الماتىداعى «جان-سايا» داعدارىس ورتالىعى كەيىنگى توعىز جىل ىشىندە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان مىڭداعان ايەل مەن بالاعا قولداۋ كورسەتىپ, ولاردىڭ قالىپتى ومىرگە قادام باسۋىنا سەپتىگىن تيگىزدى.
2017 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان ورتالىق وسى ۋاقىت ارالىعىندا 3 408 ادامعا, ونىڭ ىشىندە 1 179 ايەل مەن 2 229 بالاعا كومەك كورسەتتى. ماماندار تاراپىنان 6 مىڭنان استام پسيحولوگيالىق, 3 مىڭعا جۋىق زاڭگەرلىك كەڭەس بەرىلدى. كومەككە مۇقتاج جانداردى الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ, قۇجاتتارىن قالپىنا كەلتىرۋ, مەديتسينالىق قولداۋ مەن جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىنداعى يگى باستامالار ءوز الدىنا.
داعدارىس ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەسى ءزۇلفيا بايساقوۆا ورتالىقتىڭ قۇرىلۋ تاريحى مەن قوعامداعى ءرولى تۋرالى تاراتىپ ايتىپ بەردى.
– باستاپقىدا ورتالىقتى قۇرعان كەزدە كومەككە جۇگىنەتىن ايەلدەر مەن بالالار سانى از بولادى دەپ ويلاعان ەدىك. بىراق جاعداي مۇلدە باسقاشا بولىپ شىقتى. وسى توعىز جىلدىڭ ىشىندە 3 مىڭنان استام ادام وڭالتۋ, الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋدەن ءوتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى, – دەيدى ول.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, قازىر ەلىمىزدەگى داعدارىس ورتالىقتارى ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالعان. ولار ازاماتتارعا تەك ۋاقىتشا باسپانا بەرۋمەن شەكتەلمەيدى. پسيحولوگيالىق تۇرعىدان قولداۋ, ادامنىڭ وزىنە دەگەن سەنىمىن قايتا قالىپتاستىرۋ, دەربەس ومىرگە ورالۋىنا جاعداي جاساۋ ۇدايى نازاردا. ورتالىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ كۋاسى بولعان بالالارمەن دە ارنايى جۇمىس جۇرگىزەدى.
– ءبىز جۇرگىزگەن زەرتتەۋ ءاربىر التىنشى بالانىڭ زورلىق-زومبىلىقتىڭ كۋاگەرى بولاتىنىن كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان ادامدار وسىنداي ورتالىقتاردىڭ بار ەكەنىن, مۇندا كومەك تەگىن كورسەتىلەتىنىن ءبىلۋى وتە ماڭىزدى, – دەيدى مەكەمە باسشىسى.
بۇگىندە ورتالىق سەگىز ءتۇرلى ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتەدى. كومەك الۋشىلار ۋاقىتشا قاۋىپسىز باسپانامەن, پسيحولوگيالىق, زاڭگەرلىك قولداۋمەن, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر كومەگىمەن, مەديتسينالىق قىزمەتپەن, سونداي-اق ەڭبەككە بەيىمدەۋ باعدارلامالارىمەن قامتىلادى. ورتالىقتىڭ الەۋمەتتىك قىزمەتكەرى ەرنار تەرگەۋسىزدىڭ ايتۋىنشا, مەكەمە ءبىر مەزەتتە 52 ادامدى قابىلداي الادى.
– مۇندا ايەلدەر بالالارىمەن بىرگە تۇرادى. قىزمەتتەر تەگىن كورسەتىلەدى. نەگىزگى تۇرۋ مەرزىمى التى ايعا دەيىن سوزىلادى. بىراق ورتالىقتان شىققاننان كەيىن دە ولاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋگە كومەكتەسىپ, قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرا بەرەمىز, – دەيدى ول.
ماماندار ورتالىققا جۇگىنەتىن ايەلدەردىڭ باسىم بولىگى قۇجاتتارىن قالپىنا كەلتىرۋ, اجىراسۋ رەسىمدەرى, اليمەنت ءوندىرۋ, پسيحولوگيالىق كۇيزەلىستەن شىعۋ, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق قيىندىقتى شەشۋ ماسەلەلەرىمەن كەلەتىنىن ايتادى. زاڭگەر گۇلشارا ساپاروۆا داعدارىس ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتى تەك كومەك كورسەتۋمەن شەكتەلمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. مەكەمە زاڭگەرلەرى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جۇمىسىنا دا قاتىسادى. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەندەردى قورعاۋ ماسەلەلەرى جونىندە مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيدى.
پسيحولوگيالىق قولداۋ – ورتالىق جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. پسيحولوگ ءمادينا ماعاۋيانىڭ ايتۋىنشا, ايەلدەرمەن جۇمىس ولاردىڭ قاۋىپسىزدىك سەزىمى قالىپتاسقاننان كەيىن باستالادى.
– العاشقى ەكى-ءۇش كۇندە ايەلگە جاڭا ورتاعا بەيىمدەلۋگە مۇمكىندىك بەرەمىز. كەيىن جەكە تەراپيا باستالادى. ول اپتاسىنا ەكى رەت وتەدى. سونىمەن بىرگە توپتىق ساباقتار ۇيىمداستىرىلادى. وندا ايەلدەر وزدەرىنىڭ جالعىز ەمەس ەكەنىن سەزىنىپ, ءبىر-بىرىنەن قولداۋ تابادى, – دەيدى مامان.
پسيحولوگتىڭ سوزىنشە, ورتالىقتا ارت-تەراپيا مەن توپتىق قولداۋ ادىستەرى كەڭىنەن قولدانىلادى. بۇل ايەلدەردىڭ ىشكى كۇيزەلىستەن ارىلىپ, پسيحولوگيالىق تەپە-تەڭدىگىن قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسەدى.
مۇندا مەديتسينالىق كومەك تە ەرەكشە نازاردا. مەدبيكە نازگۇل وڭباەۆانىڭ ايتۋىنشا, ورتالىققا كەلەتىندەردىڭ اراسىندا دەنە جاراقاتىمەن تۇسەتىندەر ءجيى كەزدەسەدى.
– كوبىنەسە ايەلدەر دەنەسىندە سوققى ىزدەرىمەن, كەيدە مي شايقالۋ بەلگىلەرىمەن كەلەدى. مۇنداي جاعدايدا بىردەن شۇعىل مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنەمىز, – دەيدى نازگۇل.
ورتالىقتا ەڭبەك تەراپياسى مەن كاسىپتىك داعدىلاردى دامىتۋعا ارنالعان ساباقتار ءوتىپ تۇرادى. ايەلدەر تىگىن ءىسىن, قولونەردى, تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن باسقا دا كاسىپ تۇرلەرىن مەڭگەرەدى. بالالارعا ءبىلىم بەرۋ, شىعارماشىلىق باعدارلامالار, شەبەرلىك ساباقتارى ۇيىمداستىرىلادى. مەكەمە جۇمىسىمەن تانىسۋ بارىسىندا بالالاردىڭ اسپازدىق شەبەرلىك ساباعىنا قاتىسىپ, ماماندارمەن بىرگە ءتۇرلى تاعام ازىرلەگەنىنە كۋا بولدىق. مامانداردىڭ شىنايى ىقىلاسى قولداۋدى قاجەت ەتەتىن ورىمدەي ورەندەردىڭ قوعامنان شەت قالماي, ەركىن ءارى قاۋىپسىز ورتادا دامۋىنا جاعداي جاسالعانىن اڭعارتادى.
داعدارىس ورتالىعىنا تاپ بولعانداردىڭ تاعدىرى سان الۋان. سولاردىڭ ءبىرى – التى بالانىڭ اناسى تاتيانا. ول اجىراسۋدان كەيىن قيىن جاعدايدا قالىپ, بالالارىمەن بىرگە وسى ورتالىقتان پانا تاپقان.
– قازىر جۇمىس ىستەيمىن, تابىس تابامىن. تىگىن ماشيناسىمەن تاپسىرىس قابىلدايمىن. ورتالىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارقاسىندا ءوز ءىسىمدى دامىتىپ جاتىرمىن. مۇندا ءوز ماسەلەممەن جالعىز قالماعانىمدى سەزىندىم, – دەيدى ول.
ورتالىقتا اۋعانستاننان كەلگەن زەحرا ەسىمدى ايەل دە تۇرىپ جاتىر. ول مۇندا بالالارىمەن بىرگە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتان قاشىپ كەلگەن. ماماندار وعان قۇجاتتارىن رەسىمدەۋگە, بوسقىن مارتەبەسىن الۋعا سەپتەسەدى.
– ونىڭ جانە بالالارىنىڭ ەلىمىزدە قاۋىپسىز ءومىر سۇرۋىنە بارلىق مۇمكىندىكتى جاساپ جاتىرمىز. بۇل – ۇزاق زاڭدىق ۇدەرىس. بىراق ءبىز ءار كەزەڭدە قولداۋ كورسەتەمىز. قوعامدا زورلىق-زومبىلىققا توزبەۋشىلىك مادەنيەتى قالىپتاسىپ كەلەدى. اسىرەسە جاس ايەلدەر زورلىق-زومبىلىققا شىداۋدى ەمەس, ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋدى قالايدى. بۇل – وتە ماڭىزدى وزگەرىس. ورتالىقتىڭ باستى ماقساتى – ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, ولاردىڭ قۇقىقتارىن قالپىنا كەلتىرۋگە, قوعامعا قايتا بەيىمدەلۋىنە, دەربەس ءومىر باستاۋىنا كومەكتەسۋ, – دەيدى ءزۇلفيا بايساقوۆا.
قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ادامدارعا ۋاقىتشا باسپانا عانا ەمەس, ءۇمىت پەن جاڭا ومىرگە باستار مۇمكىندىك تە قاجەت. قوعامداعى الەۋمەتتىك قولداۋ جۇيەسىنىڭ وسىنداي تەتىكتەرى مىڭداعان ادامنىڭ تاعدىرىن وزگەرتىپ, ولاردىڭ بولاشاققا دەگەن سەنىمىن قايتا نىعايتادى.
الماتى