تۇركىستان وبلىسى, ورداباسى اۋدانى اۋماعىنداعى تولەبايتوبە قورىمىندا قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزگەن وزبەكالى جانىبەكوۆ اتىنداعى وقپۋ ارحەولوگيا ورتالىعىنىڭ عالىمدارى ءۇش وبانىڭ ەكەۋى كونە زاماندا تونالعانىن ايتادى. ال ءۇشىنشى وبادان ءبىزدىڭ زامانىمىزعا وتە قۇندى جادىگەرلەر تابىلعان.
اتاپ ايتقاندا, قۇمىرا, حان كەزەڭىنە تيەسىلى قولا اينا, ريم كەزەڭىندە قولدانىستا بولىپ, تۇيرەۋىش ءرولىن اتقارعان فيبۋلا, سىرعا, مايدا بيسەر مەن قولعا تاعۋعا ارنالعان ءىرى مونشاقتار تابىلدى. اياقكيىم مەن بەلدىكتىڭ توعاسى, قۇس اۋلاۋ ءۇشىن ارنايى جاسالىنعان جەبە ۇشى دا بار. التىنمەن قاپتالىپ, كوگىلدىر اقىق جانە اسىلتاس رۋبينمەن اشەكەيلەنگەن پولي-حروم ستيلىندە جاسالعان سىرعانىڭ ءپىشىنى اي ءتارىزدى. سارمات-قاڭلى داۋىرىنە تيەسىلى اشەكەيدىڭ استىڭعى جيەگى ءجۇزىمنىڭ ءدانى سياقتى جاسالعان, سەگىز قىرى كۇن شۋاعى ىسپەتتەس.
زەرتتەۋشىلەر جادىگەرلەردىڭ ءبىرى – قاڭلى داۋىرىنە تيەسىلى حان اۋلەتىنىڭ ايناسى قايتىس بولعان ادامنىڭ جوعارى دارەجەلى قىزمەتتە بولعانىن, ونى باي-قۋاتتى ادامدار عانا قولدانعانىن ايتادى. ايەل ادامنىڭ قابىرىنەن تابىلعان قولا اينانىڭ ءپىشىنى دوڭگەلەك, ورتاسىندا ءجىپ وتكىزۋگە ارنالعان تەسىگى بار, ال بەتكى جاعى 8 اركالى. بۇعان دەيىن ۇقساس اينالار كۋشان يمپەرياسىنىڭ ورتالىعى اۋعانستان اۋماعىنداعى تيلليا تەپە قالاشىعىنان جانە وڭتۇستىك ورالداعى سارمات پاتشالارىنىڭ جەرلەۋ ورىندارىنان كەزدەسكەن ەكەن. ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور الەكساندر پودۋشكين تابىلعان جادىگەرلەر قاڭلى مەملەكەتى مىقتى, قۋاتتى يمپەريالارمەن بايلانىستا بولعاندىعىن بىلدىرەتىنىن ايتادى. ۇلى جىبەك جولىنىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان باتىس پەن شىعىستى جالعاستىرعان ساۋدا-ساتتىقتى دامىتىپ, ۇلكەن قالالاردى گۇلدەندىرگەن قاڭلى مەملەكەتىمەن كەيىنگى ريم, ۆيزانتيا, كۋشان, قىتاي تەڭ دارەجەدە ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستا بولعان. قاڭلى مەملەكەتىنىڭ قۇرامىنا ازيالىق سارمات, سيۋننۋ(حۋننۋ), قاڭلى مەن كەيىنگى ساقتار كىرگەن. ال جەرلەۋ ورنىنىڭ ۋاقىتى ب.ز.د. II عاسىر مەن ب.ز. IV عاسىر قامتيدى. جادىگەرلەر تاريحي قۇندىلىعىنا قاراي ۇلتتىق مۋزەيگە تاپسىرىلاتىن بولادى.
تۇركىستان وبلىسى