«كاسىپكەردىڭ ەڭ ءبىر باقىتتى ءساتى قاي كەز ەكەنىن بىلەسىز بە؟ ول – وندىرگەن تاۋارىڭا سۇرانىستىڭ كۇرت ارتقانىن كورۋ» دەيدى ماڭعىستاۋلىق بەلگىلى كاسىپكەر ايتجان ساۋعاباەۆ.
1 توننادان 20 تونناعا جەتكىزدى
مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ سول كەزدەگى لەنينگراد قالاسىنداعى ەسەپ-كرەديت تەحنيكۋمىنان تەحنيك-ەلەكترومەحانيك ماماندىعىن الىپ شىققان ايتجان ساحي ۇلى ەڭبەككە ەرتە ارالاستى.
ەل ەكونوميكاسى نارىققا بەيىمدەلىپ, كاسىپكەرلىك قولعا الىنا باستاعان ەلەڭ-الاڭ شاقتا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ جەكە كاسىپكە تاۋەكەل ەتتى. بۇگىندە كاسىبىن ورگە دومالاتىپ, ەل ەكونوميكاسىنا ۇلەس قوسىپ وتىر.
ايتجان ساۋعاباەۆتىڭ نان تسەحىن قولعا الۋىنا اقتاۋدا وتكەن حالىقارالىق كورمەگە قويىلعان گەرمانيالىق نان پىسىرەتىن قۇرال-جابدىقتاردى كورۋى اسەر ەتتى.
كورمەگە كەلگەن اپپاراتتاردى ساتىپ الىپ, ءبىر اي بويى ماماندارىنا نەمىس ارىپتەستەرىنىڭ ءتالىم-تاجىريبەسىن ۇيرەتتى. كوپ ۇزاماي, 1994 جىلى قاراشا ايىندا «ماعاش» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتىستىگىنىڭ العاشقى نان ونىمدەرىن ساتىلىمعا شىعاردى.
ءبىز جاي عانا «باتون» دەپ اتايتىن فرانتسۋز باگەتىن ءپىسىرىپ, قالاداعى ۇلكەن بازارعا ورنالاستىرعان شاعىن ۆاگوندا نان ساۋداسىن جولعا قويدى. ساتىپ الۋشىلار قاز-قاتار كەزەككە تۇرىپ كاسىپكە جان ءبىتىردى, كەۋدەگە ءۇمىت سىيلادى. ناننىڭ 3-4 تۇرىنەن تاۋلىگىنە 1 توننا نان پىسىرەتىن زاۋىت قۋاتتىلىعى ۋاقىت وتە كەلە 2 تونناعا ارتتى. الايدا بۇل جۇمىس ەكپىنىنە رەسەيلىك پەشتەر تەك ءبىر-ەكى جىل شىداپ, تەسىلىپ ىستەن شىقتى. ماسكەۋ قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان ءىرى كورمەگە بارعان ايتجان گەرمانيالىق قۇرال-جابدىقتارعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
«ناننىڭ نەگىزى – اشىتقى» دەيتىن نەمىستەر سۇيىق اشىتقى دايىندايتىن قۇرالدارىن كورمەگە شىعارىپ تۇر ەكەن. وسى اپپاراتتاردى ساتىپ العان «ماعاش نان» ەندى نان دايىنداۋ كولەمىن تاۋلىگىنە 10 تونناعا كوتەردى, ارتىنشا اتالعان ەلدەن سۋ جاڭا نان پىسىرەتىن پەشتەردى ساتىپ الىپ, نان ءپىسىرۋ كورسەتكىشىن تاۋلىگىنە 20 تونناعا جەتكىزىپ, جۇمىس قارقىنىن ارتتىردى.
زاماناۋي تەحنولوگيالار – ساپالى ءونىمنىڭ كەپىلى
بۇگىندە «MAGA-BREAD» جشس – ماڭعىستاۋدىڭ ماقتانىشى, شەتتەن كەلگەندەرگە مەرەيلەنە كورسەتە الاتىن كاسىپورىن. اقتاۋعا ءار جىلدارى ساپارمەن كەلگەن مەملەكەت باسشىلارى دا «ماعاش نان» زاۋىتىنىڭ جۇمىسىمەن جاقسى تانىس. ارنايى كەلىپ, ارالاپ كورىپ, العىسىن ايتىپ, ماراپاتىن تاپسىرىپ جۇرگەنى زاۋىت ءدالىزىنىڭ قابىرعاسىنا ىلىنگەن سۋرەتتەر مەن ماداقتاما قاعازداردان كورىنىپ تۇر. اقتاۋدا پىسكەن نان تۇرلەرى الىس شەتەلدەردە وتكەن ءتۇرلى كورمەدە تانىستىرىلىپ, لايىقتى باعاسىن الىپ ءجۇر.
قازىر نان, پەچەنە, كونديتەرلىك ونىمدەردىڭ 250-گە تارتا ءتۇرىن, 12 ءتۇرلى ماكارون ونىمدەرىن ءوندىرىپ, تاۋلىگىنە 50 توننا نان, 20 توننا ماكارون ونىمدەرىن ەل يگىلىگىنە ۇسىنىپ وتىرعان «MAGA-BREAD» جشس-نان زاۋىتى 300-گە تارتا ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. زاۋىتتىڭ ونىمدەرى ماڭعىستاۋ وبلىسى كولەمىنە تولىق تارالادى. ساپاسىنا سىن ايتىلىپ كورگەن ەمەس. زاۋىت حاسسپ جۇيەسىنە ەنگەن, ياعني تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردىڭ ساپاسى دەڭگەيىندە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى باقىلانادى.
«زامان تالابىنا ساي جابدىقتاردى جاڭعىرتىپ وتىرۋ, ءونىم الۋانتۇرلىلىگىن ارتتىرۋ, ءونىمنىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگى – كاسىپورىننىڭ باستى ستراتەگيالىق ماقساتى جانە ۇستانىمى. زاۋىتتا ۇنەمى جوعارى ساپالى ءونىم دايىنداۋ ءۇشىن جوعارى دارەجەدەگى تاجىريبەلى ماماندار, ءوز ءىسىنىڭ شەبەرلەرى جۇمىس ىستەيدى», دەيدى كاسىپكەر ا.ساۋعاباەۆ.
نان دايىنداۋدا Diosna, MIWE, Hatton.Kunze, Capway سىندى شەتەلدىك تانىمال زاماناۋي تەحنولوگيالىق قۇرالدار قولدانىلادى. زاۋىت اۋا تەمپەراتۋراسىن جىل بويى قالىپتى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىپ تۇراتىن «Airinotec» فيرماسىنىڭ جوعارى ساپالى جەلدەتكىشتەرىمەن جابدىقتالعان. «Eberhardt» فيرماسىنىڭ جابدىقتارىمەن «كايزەر» بولكەسى, «Fortuna Fritsch» فيرماسىنىڭ قۇرالىمەن «برەتتسەل», «Tradirorm» فيرماسى جابدىقتارىمەن «چياباتتا» دايىندالادى. ناندى دايىنداۋ مەن تاراتۋعا دەيىنگى ءۇردىس تولىقتاي زاماناۋي كومپتەرلىك تەحنولوگيامەن اۆتوماتتى تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى. 2017 جىلى قولدانىسقا بەرىلگەن «ماعاش» ماكارون ونىمدەرى زاۋىتىندا ونىمدەر گەرمانيالىق, يتاليالىق زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن حالىقارالىق ستاندارتقا ساي دايىندالادى. 100-دەن استام اتاۋعا يە ماكارون ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە تاراتۋعا دايىنداۋ ءۇشىن شەتەلدىك «Diosna», «Rondo Doge», «Kaleijer», «Daub Bakery Machine» فيرمالارىنىڭ قۇرالدارى پايدالانىلادى.
الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ۇمىت قالعان ەمەس
كاسىپكەر ايتجان ساحي ۇلى دەمەۋشىلىك, قايىرىمدىلىق جاساۋدان تىس قالعان جوق. نارىقتىق ەكونوميكانىڭ العاشقى جىلدارىنداعى قيىن كەزەڭدە ءار جۇمىسشىعا بالا سانىنا قاراي بىرنەشە دانا ناندى تەگىن تاراتسا, بىرنەشە ادامنىڭ ءۇي, كولىك الۋىنا قولۇشىن بەردى. وتپان تاۋداعى تاريحي-مادەني كەشەن جۇمىسىنا 1 ميلليون تەڭگە اۋدارعانى دا اتاپ وتۋگە تۇرارلىق ءىس. 2023 جىلى اقتاۋ قالاسىنىڭ 55 جىلدىعىنا وراي ءوز قارجىسىنا قالاداعى اباي اتىنداعى مادەني-دەمالىس كەشەنىنىڭ الدىنا اباي اقىننىڭ الىپ ەسكەرتكىشىن ورناتتى.
كاسىپكەردىڭ ورىنداسام دەپ قۇلشىنىپ وتىرعان ارمانى مەن ماقساتى از ەمەس. دەگەنمەن قازىرگى بيىگىنىڭ ءوزى – ماقتاۋعا دا, ماقتانۋعا دا تۇرارلىق.
ماڭعىستاۋ وبلىسى