ادام ايتسا نانعىسىز نارسەلەر بولادى. ءبىزدىڭ ۇيگە ءبىرىنشى بولىپ ولجاستىڭ كىتابى كىردى. ونىڭ الاشتان ات وزدىرعان زاڭعار زامانداستارى مۇقاعالي, تولەگەن, قادىر, تۇمانبايلاردىڭ جازعاندارىن وڭ-سولىمدى ايىرعان تۇستا وقىدىم. قالىڭ قۇمنىڭ اراسىنداعى قازاق اۋىلىندا وسكەن بۇل پاقىرىڭىز وندا ورىسشاڭىزدى مۇلدەم بىلمەيتىن. قازىر دە قاتىرعانىمىز شامالى.
باستاۋىش مەكتەپتە وقىپ جۇرگەنىمدە اجەم دۇكەننەن ەكى كىتاپ اكەلدى. ساتۋشىلار العان زاتىنا «تىركەمە» رەتىندە قوسىپ بەرىپتى. ءبىرى – ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ «گلينيانايا كنيگاسى», ەكىنشىسى, مەدەۋباي قۇرمانوۆ اۋدارعان گەتەنىڭ «فاۋستى». بۇلاردى جەكە كىتاپحانامنىڭ ءتولباسى دەۋگە دە بولادى. «فاۋستى» كەيىن نەمىس تىلىنەن ساباق بەرگەن كۇلتاي كوپىرباەۆا اپايىمىز ات-تۇيەدەي قالاپ الدى. ال «جازۋشى» باسپاسىنان 1969 جىلى جارىق كورگەن «گلينيانايا كنيگا» ءالى كۇنگە دەيىن تورىمدە تۇر.
مەنىڭ ءبىر سۋرەتشى ناعاشىم بار ەدى. ءوزى كازپي-ءدىڭ كوركەمسۋرەت-كەسكىندەمە فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. توپىراعىڭ تورقا بولعىر سول عايىس اعام ولجاس ولەڭدەرىمەن «اۋىراتىن». اتىشۋلى «از ي يا»-نى العاش وسى كىسىنىڭ قولىنان كوردىم. جامپوز اقىننىڭ جىرلارىن جاتقا سوعاتىن. ۇلتجاندىلىعىن ايتقاندا ارقالانىپ كەتەتىن.
بىرتە-بىرتە ءوزىمىز دە ونىڭ ولەڭدەرىن وقي باستادىق. تۇسىنگەنىمىزدەن تۇسىنبەيتىن تۇستارىمىز كوپ. نە قۇدىرەتى بارىن كىم ءبىلسىن, ءبارىبىر تارتىپ تۇرادى. ارمان قۋىپ الماتىعا بارعانىمىزدا, الدىمەن ىزدەگەن ادامىمىز ولجەكەڭ بولدى. جازۋشىلار وداعىنىڭ ەسىگىن ەكى ساعات كۇزەتىپ, كوردىم-اۋ اقىرى اساۋ ارعىماقتاي ارقىراعان اقىندى. ءتۇر-تۇرپاتى بولەك, تۇلعاسى ەرەك ەكەن. بۇعان دەيىن تەلەديداردان تالاي كورگەندىكتەن, جازباي تانىدىم. جالپى, ونى ەشكىممەن شاتاستىرۋ مۇمكىن ەمەس.
ەندىگى ارمان – قولتاڭباسىن الۋ بولدى. الماتىداعى لەنين سارايىندا وتكەن شىعارماشىلىق كەشىنەن كەيىن قالىڭ كەزەككە تۇرىپ, كوزدەگەن ماقساتىما قول جەتكىزدىم. قولىمداعى بلوكنوتىما سويداقتاتىپ قولىن قويا سالدى. باسقا ەشتەڭە جازبادى. ولاي ەتەتىندەي دە بار. اينالاسىنداعى القالاعان الەۋمەتتەن اياق الىپ جۇرگىسىز-تۇعىن. وقىرمان – كوپ, ول – جالعىز.
بىردە ول ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ۇلى بولاتپەن بىرگە اۋىلىمىزعا كەلدى. سوندا كوشەدە جالعىز كەتىپ بارا جاتقانىن كوردىم. سىرتىنان قىزىعا قارادىم. الايدا الدىنان شىعىپ سالەم بەرۋگە باتىلىم بارماعانىنا ءالى كۇنگە وكىنەمىن.
... اناۋ جىلى استانادا وتكەن ازيا جازۋشىلارىنىڭ القالى جيىنىنا جان-جاقتان نەبىر جاقسى-جايساڭدار جينالعانى بەلگىلى. ولجاس اعامىزدىڭ وسىناۋ ايعىر توپتىڭ ورتاسىندا جۇرگەنىن الدىن الا بىلگەندىكتەن, ايگىلى «قىش كىتابىن» قولتىعىما قىستىرا باردىم. وڭاشالاۋ وتىرعان ءبىر ءساتىن پايدالانىپ, جانىنا جەتىپ باردىم دا:
– اعا, مىناۋ مەنەن سەگىز جاس قانا كىشى كىتاپ. قيماس قازىنامداي قىمبات دۇنيە. وسىعان قولتاڭباڭىزدى قويىپ بەرسەڭىز قايتەدى, – دەدىم. وزىمشە ويلاپ قويامىن: «قانشا جەردەن شىرەنسەڭ دە, ءىشىڭ جەك كورمەس. ءدال قازىر بۇل كىتاپ ەشكىمنىڭ قولىنان تابىلا قويماسى انىق. ەندەشە, ەلپ ەتپەي كور».
قاتتى قاتەلەسىپپىن. ەپتەپ جىميعانى بولماسا, ەمىرەنگەن سىڭاي تانىتپادى. اتى-ءجونىمدى دە سۇراعان جوق. اتاعىن اسپانداتقان كىتابىنىڭ بەتىن اشتى دا, ءۇن-ءتۇنسىز قولىن قويا سالدى. ءبىتتى.
ورەكپىگەن كوڭىلىمىز سۋ سەپكەندەي باسىلسا دا, ءور تۇلعاعا وكپەلەمەدىك.
...ول ولجاس قوي!