانە قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باسشىسىنا 50 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش, ياعني 184 600 تەڭگە كولەمىندە اقشالاي ءوندىرىپ الۋ قولدانىلدى.
ءىس جۇرگىزۋ مىندەتتەرىن ورىنداماۋ فاكتىلەرىن انىقتاعان كەزدە سوتتىڭ اقشالاي ءوندىرىپ الۋ قۇقىعى سوت بيلىگىنىڭ دەربەستىگى مەن تاۋەلسىزدىگى قاعيداسىنان تۋىندايدى جانە سوت تورەلىگىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى سوتتىڭ ديسكرەتسيالىق وكىلەتتىكتەرىنىڭ ءبىر كورىنىسى بولىپ سانالادى. سونىمەن قاتار اقشالاي ءوندىرىپ الۋ پروتسەستىك ماجبۇرلەۋ شاراسى زاڭعا جانە سوتقا قۇرمەتپەن قاراۋدى قالىپتاستىرۋ سياقتى مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى.
ماريا شاريپوۆا,
اقتوبە وبلىسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق اكىمشىلىك سوتىنىڭ سۋدياسى