ايگىلى ماحاتما گاندي: «الەمدى وزگەرتەمىز دەسەك, ءبىز ءوزىمىز سول وزگەرىسكە اينالۋىمىز كەرەك» دەگەنى ءمالىم.
سوڭعى بەس جىلدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلدە ساتىمەن ساياسي رەفورمالار جۇرگىزىپ, «ادىلەتتى قازاقستان» قاعيداتىن ەلدىك يدەولوگيانىڭ ارقاۋىنا اينالدىرۋى, ۇلتتىڭ قاستەرلى ۇعىمدارى مەن الەمدىك قۇندىلىقتاردى تەڭ ۇستاۋى – دامۋىمىزدىڭ جاڭا باعدارىن ايقىندادى. 2019 جانە 2022 جىلداعى پرەزيدەنت سايلاۋى, سوڭعى ەكى جىل ىشىندە جۇرگىزىلگەن ساياسي جانە كونستيتۋتسيالىق رەفورما, سونىڭ اياسىندا بالالار بولاشاعىن بەرىك ەتۋگە ءھام جۇرتشىلىق ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە باعىتتالعان تىڭ تۇرپاتتى قوس قوردىڭ («ۇلتتىق قور – بالالارعا», «قازاقستان حالقىنا») اياق الىسى, شەتەل اسقان اكتيۆتەر مەن زاڭسىز جەكەشەلەندىرىلگەن 5 ميلليون گەكتار جەردىڭ مەملەكەتكە قايتۋى حالىق سەنىمىن ارتتىردى. مۇنىڭ سىرتىندا ادىلەتتىكتىڭ مازمۇنى سىندى ەل تۇتاستىعى, قالىڭ قاۋىم ءۇنىن تىڭداۋعا جۇمىلعان بيلىك بەتبۇرىسى, زاڭ مەن ءتارتىپتىڭ قاتاڭدىعى, «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» بىرلىگى, ەشقاشان ەسكىرمەيتىن «ادال ازامات» قۇندىلىعى جاڭا يدەولوگيالىق تۇعىرناما رەتىندە ورنىقتى. كونستيتۋتسيالىق سوت, پارلامەنت قۇزىرەتىنىڭ ارتۋى, اۋىل, اۋدان, قالا اكىمدەرىنىڭ ءىزاشار سايلاۋى, مۇعالىم مەن دارىگەر قاۋىمىنىڭ جالاقىسىنىڭ ارتۋى, وسى سالاداعى تىڭ جوبالار («جايلى مەكتەپ», «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ», ت.ب.) – ەلەۋلى باستامالار. الەۋمەتتىك زارۋلىكتەردىڭ ورايلى شەشىلۋىنە جاڭا پارلامەنتتىڭ بەلسەندىلىگى مەن ىسكەرلىگى, بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى التىن كوپىر – ۇلتتىق قۇرىلتاي دا تىڭ سەرپىن بەرگەندەي.
مەملەكەت باسشىسى اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتاي جيىنىندا مەملەكەت تە, قوعام دا تەمىرقازىق ەتەر جالپىۇلتتىق التى قۇندىلىق جۇيەسىن ايقىنداپ بەردى. بۇل حالقىمىزدىڭ «التاۋ الا بولسا, اۋىزداعى كەتەدى» دەگەن ءرامىزدى ناقىلىنا ءدوپ كەلەدى. تاۋەلسىزدىك پەن وتانشىلدىق, بىرلىك پەن ىنتىماق, ادىلدىك پەن جاۋاپكەرشىلىك, زاڭ مەن ءتارتىپ, ەڭبەكقورلىق پەن كاسىبي بىلىكتىلىك, جاسامپازدىق پەن جاڭاشىلدىق – ەندى تەك بيىك پالساپالىق تەرمين كۇيىندە قالماي, حالىقتىڭ بولمىسىنا, قاسيەتىنە اينالۋى كەرەك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ادىلەتتىلىك قاعيداتىنىڭ باستى مازمۇنى دا, مۇراتى دا وسىندا!
حالقىمىز «قاتەر تابان استىندا» دەيدى. سوڭعى بەس جىلدا ارىس پەن جامبىل اسكەري قويماسىنداعى جارىلىس, شەكارا سىرتىنان سانسىراتقان ساردوبا, الەمدىك پاندەميا دەرتى, ەكىباستۇز جەس-نىڭ توتەنشە جاعدايى, قوستاناي مەن سەمەي ورماندارىنداعى ءورت, كەشەگى باتىس جانە سولتۇستىك وڭىرلەردەگى تاسقىن سۋ, ت.ب. تابيعي-تەحنوگەندىك وقيعالار قانشا كۇردەلى بولسا دا, ءبىزدىڭ ەلدىگىمىز بەن بىرلىگىمىزدى سىنادى. اۋىر كۇندەردە قيىندىققا تاپ بولعان وڭىرلەرگە پرەزيدەنتتىڭ ءوزى باس بولىپ بارىپ, قامىققان جۇرتشىلىقتىڭ كوڭىلىن دەمدەدى جانە شۇعىل قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ ءجون-جوباسىن شەشتى. ء«ار نارسەنىڭ قايىرى بار» دەگەن. وسى سىناقتان سوڭ, حالىقتىڭ پرەزيدەنتكە سەنىمى ودان سايىن ارتا ءتۇستى. باسپاناسىز قالىپ, بىرەر اي ىشىندە پاتەر كىلتىنە قول جەتكىزگەن سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي, اقتوبە, باتىس قازاقستان, اقمولا ءوڭىرى تۇرعىندارىنىڭ الاۋلاعان جۇزىنەن ادىلەتتى شىن سەزىنگەنىن اڭعارامىز. كۇزگە سالىم بۇل قۋانىش ءالى ەسەلەنەدى.
مەملەكەتىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنا كەلسەك, الەمدە گەوساياسي تەكەتىرەس, سوعىس پەن قاقتىعىس ءورشىپ, دۇنيەنىڭ ۇيلەسىم شاڭىراعى قاق ءبولىنىپ ورتاعا تۇسكەن بەس جىلدا قازاقستان قاۋىپسىزدىك, ەل مەن جەر تۇتاستىعى, ەكونوميكالىق ءورىس پەن ينۆەستيتسيا تارتۋ باعىتىندا قاعيداتتى جولىنان اينىمادى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى سينگاپۋر دارىسىندە جاھاندىق سىن-قاتەردى بىلاي ءتۇسىندىردى: «قىرعي-قاباق سوعىستان كەيىن ورناعان «بەيبىتشىلىك نەسىبەسى» تۇگەسىلۋگە جاقىن. ويتكەنى بىلتىر الەم ەلدەرىنىڭ اسكەري سالاعا جۇمساعان شىعىندارى 2,2 تريلليون دوللارعا دەيىن جەتتى. بۇل – رەكوردتىق كورسەتكىش. دەمەك قارۋلانۋدىڭ جاڭا باسەكەسى باستالدى». بۇدان شىعار جول قايسى؟ پرەزيدەنت ونى دا ايتتى: «دۇنيەجۇزىمەن اشىق قاتىناس جاساي وتىرىپ, ءبىز سىرتقى سىن-قاتەرلەرگە قارسى كۇرەستە قىراعىلىق تانىتىپ, پرواكتيۆتى تۇردە ارەكەت ەتەمىز. قازاقستاننىڭ زاڭدى قۇقىقتارى مەن ماقساتىن قورعاۋ ىسىندە تارتىنىپ قالمايمىز, ەلىمىزدىڭ باستى مۇددەسىن قۇربان ەتۋگە ەشقاشان جول بەرمەيمىز», دەدى.
بۇل حالقىمىزدىڭ «اينالاڭدى دوسپەن قورشا!» دەگەن دانالىعىنا سايكەس كەلەدى. پرەزيدەنتىمىز 2019–2023 جىلدارى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ تاريحي سەسسيالارىندا وڭىرلىك تۇراقتىلىقتىڭ جاڭا مودەلى مەن وسى حالىقارالىق ۇيىمدى رەفورمالاۋعا قاتىستى تىڭ يدەيا كوتەردى. بۇگىندە الەمدىك كۇن ءتارتىبىنىڭ دىلگىر جيىندارىندا قازاقستان ىلتيپاتپەن اتالاتىن بولدى. 2024 جىلى نەمىستىڭ ايگىلى SWP عىلىمي ورتالىعى ءبىزدىڭ ەلدى الەمدىك ۇيلەسىمگە سەبەپشى 12 «ورتا دەرجاۆا» قاتارىنا قوستى. بۇل – ماڭداي تەر مەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ كورسەتكىشى.
كۇنى كەشە قازاقستانعا ارنايى كەلىپ, ەلارالىق ەكونوميكا مەن يننوۆاتسيانى دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن مالىمدەگەن كورەيا پرەزيدەنتى يۋن سوك يول گازەتىمىزگە بەرگەن سۇحباتىندا ەلگە دە, مەملەكەت باسشىمىزعا دا جوعارى باعا بەرە كەلە, ق.ك.توقاەۆپەن بۇۇ الاڭىنداعى كەزدەسۋىن ەسكە الدى. ءبىزدىڭ بەيتاراپ ساياساتىمىز بەن جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ديپلوماتيامىز الەمدەگى تۇسىنىستىك پەن ەلدەگى بەرەكە-بىرلىككە قىزمەت ەتىپ وتىر.