ءسىز تولىق تالانتىڭىزبەن قانشا تىرىسساڭىز دا جاس تولقىن جاعاعا شىعارىپ تاستاۋى مۇمكىن. سوندىقتان ۇنەمى ۇدەرىس ۇستىندە جۇرگەن ابزال. ورىس ەستراداسىنىڭ پريمادونناسى اللا پۋگاچەۆا حالىقارالىق بايقاۋدىڭ بىرىندە وڭباي ۇتىلادى. دەسە دە ۇكىلەپ قوسقان جۇلدىزى ون جەتىنشى ورىننان كورىنگەنىمەن, جەرلەستەرى جاعاسىنان المايدى. قايتا «جاسى كەلدى, جاسىدى, جاستارعا ورىن بەرگەنى ءجون» دەپ ءپاتۋا شىعارادى. مۇنى تۇيسىنگەن ءانشى بۇدان سوڭ دوداعا اياق باسپايدى.
تالدىقورعان تەاترى. ساحنادا سول پلاستيكا, سول ميزانستسەنا, سول وبراز, سول اكتەرلەر, تەك كورەرمەن بوگدە, بۇرىنعىداي ەمەس جاڭارعان, جاسامپاز, جاڭالىق كۇتۋشى. ونەر دە سۇلۋداي زامانمەن بىرگە تۇرلەنگىسى, ساندەنگەسى كەلەدى. بايىرعى تاپتاۋرىن ەرەجەلەردى بۇزباي, شەڭبەردەن شىقپاي مادەنيەتكە وزگەرىس اكەلۋ مۇمكىن ەمەس. ول دا ءتىرى ورگانيزم, ۋاقىتپەن قاتار داميدى, الۋان تۇرگە ەنەدى, قۇبىلادى, جاسيدى. دەمەك ەسكىنىڭ شابىتى سايابىر تابا باستاعانى ەشكىمگە قۇپيا ەمەس. بىزگە توسىن اسەر, توتەنشە كۇي, كۇتپەگەن سەزىم, سيرەك سيلۋەت كەرەك. ال ونى بۇل قالادان تابۋ مۇمكىن ەمەس.
كەيدە ءبىر تەرەڭگە سۇڭگىگەندەي بولاسىز, بىراق ول ءسىزدىڭ بەلىڭىزدەن كەلەتىن شالشىق سۋ بولىپ شىعادى. كەيدە تۇنىپ اققان وزەنگە شومىلۋعا وقتالاسىز, ال ونىڭ اعىنى ءسىزدى الىسقا اكەتەدى. سول اعىنمەن ارپالىسقان ادامنىڭ ارەكەتىنەن اسقان شاراسىزدىق جوق شىعار. ونەر دە سونداي, دارمەنسىزدىگىڭىزدى ۋاقىت ءبارىبىر اشكەرەلەپ قويادى. موتسارت پەن سالەريدىڭ اراسىنداعى تالاستى ەسىڭىزگە ءتۇسىرىڭىزشى. «قۇدايدىڭ داۋسىن ەستىگەن» امودەيدىڭ الدىندا جانسەبىل انتونيو جار ۇشىندا جالاڭاياق جۇگىرگەن بالانىڭ كۇيىن كەشەدى. بۇل كۇي – ءتاڭىردىڭ ودان تەرىس اينالعانىنداي وتە اۋىر ارزۋ ەدى, ءىشىن وتتاي قاريدى.
ونەر ادامى كورسەقىزار, شىدامسىز, كۇيگەلەك بولدى-اق, سورى قاينادى دەي بەرىڭىز, سۇرىنبەسكە سۇرىنەدى, ۇرىنباسقا ۇرىنادى. وتكىر سەزىم, وجەت قيالدىڭ شىعارماشىل جانعا تۇككە كەرەگى جوق. جاسىنداي جارقىراعان ۇلى موتسارتتىڭ مۋزىكاسىن ەستىگەندە سىرالعى سالەري سوڭعى جىلدارى قاتىگەز حالگە دۋشار بولادى. جاراتۋشىنىڭ بوزبالا ۆولفگانگقا ولمەيتىن اۋەن جازۋدى سىيلاعانىن تۇسىنبەيدى. جاس دارىننىڭ كولەڭكەسىندە قالۋ ونى اجالعا يتەرگەنمەن بىردەي اسەر ەتەدى. ءسويتىپ, قۇدايدىڭ ادىلدىگىنە كۇماندانادى. وسىلايشا, تاعدىردىڭ قاتەلىگىن تۇزەۋگە توتە شەشىم قابىلدايدى. بىزگە جەتكەن اڭىز بويىنشا اقىرى قارسىلاسىن ۋلاپ ولتىرەدى.
جو-جوق, سالەري جاۋىز ەمەس, ول دا مۋزىكا الەمىنىڭ اۋليەسى, تەك موتسارت داۋىرىنە تاپ كەلگەنى بولماسا...
وسى ساتتە عاجايىپ كومپوزيتور تەمىرجان بازارباەۆتىڭ عۇمىر سىزىعىنا ۇڭىلەيىكشى. ول دا جايساڭ جەتىسۋدىڭ پاراساتتى پەرزەنتىنىڭ ءبىرى, بىراق جەتىسۋ جەرى «جەرلەسىمەن» ەشقاشان ماقتانعان ەمەس, ماقتاعانىن دا كورمەدىك. وكىنىشتى-اق. سۇم سوعىس ەكى جاسىندا جەتىمدىكتىڭ قامىتىن كيگىزگەن ونەر يەسى الاكول اۋدانىنا قاراستى قارابۇلاق اۋىلىنداعى بالالار ۇيىندە تاربيەلەنەدى. ايتسە دە ول تۇستا «تالانت ىزدەۋ» دەگەن ءداستۇر بولعان. سول مەيىرىمدى مىندەتتى قازاقتىڭ قوس الىبى نۇرعيسا تىلەنديەۆ پەن بەكەن جىلىسباەۆ قولعا الادى. ات اربامەن تۇكپىردەگى تۇتىنگە كەلىپ, انگە اۋەس ءۇش بالانى الماتىعا اكەتەدى. قالاعا جەتكەنشە قارادومالاقتار قاپەلىمدە قاشا جونەلەدى. ەكەۋىنەن كوز جازىپ قالعانىمەن, ءبىرىنىڭ اياعى تىلەنديەۆتىڭ ۋىسىندا قالادى. بۇل – «قازدار قايتىپ بارادى» دەپ جۇرەكتى ەلجىرەتكەن تەمىرجان بازارباەۆ ەدى. ەگەر ول دا قولدان سۋسىپ كەتكەندە قازاق دالاسى «اۋىلىم», «تاماشا» سەكىلدى تاڭعاجايىپ شىعارمالاردى ەستىر مە ەدى, ەستىمەس پە ەدى؟ بىراق قازاق ءۆالسىنىڭ كورولى ءشامشىنىڭ كولەڭكەسىندە قالعان كومپوزيتوردىڭ ومىردەرەگى ءبارىبىر وكىنىشكە تولى. قالاي دەسەڭىزدە قالتارىستا قالعان عۇمىردىڭ قامىرىعى – ونەردى باعالاۋ.
بىردە اتاقتى سۋرەتشى پيكاسسونىڭ الدىن وراپ كەتكەن سىرباز سۋرەتكەر مودەلياني پاريج كوشەلەرىنىڭ بىرىندە امالسىز كارتينالارىن ساتۋعا شىعادى. ۇلدە مەن بۇلدەگە ورانعان اسقاق قالا كىمدى دە بولسىن جاسىتۋعا اسىق قالىپتان ءالى دە اينىعان ەمەس. سول ادەتىمەن سۋرەتشىنى سىناپ كورۋگە وقتالادى. كەرەمەت كەسكىندەمەلەردىڭ بىرىنە قىدىرىمپاز بايدىڭ ايەلىنىڭ كوزى تۇسەدى. دەگەنمەن شىنايى ونەردىڭ ءيسى مۇرنىنا بارمايتىن كەربەز كەلىنشەك مودەليانيگە ازعانتاي اقشا ۇسىنادى. اش-قۇرساق ساتۋشى قايتسىن, شاراسىزدان شىعارماسىن قولىنا ۇستاتادى. ارتىنان كوڭىلى الابۇرتىپ, كەتىپ بارا جاتقان تۇتىنۋشىدان نە سەبەپتى وسى كارتيناعا تاڭداۋ جاساعانىن سۇرايدى. سوندا سىلقىم كەلىنشەك «ۇيدەگى كىلەمىممەن تۇستەس ەكەن» دەپ جاۋاپ بەرەدى. مۇنى ەستىگەن قىلقالام شەبەرى ىزادان بۋلىعىپ, سول ماڭدا كارتينانى جىرتىپ تاستايدى.
ۇلى ونەردىڭ ورداسى يتاليادان تاكاپپار ءپاريجدى مويىنداتۋعا كەلگەن جاس تالانت جوقشىلىقتىڭ جولىنا تۇسەدى. سوندىقتان كۇنكورىس ءۇشىن وسىنداي قادامعا بارعان ەدى. بىراق قارابايىر قوعام اقىرى ونى دا ءولتىردى. ياكي, سول داۋىردە دە ونەردى ءولتىرۋ ويىنى ءجۇرىپ جاتقان. ءالى دە تولاستاعان ەمەس. بىلەسىز بە ءبىز, و باستا ءدۇلدۇل ديماشتى باعالاماعان قازاقپىز... وسى ويىمىزعا اراشا ءتۇسىپ كورىڭىزشى؟
جىر قاعانى جۇماتاي جاقىپباەۆ «اقىندى ءولتىرۋ ويىنى» اتتى ولەڭىندە قۋىس كەۋدە قوعامنىڭ قالامگەردى عانا ەمەس, تالانتتى ولتىرۋدەگى ارەكەتىن جازادى. شىنىندا الدۇزىك اقىن وسى جەتىسۋدىڭ ءبىر بالاسى, توپىراعىنان تۇلەگەن, تاريحىن جىرلاعان جاسامپاز ەر ەمەس پە ەدى؟ بىراق قۇددى مىناۋ بايتاق اتىراپقا بوتەن سەكىلدى. ەشقانداي ەستەلىك, كوزكورگەن مۇرا ساقتالماعان. ءتىپتى كىشىگىرىم كوشە دە بۇيىرماعان. ءبىزدى قانجىلتاتىنى وسى. ونەرپازدى ءولتىرۋ وڭاي شىعار, ال ونەرىن قايدا قوياسىز؟
«وينايدى مۇنى كۇشتىلەر,
وينايدى مۇنى تىستىلەر.
جۇمسالماعانمەن كۇش تۇگەل,
جەڭىستى ارام ءىش تىلەر.
اياقتالسا توي ۇلى –
اقىن ءولتىرۋ ويىنى!»