50 جىلدا 120 سپورت شەبەرى مەن سانداعان چەمپيونداردى تاربيەلەدى
ءتور التايدا تۋىپ-ءوسىپ, ءتورت قيىردى شارلاعان بۇرىنعى سپورتشى, قازىرگى سپورت ارداگەرى جانادىل اتاەۆتىڭ ەسىمى ەلگە ەرەن ەڭبەگىمەن ەتەنە تانىس. كسرو سپورت شەبەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتى سپورت قايراتكەرى, حالىقارالىق ءدارەجەدەگى تورەشى, س.امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرمەتتى پروفەسسورى – ەلىمىز بەن ءوڭىرىمىزدەگى وسى اتاۋلى قۇرمەتتىڭ بارلىعى لايىقتى يەسىن تاۋىپ, ءجانادىل اعانىڭ سپورت سالاسىنداعى جارقىن جولىنان حاباردار ەتەدى.
جاكەڭ – ەرتە جاستان ەڭبەك ەتكەن ادام. شىعىس ءوڭىرىنىڭ زايسان اۋدانى, قارابۇلاق اۋىلىندا تۋعان ول 8-سىنىپتى تامامداعان سوڭ كەشكى مەكتەپتە وقىپ, كۇندىز جۇمىس ىستەيدى. «اۋىلدا ەڭبەككە ەرتە ارالاستىم, ىستەمەگەن جۇمىسىم جوق. اكەم ءابدىرامان بالۋان دەنەلى, قايراتتى, سابىرلى ادام ەدى. ۇزاق جىلدار بويى ورمانشى, شوپان بولىپ ەڭبەك ەتتى. انام ءماريا ەكەۋى سەگىز بالا تاربيەلەپ ءوسىردى. ەرىنبەي ەڭبەك ەتۋدى اكەمىزدەن ۇيرەندىك», دەيدى ج.اتاەۆ.
جارتى عاسىرلىق ەڭبەك جولىندا ءجانادىل اعامىزدىڭ جىگەرلى, نامىستى ادامدى شيىرلاپ, سيقىرلاپ الاتىن سپورت سالاسىنا كەلۋى دە قىزىق. اۋىلدا بالالارمەن بىرگە زىلتەمىر كوتەرىپ, بوكسپەن, كۇرەسپەن اينالىساتىن بالا ءجانادىل اسكەر قاتارىنا الىنعاندا كەزدەيسوق ءبىر بۇرىشتاعى توپ ادامعا كەزىگىپ قالادى. گەرمانيادا بورىشىن وتەپ جۇرگەن جاس جىگىت وندا جاڭادان شاقىرىلعان ساربازدار اراسىندا اۋىر اتلەتيكادان جارىس ءوتىپ جاتقانىن كورەدى. كۇش-قۋاتى بويىن كەرنەگەن بوزبالا پوليكارپوۆ ەسىمدى كاپيتاننىڭ رۇقساتىمەن جارىسقا قاتىسىپ, ءبىرىنشى ورىن الادى. كاپيتان ودان كۇرەسەتىنىن, رازريادىنىڭ بارلىعىن سۇراپتى. «ۇيالعان تەك تۇرماس», جاس جىگىتتىڭ جالعان ايتۋىنا تۋرا كەلەدى. «ەكىنشى رازريادىم بار», دەگەن ءجانادىلدى ەرتەڭىندە كۇرەستەن وتەتىن جارىسقا سالادى. التى بالۋانمەن بەلدەسكەن قازاق جىگىتى ءبارىن تازا جەڭىپ, ءبىرىنشى ورىنعا يە بولادى. زايسانداعى جاۋىرىنى جەر يىسكەمەگەن بالۋان تولەگەن ەرجانوۆ اقساقالدان ىشتەن شالۋدى ۇيرەنگەنىنىڭ پايداسى ءتيىپ, ءبارىن ءبىر ادىسپەن سۇلاتىپ شىعىپتى. وسىلايشا, بىردەن ديۆيزيا قۇراماسىنا الىنىپ, ارميا بىرىنشىلىگىندە بوكستان ءبىرىنشى ورىندى, ديۆيزيادا سامبودان ەكىنشى ورىندى جەڭىپ العان جاس سارباز از ۋاقىتتا قىزىل ارمياداعى كاسىبي سپورتشىلاردىڭ دەڭگەيىن قۋىپ جەتەدى. اۋىلعا سپورت شەبەرلىگىنەن ۇمىتكەر بولىپ ورالعان سوڭ دا ۇلكەن سپورتقا دەگەن ىڭكارلىگى باسىلمايدى.
1970 جىلى وسكەمەن پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ دەنە ءتاربيەسى فاكۋلتەتىنە تۇسكەننەن كەيىن ەكى جىلدىڭ ىشىندە كسرو سپورت شەبەرى نورماسىن ورىنداپ, قازاقستان قۇراماسىنا قابىلدانادى. ماسكەۋدەگى كەزەكتى ءبىر جەڭىسىندە, لەنينگراد پەن الماتىداعى ءتاجىريبەلى باپكەرلەر شاقىرىپ قولقالاعان ەكەن. وسكەمەندى قيماعان جاس سپورتشىعا وكپەلەگەن باپكەرلەر كوپ ۇزاماي ونى ءىرى جارىستاردان شەتتەتە باستايدى. تالاي تايتالاستا توپ جارسا دا تىلەرسەگى قيىلعان تارلانداي ۇيىرگە قوسپاعان سوڭ, باپكەرلىككە بەت بۇرۋدى قولاي كورگەن ءجانادىل اتاەۆ ۇزاق جىلدار بويى وسكەمەندەگى جامبىل اتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتتا جاستاردى كۇرەسكە باۋلىدى. تۇكپىردەگى اۋىلداردى ارالاپ, جاس تالانتتاردى ىزدەدى, ولاردى قالاعا اكەلىپ, تاربيەلەدى. شاكىرتتەرى شىققان شىڭ – بيىك. اتاپ ايتساق, تالعات اقتاەۆ, ەرجان ومارباەۆ الەم چەمپيونى اتاندى. دزيۋدودان ەل بىرىنشىلىگىندە ايدىن سماعۇلوۆ, جانات نۇرتازينا, رومان ۋدزۋلاۋري, رۋسلان سەيىلحانوۆ ەسىمدى شاكىرتتەرى توپ جاردى. ءۇش شاكىرتى ۆەتنامداعى ازيا چەمپيوناتىندا قولا مەدالدى يەلەندى. ايدىن سماعۇلوۆ سيدنەي وليمپياداسىندا قولا مەدال الدى. سپورتقا ارناعان جارتى عاسىرلىق عۇمىرىندا جاتتىقتىرۋشى ءجانادىل 120-دان استام حالىقارالىق, وداقتىق جانە ەلىمىزدىڭ سپورت شەبەرىن دايارلادى.
كوپتەگەن شەتەلدەردى ارالاپ ءجۇرىپ, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ابىرويىن اسقاقتاتۋعا اركەز دايار تۇردى. ۆەتنامدا وتكەن قۇرلىق ءبىرىنشىلىگىندە ارداگەر اعامىز قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ اتىنان ءسوز سويلەپ, «ارىس جاعاسىندا» ءانىن شىرقاعان بولاتىن. سوندا بۇكىل 45 مەملەكەتتەن كەلگەن وكىلدەر ورتاعا شىعىپ, ءشامشى انىمەن بي بيلەگەن ەكەن. سونداي-اق, جاپونيادا, كانادادا تۇراتىن قازاق وتباسىلارىن ادەيىلەپ ىزدەپ بارعانىنىڭ ءوزى ۇلتجاندىلىقتىڭ, وتانشىلدىقتىڭ بەلگىسى ەمەس پە؟!
بۇگىندە اتاەۆتىڭ اتالى شاڭىراعىندا ءوسىپ كەلە جاتقان جاس بۋىن دا سپورت تاربيەسىنە دەن قويعان. ياعني, اتاەۆتاردى سپورتشىلار اۋلەتى دەۋگە بولادى. ۇلكەن ۇلى ءادىل سامبودان سپورت شەبەرى, بەس جىل بويى قازاقستان قۇراماسىندا شەتەلدىك جارىستارعا قاتىستى. كىشى ۇلى الماس 15 جىلدان استام ۇلتتىق قۇرامادا ونەر كورسەتتى. الەم كۋبوگى مەن ازيا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتاندى. الماستىڭ قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە ولەڭ جازاتىنى دا بار. سونداي-اق, ستۋدەنت كەزىندە شاكىرتاقىسىن جيناپ, قارتتار ۇيىنە ءتۇرلى قايىرىمدىلىق كومەكتەرىن كورسەتىپ جۇرەتىنىن ەستىدىك. وسىدان ءبىرشاما جىل بۇرىن نەمەرەسى ولجاس ەل چەمپيونى اتانىپ, سپورت شەبەرى نورماسىن ورىندادى. ولجاس پەن ماليكە قوسىلىپ, ءان سالعاندى ۇناتادى. ماليكە گيمناستيكامەن شۇعىلدانىپ ءجۇر. ەكىنشى نەمەرەسى ءمادي سپورت شەبەرلىگىنەن ۇمىتكەر. ال جاكەڭنىڭ ومىرلىك قوساعى ريزا شاعىن كاسىپكەرلىكپەن شۇعىلدانادى.
بيىل مەملەكەت باسشىسى شىعىس قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەندە, وسكەمەندە سالىنعان سپورت كەشەندەرىندە وڭىردەگى سپورتشىلارمەن, سپورت قايراتكەرلەرىمەن كەزدەسكەن بولاتىن. سول كەزدەسۋدىڭ بەل ورتاسىندا ءجانادىل اتاەۆ تا بولدى.
– ەلباسى – ەلدىكتىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋگە ەسەلەپ قىزمەت ەتىپ جۇرگەن تۇلعا. وسكەمەنگە كەلگەندە, بىزبەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەستى. ەلباسىنىڭ قامقورلىعىمەن وبلىسىمىزدىڭ ورتالىعىندا بىرەگەي كەشەندەر بوي كوتەردى. ونىڭ بارلىعى ۇرپاعىمىز ءۇشىن زور يگىلىك. پرەزيدەنت حالىق دەنساۋلىعىنا وتە ءمان بەرەدى. وتاندىق تەلەارنا تىلشىلەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا دا وسى ماسەلەگە توقتالدى. اتا تەگىنەن بەرىلگەن مىقتى دەنساۋلىق بارلىعىن, تاۋدا ويناپ شىنىققانىن ايتتى. كەيىن كەلە سپورتقا قۇمارتقانىن, وعان وزگەلەردى دە ەرتە بىلگەنىن جەتكىزدى. ادامنىڭ ءوزىن ءاردايىم بابىندا ۇستاۋى ءۇشىن سپورت – تاپتىرماس سەرىك. سونىمەن بىرگە, ەداۋىر تەر توگۋدى قاجەت ەتەتىن ەڭبەك. ەلباسى ەڭبەك جونىندە وسىعان دەيىن دە كوپ ايتقانىن بىلەمىز. تۇجىرىمداماسىن دا ۇسىندى, ەڭبەك كۇنىن دە بەلگىلەدى, ەرەن ەڭبەك ەتكەن جانداردى ۇلگى دە ەتتى. بىلتىر «مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنا باستاماشى بولدى. وندا ەڭبەگىمەن ەل الدىنا شىققان اۋلەتتەردىڭ مەرەيى ءوستى. سوندىقتان, بارلىق باراقاتتى دۇنيەگە تەك تىنىمسىز ەڭبەكتەنۋدىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزەمىز. ەڭبەك ەتسەك, نان دا, ءسان دە, داڭق تا – ءبارى بولادى. ەڭ باستىسى, وتباسىمىزدىڭ الدىندا ءجۇزىمىز جارقىن بولادى, – دەدى ارداگەر سپورتشى ءجانادىل اتاەۆ.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن.