وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ساكەن سەرى ءجۇنىسوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋىنا وراي شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان كورمە وسىلاي اتالادى.
جەتى قازىنا دەگەن ۇعىم قۇلاققا ءسىڭىپ, جادىمىزدا جاتتالعان سوڭ توسىنداۋ تاقىرىپ ەكەندىگى دە راس. ايتسە دە ءوزىن-ءوزى اقتاپ تۇر. سەرىنىڭ كەيىنگى ۇرپاعىنا قالدىرعان مايەگى مول قازىناسى كول-كوسىر. تابيعات ءبىر بويىنا سان ءتۇرلى ونەر سىيلاعان ساكەن سەرىنىڭ قازاقتىڭ قارا ءسوزىنىڭ قايماعىن قالقىعان شەشەندىگىن, القالى توپتا ءسوز باستاعان كوسەمدىگىن, ادەمى قوڭىر داۋسىمەن شىرقاپ سالعان انشىلىگىن كوزىمىز كورگەن. ال بوز كىلەمدەگى بەلدەسۋىن ەستىدىك. ىلكى زامانداعى ەل تۇرمىسى, ەتنوگرافيا شىعارمالارىنا شىراي بەرگەن.
«اقان سەرى» ديالوگياسىندا جانىڭا سونشالىقتى جاقىن باعزى زاماننىڭ بەينەسى قۇتتى كوركەم سۋرەتتەي بەينەلەنەدى. كۇرەڭباي سىنشىنىڭ قۇلاگەردى سىناۋىنا كوڭىل اۋدارىڭىزشى. «شىركىننىڭ تۇرقىن قاراشى, تۇرقىن, ون ەكى تاسپادان ورگەن ۇزىن بيشىكتەي. كۇزەندەي بۇكتەتىلە شاپقاندا تۇرقى قىسقا بۇزاۋ ت ۇلىپ اتتارىڭنىڭ ەكى-ءۇش اتتاعانىن ءبىر-اق الاتىن قارىشتى جانۋار. تەرىسى قانداي جۇقا – كوزەل ەتىكتىڭ بىلعارىسىنداي ماپ-مايدا. ەت پەن تەرىنىڭ اراسىندا جىلتىراعان ءبىر ماي جوق, باسقا اتتار كوبىككە مالىنعاندا, قۇلاعىنىڭ ءتۇبى دە جىپسىمەيتىن كونبىس-اق. دەنەسىندە ءبىر جاپىراق ارام ەت جوق, تامىرلارى بىلەم-بىلەم بولىپ شودىرايۋىن قاراڭىزشى. قانشا شاپسا دا باسى اينالمايتىن, قانى مول, تىنىسى تارىلمايتىن قۇلاش كەڭىردەك, تالىس تاناۋ... جاياسى قانداي جازىق, قاسقىر جاۋىرىن, تۇلكى ءتوس, قويان جوندى – تاۋلىككە تانباي شاپسا دا تەڭسەلىپ, شاتقاياقتاماي ساداقتىڭ وعىنشا ءتۇزۋ شاباتىن مالدىڭ بەلگىسى».
كورمەگە تۇعىرىنا قوندىرىلعان دومبىرا, قىران بۇركىت, بەرەن مىلتىق, الماس كەزدىك, قۇماي تازى, ويۋلى شاپان ءتارىزدى بۇيىمدار قويىلىپتى. وسىنىڭ بارلىعى ساكەن سەرىنىڭ شىعارماسىندا بار ناشىمەن, قادىر-قاسيەتىمەن, سىر-سىمباتىمەن وقىرمان نازارىنا ۇسىنىلعان. ەلدىڭ رۋحاني قازىناسىن كەمەلدەندىرەتىن دە, تانىم اسپانىن نۇرلاندىراتىن دا تۇسى مول.
كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اقىن ەربولات بايات, ادەبيەتشى عالىم ءسابيت جامبەك ءتارىزدى سەرىنىڭ كوزىن كورگەن ازاماتتار ءسوز سويلەپ, ادەبيەتتى سۇيەتىن قاۋىمعا ەستى ەستەلىكتەرىن ايتىپ بەردى.
«مۇراجايدا مۇنداي شارا تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا «ساندىقتاعى قازىنا» اتتى جوبانى قولعا العالى وتىرمىز. اتتىڭ جالىندا, تۇيەنىڭ قومىندا كۇن كەشكەن اتا-بابامىز قىمبات قازىناسىن ساندىعىندا ساقتاعان عوي. ال ءبىزدىڭ بۇگىنگى قازىنا بابالارىمىزدان قالعان رۋحاني مول مۇرانىڭ جۇقاناسى», دەيدى مۋزەي ديرەكتورى قۇدايبەرلى مىرزابەك.
التىن ساندىق ايقارا اشىلىپ, كوكشەنىڭ دالاسىن كونەنىڭ قازىناسىمەن كوركەيتىپ تۇرسا, ءتىپتى عاجاپ ەمەس پە!
كوكشەتاۋ