قىسى سۋىق سولتۇستىك ءوڭىر ءۇشىن قۇرىلىس سالاسىنا قاجەتتى جىلۋ وقشاۋلاعىش ماتەريالدار بۇرىن قاسقالداقتىڭ قانىنداي قات دۇنيە بولاتىن. قازىر ماكينسك قالاسىنداعى زاۋىت وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ تۇر.
الدىمەن كاسىپورىننىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭى تۋرالى تاراتىپ ايتا كەتەلىك. «Baiterek Venture Fund» اكتسيونەرلىك قوعامى كاسىپورىننىڭ 49 پايىزىن يەلەنىپ وتىر. جۇمىسىنا بەرەكە بىتكەن جوبا قۇنى 10 ميلليارد تەڭگە توڭىرەگىندە. زاۋىت ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە جىلۋ وقشاۋلاعىش ماتەريالدار وندىرەدى. بۇل ءونىم شەتەلدەن تاسىمالداناتىن بازالت جانە دولوميت تاستارىنىڭ نەگىزىندە جاسالادى. ىستىق پەن سۋىققا بىردەي ايرىقشا ءتوزىمدى ماتەريال. ورناتۋى دا قاراپايىم. وسى ءونىمدى ءوندىرۋ ءۇشىن «Gamma Meccanica» كومپانياسىنىڭ يتاليالىق تەحنولوگيالىق جەلىسى ساتىلىپ الىنعان.
– قاجەتتى شيكىزاتتى ارنايى قۇرىلعىلارعا تولتىرۋدان باستاپ, قاشان دايىن ونىمگە اينالعانعا دەيىنگى ۇزدىكسىز جۇرگىزىلىپ جاتاتىن ىرعاقتى باقىلايمىن, – دەيدى تالشىق ءتۇزۋ قوندىرعىسىنىڭ وپەراتورى يۆان گىلكا, – تەحنيكانىڭ تۇرىپ قالماۋىن, پەشتىڭ قانشالىقتى ىستىق ەكەنىن كىرپىك قاقپاي قاداعالاپ وتىرۋ كەرەك. سوندىقتان بۇل وتە جاۋاپتى جۇمىس. ءسال عانا مەحانيكالىق اقاۋ بولىپ, تەمپەراتۋرا ينەنىڭ جاسۋىنداي وزگەرسە, زاۋىتتىڭ قۋاتتىلىعى تومەندەپ, بۇل ءونىم ساپاسى كەرى اسەر ەتەدى. بۇل جەردەگى بارلىق جۇمىس تولىق اۆتوماتتاندىرىلعانىمەن, جان-ءتانىن سالىپ ىستەيتىن ءاربىر بىلىكتى ماماننىڭ ەڭبەگى ەرەسەن. شىنتۋايتىندا, ءبىزدىڭ زاۋىتتاعى ءار جۇمىسشىنى ءوز ءىسىنىڭ حاس شەبەرى دەسەك, ارتىق ايتپاعاندىق بولار. ەگەر ماڭداي تەرىمىزگە سۋارىلعان ءونىم مەيلىنشە ساپالى بولسا, ول ءاربىر جۇمىسشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ناتيجەسى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, جوعارى تەحنولوگيالىق, وسى زامانعى وزىق ۇلگىدەگى قۇرىلعىلارمەن تولىق جابدىقتالعان زاۋىتتا ەكى جۇزگە جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. ءوندىرىس جۇمىسى ەكى اۋىسىممەن ۇيىمداستىرىلعان. كاسىپورىننىڭ قۋاتى – جىلىنا 34 مىڭ توننا. ساپالى مينەرالدى ماقتا رەسەي, وزبەكستان, تاجىكستان, قىرعىزستان, موڭعوليا ەلدەرىنە شىعارىلادى. ەل ىشىندە دە سۇرانىس جوعارى.
جىلۋ وقشاۋلاعىش ماتەريال شيكىزات رەتىندە بىرنەشە مارتە تۇپكىلىكتى وڭدەۋدەن وتكىزىلەدى ەكەن. دولوميت جانە بازالت تاستارى ۆورگان پەشىندە 1800 گرادۋستا قىزدىرىلادى. كەيىن پايدا بولعان ماقتا تالشىقتارى وڭدەۋدەن وتكىزىلەدى.
– مەن حيميالىق رەاكتسيالاردى پايدالانىپ, ارنايى قوسپا جاسايمىن, – دەيدى حيميالىق قوسپا دايىنداۋ ءبولىمىنىڭ وپەراتورى مانات مۇراتبەكوۆ, – سۋلفات جانە مايلى قوسپالاردى ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ماقتاعا قوسامىز. بۇل ارادا وتە مۇقيات بولعان ءجون. ءونىم ساپاسى ءبىزدىڭ وسى جۇمىسىمىزعا تىكەلەي بايلانىستى.
جىلۋ وقشاۋلاعىش ماتەريالدار ءوڭىر ءۇشىن وتە قاجەتتى. بىرىنشىدەن, بۇل ەكولوگيالىق جاعىنان وتە تازا ماتەريال. وت پەن سۋعا مەيلىنشە ءتوزىمدى. كەز كەلگەن عيماراتتىڭ قۇرىلىسىنا جاراپ-اق تۇر. ەڭ باستىسى, جىلۋدى جاقسى ساقتايدى. عيماراتتىڭ ىشىندە جىلۋ ساقتالسا, وتىن-كومىرگە دە سەپ. دىبىس وتكىزگىشتىگى تومەن, ياعني سىرتتاعى دىبىستى عيماراتتىڭ ىشىنە جىبەرمەيدى. قالالىق جەردەگى عيماراتتارعا اۋاداي قاجەتتى دۇنيە ەكەن دەپ تۇيدىك ءبىز. جول بويى اعىلعان مىڭ سان كولىكتىڭ, تەمىر جول بويىنداعى پويىزداردىڭ داۋىسى مازاڭدى المايتىن بولادى. اۋادا تارالاتىن ارقيلى ءيىستىڭ دە مولشەرىن ازايتادى دەگەندى ەستىپ ءتىپتى تاڭ قالدىق.
شيكىزاتتىڭ باسىم بولىگى شەت ەلدەردەن, ال كەيبىر قاجەتتى تاستار شىعىس قازاقستاننان جەتكىزىلەدى ەكەن. ازىرگە حيميالىق قوسپالاردى دايىنداۋ ءۇشىن شايىر مەن كوكستى سىرتتان الدىرۋعا ءماجبۇر. كاسىپورىن جۇمىسىنا وي كوزىمەن قاراساق, تەحنولوگيالىق ۇدەرىس شيكىزاتتىڭ بالقۋىنان باستالادى. ودان كەيىن ماقتا تالشىقتارى پايدا بولعان سوڭ قالىپقا سالىنادى. ساعاتىنا – 5,5 توننا, تاۋلىگىنە شامامەن 120-130 جىلۋ وقشاۋلاۋ ماتەريالى ءوندىرىلىپ, كەلىسىلگەن وڭىرلەرگە جونەلتىلەدى.
– بىلتىر ءبىرشاما تابىستى بولدى, – دەيدى كاسىپورىن ديرەكتورى جاسۇلان مۇحامەتجان, – قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋگە قاجەتتى نەمىس كومپانياسىنىڭ قۇنى 1,5 ميلليون ەۋرو تۇراتىن «Fاس» قۇرىلعىسىن ورناتتىق. بۇل ەكولوگيالىق تازالىقتى ساقتاۋعا ءارى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردى مولايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن قادام. بيىل اۋاعا زياندى زات شىعارۋدى شەكتەيتىن ارنايى قۇرىلعى الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. زاۋىت جۇمىسى العا باسقان سايىن جاڭا جۇمىس ورىندارى دا اشىلىپ جاتىر. مەملەكەت تاراپىنان دا قولداۋ بار.
كومپانيا ءبىر ميلليارد تەڭگەدەن استام سالىق تولەيدى. جالعىز ماكينسك قالاسىنىڭ عانا ەمەس, توڭىرەكتەگى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارىن دا تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. قالاعا دا قول ۇشىن بەرەدى. زەينەتكە شىققان زاۋىت قىزمەتكەرلەرىنە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلەدى. ءار اي سايىن الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارعا ازىق-ت ۇلىك سەبەتىن تاراتاتىن يگى ءىستى دە جولعا قويعان. قايىرىمدىلىققا كەلگەندە قولدارى اشىق. وسىنىڭ بارلىعى ءونىمىنىڭ وتىمىنە بايلانىستى. ول تاراپتا كەمشىلىك جوق. سەبەبى سۇرانىستى ساپا قالىپتاستىرىپ وتىر.
اقمولا وبلىسى,
بۇلاندى اۋدانى