ەلدەس اعايىننىڭ كەنجە ۇلى ومىردەن وزىپتى. تەپسە تەمىر ۇزەتىن شاعى. وتىزعا دا تولماعان. داۋاسىز دەرت كورىنەدى. كەيىنگى كەزدە جامان اۋرۋ جيىلەپ كەتتى. جامانات حابار جەتسە, جۇرت اتىن ايتۋعا جاسقانىپ, «سول ەمەس پە ەكەن؟» دەپ سۇرايدى. كۇدىك شىنعا اينالىپ جاتادى.
جانازاعا جينالعانداردىڭ قاراسى قالىڭ. كەيىنگى كەزدە ادام كوپ جينالاتىن بولىپ ءجۇر. ءبىر ۇيدەن قانشاما ادام, بالا-شاعا, كەلىن-كەپشەك. قازالى ۇيگە كوڭىل ايتىپ, ورنى تولماس قازانىڭ سالماعىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قايعىنىڭ بۇلتىن سەرپۋگە تىرىسۋ ادامگەرشىلىك ەكەنى داۋسىز. ايتسە دە قارا جامىلىپ وتىرعان وتباسىنا مۇنشاما ادامدى كۇتىپ الىپ, قوناقاسى بەرۋ – اۋىر سالماق. باردىڭ مالىن شاشقانىمەن, جوق نە ىستەمەك؟
«ەڭ باستىسى, جانازاعا قاتىسىپ, توپىراق سالۋ, – دەيدى ەل اعاسى قادىرجان كەرەەۆ, – باتا جاساعاننان كەيىن قالا تۇرعىندارى ۇيلەرىنە كەتە بەرسە دە ايىبى جوق. ايتپەسە ءوزىڭىز ويلاپ قاراڭىز, بەس-ون مىڭ تەڭگەمەن باتا جاسايمىز. سوسىن ءۇشى, جەتىسى, قىرقى, جىلدىق اسى. وسىنشاما حالىقتى جيناپ ءدام بەرۋى كەرەك. ونىڭ اراسىندا قىرقى وتكەنشە جۇمالىعى بار دەگەندەي. سوندا ءبىزدىڭ باتا جاساعان كومەگىمىز دەمەۋ بولا ما؟»
كوكشەتاۋلىقتار كەيىنگى جىلدارى ەتتى تۋراپ بەرۋگە كوشتى. وتە ىڭعايلى. سەمىز جىلقىدان 24 تاباق شىعادى دەسەك, تۋراپ بەرگەن كەزدە الپىس-جەتپىس تاباق شىعارۋعا بولادى. ول دەگەنىڭىز 600–700 ادامعا جەتەدى. وسى ءداستۇر دۇرىس بولدى. ايتپەسە بۇرىن حالىق كوپ جينالعان كەزدە قارا جامىلعان وتباسى ەكى-ءۇش جىلقى ىزدەپ, اۋرە-سارساڭعا ءتۇسىپ جاتاتىن.
«تەك كەيبىرەۋلەر سويىلعان مالدىڭ مۇشەسى دۇرىس كورىنبەي قالادى ءارى جينالعان جۇرت ءبىزدىڭ ەت جاقىن اعايىنعا كورسەتكەن قۇرمەتىمىزدى لايىقتى باعالاسىن دەپ, تۋراماي بەرۋگە تىرىسىپ جاتادى, – دەيدى قالا تۇرعىنى الپىسباي تۇرسىنباەۆ, – ونىڭ ار جاعىندا قازاقتىڭ كادىمگى داراقىلىعى جاتقان جوق پا ەكەن؟ قازىر باتا داستارقانى مەن توي داستارقانىنىڭ اراسىندا ايىرماشىلىق جوق قوي. قۇستىڭ سۇتىنەن باسقانىڭ ءبارىن تاۋىپ قويادى. ارينە, جۇدەۋ, جۇتاڭ بولماعانى ءجون. دەگەنمەن ارتىق نارسەنىڭ ءبارى ىسىراپ.
جاسى كەلگەن نەمەسە ۇزاق ۋاقىت اۋىرىپ-سىرقاپ جاتقان جان ەمەس, توتەننەن كەلگەن تاقسىرەت. اۋىلداس اعايىننىڭ بالاسى دىمكاستىگىن ايتا دا قويماپتى. اعايىن-تۋىسىن ابىرجىتپايىن دەدى مە ەكەن, تاعدىردىڭ سالعان سىناعىن كاتەپتى نارداي كوتەرىپ جۇرسە كەرەك. ءدامى تاۋسىلعان كۇنى قايتپاستىڭ كەمەسىنە ءمىنىپ اتتانىپ جۇرە بەرگەن.
وبلىس ورتالىعىنداعى ەڭ ۇلكەن مەيرامحانانىڭ بىرىندە اسى بەرىلدى. قاراقۇرىم جۇرت. قازىر وسىندايدا كوسىلىپ ءسوز سويلەيتىن شەشەندەر پايدا بولعان. استى باسقارىپ جۇرگەن ادام قايتا-قايتا «ەندى كىم تىلەك ايتادى؟» دەپ سۇرايدى. تىلەك تىرىگە ايتىلماي ما؟ ومىردەن وتكەن ادامعا كەرەگى قۇران باعىشتاۋ شىعار.
ءسال تومەندەۋ وتىرعان, شاماسى مارقۇمنىڭ زامانداستارى بولۋى كەرەك, ءبىر توپ جاس الدەبىر قىزىق اڭگىمەنىڭ قىزۋىنا بەرىلگەن. قارق-قارق كۇلكى. امالسىزدان ورنىمىزدان تۇرىپ بارىپ, «بۇيتكەنشە كەلمەي-اق قويعاندارىڭ ءجون ەدى» دەپ ادەپ ساقتاۋلارى كەرەكتىگى تۋرالى ەسكەرتۋ جاساۋعا تۋرا كەلدى. قارا جامىلىپ, وتىز ومىرتقاسى وپىرىلىپ, قىرىق قابىرعاسى قاۋساعان اعايىننان ۇيات ءتىپتى.
قاي كەزدە دە ادەپتەن وزباعان ءجون-اۋ.