قازىر سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىن اۋقىمدى ترانسفورماتسيالاۋ نەگىزىنەن ءۇش باعىتتا ءجۇرىپ جاتىر.
ءبىرىنشىسى – سۋدى ۇنەمدەۋ ساياساتىن قالىپتاستىرۋعا, سۇرانىستى باسقارۋعا, تازارتىلعان سارقىندى سۋدى قايتا پايدالانۋعا باعىتتالعان تۇبەگەيلى جاڭا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا قۇرۋ. ەكىنشىسى – سۋ شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىن تولىققاندى جاڭعىرتۋ, وزىق سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ, سۋدى ەسەپكە الۋ مەن ءبولۋدى تسيفرلاندىرۋ, سونداي-اق جاڭا تاريفتىك ساياسات پەن سۋ ۇنەمدەۋ مادەنيەتىن ەنگىزۋ. ءۇشىنشىسى – كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن ترانسشەكارالىق ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋ, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورىنا توراعالىق ەتۋ. بۇل تۋرالى استانادا وتكەن I حالىقارالىق «Global water» فورۋمىندا ايتىلدى.
سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ءمينيسترى نۇرجان نۇرجىگىتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى سۋ تاپشىلىعى پروبلەماسىن شەشۋ ءۇشىن ەكى نەگىزگى قۇجات – جاڭا سۋ كودەكسى جانە ۇكىمەت قابىلداعان سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى دايىندالدى. ءماجىلىس قاراۋىنا ەنگىزىلگەن كودەكستىڭ جاڭا رەداكتسياسىندا سۋدى سارقىلۋدان, لاستانۋدان جانە بىتەلۋدەن قورعاۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار سۋدى ۇنەمدەۋ وتە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. مىسالى, تۇتىنۋشىلار سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋعا, سۋدى ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى مەن سۋدى قايتا پايدالانۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ جونىندە ءىس-شارالار قابىلداۋعا, جەراستى اۋىزسۋلارىن ماقساتسىز پايدالانۋعا جول بەرمەۋگە مىندەتتى. سۋ سالاسىنداعى جاۋاپكەرشىلىك زاڭنامالىق دەڭگەيدە كۇشەيتىلەدى.
اۋىزسۋدىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا قويىلاتىن تالاپتار پايدا بولىپ, ەلدىمەكەندەردى سۋمەن جابدىقتاۋعا جانە سۋ بۇرۋعا ارنالعان تاراۋ ەداۋىر كەڭەيگەن. جەكە تاراۋ ەلىمىزدىڭ سۋ سالاسىن كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بەيىمدەۋگە ارنالعان. بۇدان بىلاي سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى قوعامدىق باقىلاۋعا كوپ كوڭىل بولىنەدى. گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس قاۋىپسىزدىگى دە باستى نازاردا.
«كودەكس – سۋ رەسۋرستارىن تۇراقتى باسقارۋ جانە ەكوجۇيەنى قورعاۋ باعىتىنداعى نەگىزگى قادام. ۇسىنىستارىمىز ساراپشىلار مەن جۇرتتىڭ پىكىرىن مۇقيات تالداۋعا جانە ەسەپكە الۋعا نەگىزدەلگەن. بۇل ەلدىڭ ءال-اۋقاتىنا جانە ونى بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ساقتاۋعا ىقپال ەتەدى. ەكىنشى نەگىزگى باعىت – سۋ سالاسىندا جينالعان ماسەلەلەرگە نازار اۋدارۋ. مەملەكەت باسشىسى بىلتىرعى جولداۋىندا سۋ شارۋاشىلىعى نىساندارىنىڭ توزۋى 60%-دان, تاسىمالداۋدا سۋدىڭ جوعالۋ كورسەتكىشى 40%-دان اساتىنىن, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ ۇدەرىسى باياۋ ءجۇرىپ جاتقانىن اتاپ ايتتى. وسى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ءۇشىن ۇكىمەت سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىن بەكىتتى. ول سۋ قويمالارىن سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ, گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى, يرريگاتسيالىق جۇيەلەردى جوندەۋ, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن تسيفرلاندىرۋ جانە ەنگىزۋ, سونداي-اق ەكولوگيا جانە كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن ترانسشەكارالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى بويىنشا بىرقاتار شۇعىل شارالاردى كوزدەيدى», دەدى مينيستر.
تاياۋ بولاشاقتا 9 وبلىس اۋماعىندا 20 سۋ قويماسىن سالۋ جانە 9 وبلىس اۋماعىندا 15 سۋ قويماسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ, 14 مىڭ شاقىرىمنان استام يرريگاتسيالىق كانالدار مەن گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى جاڭعىرتۋ, 3,5 مىڭ شاقىرىم كانالدى تسيفرلاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتالعان ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ تاسىمالداۋ كەزىندە سۋدىڭ ءونىمسىز شىعىنىن 50%-دان 25%-عا دەيىن ازايتۋعا, قولدا بار سۋ رەسۋرستارىن 2,4 تەكشە شاقىرىمعا ۇلعايتۋعا, ەكونوميكا سالالارىن كەپىلدەندىرىلگەن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە توتەنشە جاعدايلاردىڭ تۋىنداۋ قاۋپىن ازايتۋ ءۇشىن گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردىڭ جاي-كۇيىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلدە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ سۋدى تۇتىنۋ ۇلەسى جالپى سۋ قورىنىڭ 65%-ىن قۇرايدى. سۋ الۋ جانە ءونىمسىز شىعىندار دەڭگەيى تۋرالى ستاتيستيكا سۋارمالى ەگىنشىلىكتە سۋدى ەڭ ءتيىمسىز پايدالانۋ قارقىنى بايقالاتىنىن كورسەتەدى. جاعدايدى تۇزەتۋ ءۇشىن سۋ ۇنەمدەۋدىڭ وزىق تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ كەرەك. فەرمەرلەردى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋعا ىنتالاندىرۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ سۋ ۇنەمدەۋ جۇيەلەرىن ورناتۋعا جانە تامشىلاتىپ, جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جابدىقتارىن ساتىپ الۋ شىعىندارىن سۋبسيديالاۋ ۇلەسىن 50%-دان 80%-عا دەيىن ۇلعايتۋ جونىندە جۇمىستار باستالعان.
«بۇل 2030 جىلعا قاراي سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانا وتىرىپ, ەلىمىزدەگى سۋارمالى جەرلەردىڭ الاڭىن 1,3 ملن گەكتارعا نەمەسە 50%-عا جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى. قازاق سۋ شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باعالاۋى بويىنشا بۇل شامامەن 2,1 تەكشە شاقىرىم سۋ ۇنەمدەۋگە, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ونىمدىلىگىن 1,5-2,0 ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – ەكونوميكا سەكتورلارىندا سۋ رەسۋرستارىن قايتا پايدالانۋ. سالا قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن جىل سايىنعى سۋ تۇتىنۋ شامامەن 25 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى, ونىڭ 65%-ى – اۋىل شارۋاشىلىعى, 25%-ى – ونەركاسىپ, 4,3%-ى كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق قاجەتكە جۇمسالادى. «ونەركاسىپ ورىندارى الاتىن 5,9 تەكشە شاقىرىم جالپى تازا سۋدىڭ 17%-ى قايتا پايدالانادى جانە 2030 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى 50%-عا دەيىن جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق قاجەتكە سۋ الۋدىڭ بارلىق كولەمىنەن 1,3 تەكشە شاقىرىم سۋ جۇمسالادى. سۋدى قايتا پايدالانۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بارلىق نەگىز بار. جەرگىلىكتى تازارتۋ قۇرىلىستارىن, ياعني اۆتوكولىك جۋ جانە جوندەۋ ورتالىقتارىندا, وندىرىستىك كاسىپورىنداردا ەنگىزۋ كەرەك, بۇل ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرىنەن اۋىزسۋدى تۇراقتى قوسپاي جانە تۇتىنباي سۋدى قايتا پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.