ماڭعىستاۋدا «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق ناۋقانى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. ناۋقان اياسىنداعى «جاسىل ايماق» اپتاسىندا وبلىس بويىنشا 2 مىڭعا جۋىق اعاش وتىرعىزىلىپ, 49 ساياباقتا جاسىل جەلەكتى كوبەيتۋ جانە كۇتىپ ۇستاۋ, قورىن مولايتۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلدى.
ناقتىراق ايتساق, 20-27 ءساۋىر ارالىعىندا اقتاۋ قالاسىندا – 250, جاڭاوزەن قالاسىندا – 480, مۇنايلى اۋدانىندا – 600, ماڭعىستاۋ اۋدانىنا – 150, بەينەۋ اۋدانىندا – 150, تۇپقاراعان اۋدانىندا – 150, قاراقيا اۋدانىنا 150 اعاش وتىرعىزۋ جوسپارلانعان ەدى.
اقتاۋ قالالىق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانبولات جاقىپوۆ 2022 جىلدان 2027 جىلعا دەيىن 5 جىل مەرزىمگە جالپى قۇنى 7,1 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن اقتاۋ قالاسىن كوگالداندىرۋ بويىنشا مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىگى قاعيداتىنا كوشۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانىپ, «Green City Aktau» جشس-مەن كەلىسىمشارت جاساقتالعانىن ايتتى.
– جوبا اياسىندا جاپىراقتى اعاشتاردان – 20 905, قىلقان جاپىراقتى اعاشتاردان – 11 750, ساندىك بۇتالاردان – 1 460, بۇتالاردان – 24 مىڭ, گۇلزارلاردان – 652 500, راۋشان گۇلدەرىنەن – 18 مىڭ دانا كوشەت, 5 مىڭ شارشى مەتر كوگال ەگۋ جوسپارلانعان. 2024 جىلى جاسىل جەلەكتەر اۋماعىن كوبەيتۋ ماقساتىندا قالا اۋماعىنا 7 231 اعاش, 4 مىڭ شارشى مەتر بۇتا, 300 دانا ساندىك بۇتا, 900 شارشى مەتر راۋشان گۇلدەر, مىڭ شارشى مەتر كوگال, 3 182 شارشى مەتر بىرجىلدىق گۇلدەر ەگۋ جوسپارلانعان. قازىرگى تاڭدا جوسپارعا سايكەس, 800 جاپىراقتى اعاش, 900 قىلقان جاپىراقتى اعاش, 1 300 راۋشان گۇل, 5 700 دانا بۇتا وتىرعىزىلدى, – دەدى ول.
سونداي-اق ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا اعاشتاردى ەسەپكە الۋ ماقساتىندا قۇنى 107 ملن تەڭگە تۇراتىن دەندرولوگيالىق جوسپار جاساقتالىپ جاتىر. ماڭعىشلاق ەكسپەريمەنتالدى بوتانيكالىق باعى ديرەكتورى اقجۇنىس يمانباەۆا ەلىمىزدىڭ ءبىرىنشى رەت وسىمدىكتەردىڭ كوگالداندىرۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ ەنگىزىلىپ, ءۇش جىلدان بەرى اقتاۋ قالاسى بويىنشا مونيتورينگ جۇرگىزىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى.
– بىلتىر ناۋرىز ايىنان باستاپ جاسىل جەلەكتەردىڭ جاعدايىن, ولاردىڭ بيولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرىن, جالپى ۋربانيزاتسيالانعان اۋماقتا وسەتىن وسىمدىكتەردىڭ بيولوگياسىنا سيپاتتاما ءبىتىرىپ, جاي كۇيىن كورسەتەتىن دەندرولوگيالىق جوسپار جاساقتالسىن دەگەن پۋنكت ەنگىزىلدى. قالا بويىنشا كەيىنگى ەكى جىلدا قىلقانجاپىراقتى اعاشتار 4 600-دەن 10 مىڭعا دەيىن ءوستى. اعاش تەكتەس وسىمدىكتەر دە 30%-عا دەيىن ءوستى. دەندرا بويىنشا 5 جىلعا جوسپار جاساقتادىق. دەندرولوگيالىق كارتا جوسپارلى تۇردە جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قاجەت. اعاشتاردىڭ, گۇلدەردىڭ ناقتى قاي جەرگە ەگىلۋ كەرەكتىگى جونىندەگى فاكتورلار ەسكەرىلىپ, ەكولوگيالىق كارتادا كورسەتىلەدى. ونى كەز كەلگەن ۋاقىتتا, كەز كەلگەن جەردە قاراۋعا بولادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – جالپى جاسىل جەلەكتىڭ جاعدايى دۇرىس بولىپ, حالىقتىڭ يگىلىگىنە قولدانىلۋىنا جاعداي جاساۋ, – دەدى ا.يمانباەۆا.
ەكولوگيالىق ناۋقانعا وبلىستاعى بارلىق اۋدان, قالالار, ءىرىلى-ۇساقتى ۇجىمدار, جاستار, قوعام بەلسەندىلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم مۇشەلەرى ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ ءجۇر. مىسالى, مۇناي-گاز سالاسى ارداگەرلەرى مەن ستۋدەنتتەر اقتاۋداعى گەولوگتەر اللەياسىنا 125 ءتۇپ اعاش وتىرعىزىپ, بۇل قۇرمەتتى عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ 125 جىلدىعىنا ارنادى.
اعاش وتىرعىزۋدان باسقا قوقىس جيناۋ, سىرلاۋ, اكتەۋ جۇمىستارى بەلسەندى ءجۇرىپ جاتىر. ءار ۇجىم وزدەرىنە ءبولىنىپ بەرىلگەن تەڭىز جاعالاۋى اۋماعىنداعى قوقىستاردى جيناۋمەن بىرگە سۋ تارتىلۋى سەبەپتى قۋراپ قالعان قامىستاردى شاۋىپ, كولىكتەرگە تيەپ, ارنايى پوليگونعا جەتكىزدى. سونداي-اق قارامان اتا, ەسپەمبەت اتا, بەردىبەك اتا سىندى اۋليەلەر قورىمى ماڭايلارى مەن ماڭعىستاۋ اۋماعىنداعى تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر, تۋريستەر كوپ باراتىن كورىكتى ورىندارعا سەنبىلىك جۇمىستارى ءجۇردى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى