ارقا سۇيەرى – «اۋىل اماناتى»

اتالعان اۋداندا اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىن ساتىپ الىپ قىزمەت كورسەتۋگە كووپەراتيۆ قۇرىلىپ, بۇل ءۇشىن 27,6 ملن تەڭگە نەسيە بەرىلگەن. جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىندا كاسىپ باستاپ, تىگىن تسەحى, اياقكيىم جوندەۋ ورتالىعىن اشۋعا 11,9 ملن تەڭگەگە 3 تۇرعىن شا­عىن نەسيە العان. جالپى, جەرگىلىكتى جۇرت­شىلىقتىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان جوباعا قاتىسۋعا تىلەك بىلدىرۋشىلەردىڭ قاتارى كوبەيۋدە. ءبىزدى تاڭعالدىرعانى, ۇلتتىق ناقىشتاعى قولدانبالى كاسىپتى دامىتۋعا دا زور سەرپىن بەرىلىپ جاتىر. وسى رەتتە اقسۋ جانە پانفيلوۆ اۋداندارىندا كاسىپكەرلەر تىگىن تسەحىن اشقان.

اقسۋلىق قارلىعاش تۇمارباي – اتاجۇرتقا 2006 جىلى ورالعان قانداس. ول 2008 جىلدان بەرى تىگىن ىسىمەن اينالىسىپ كەلەدى. «اۋىل اماناتى» جوباسىمەن 4,8 ملن تەڭگە نەسيە الدى. ءۇيىنىڭ اۋلا­سىندا شاعىن تىگىن شەبەرحانا اشقان. جوباعا قاتىسىپ, العان نەسيەسىنە كاسىبىن ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ءجۇن مەن ماقتا تۇتەتىن جانە ماتراتس تىگەتىن زاماناۋي اۆتوماتتاندىرىلعان اپپاراتتار ساتىپ العان.

«نەگىزىنەن قىز جاساۋىنا, ۇيدە كۇندەلىكتى قولدانعانعا كورپە-جاستىقتار مەن ماتراتستار تىگۋگە تاپسىرىس الامىز. تاپسىرىس بەرۋشى ەگەر كورپەنىڭ جۇننەن جاسالعانىن قالاسا, قويدىڭ ءجۇنىن جۋىپ, تازالاپ, كەپتىرىپ الىپ كەلەدى. ال ماقتادان جاسالعانى كەرەك بولسا, ءبىز ءوزىمىز الماتىدان ارنايى ساتىپ العان ماقتامىزدى قولدانامىز. قىزدىڭ جاساۋىنا تاپسىرىس كوپ تۇسەدى. وعان نەگىزىنەن ماقتادان جاسالاتىن كورپەلەردى الادى. «ماحاببات» كورپەسى, قۇراق كورپە, توسەك كورپە, جامىلعى كورپە سياقتى ءتۇر-ءتۇرىن ارناپ تىگەمىز», دەيدى كاسىپكەر.

بۇگىندە جانىنا ءبىر كومەكشى الىپ, اۋىلداسىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. جاز مەزگىلىندە جۇمىس كولەمى ارتقاندا قوسىمشا تاعى ءبىر ادامدى جۇمىسقا تارتپاق. ول ءوز كاسىبىن ينستاگرام الەۋ­مەتتىك جەلىسىندەگى t_karlygash پاراقشاسى ارقىلى ناسيحاتتايدى.

ال پانفيلوۆ اۋدانىنا قاراستى سارىبەل اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ تۇرعىنى مينۋرا قاسىمجانقىزى وتكەن جىلدىڭ شىلدە ايىندا ءوز قاراجاتىنا ەكى ارنايى اپپارات ساتىپ الىپ, تىگىن تسەح اشقان ەدى. مۇنان سوڭ «اۋىل اماناتى» جوباسىنا قاتىسىپ, بىلتىر جەلتوقسان ايىندا 6,5 ملن تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الدى. ءسويتىپ, بۇل قارجىنى ماتەريالدىق بازاسىن نىعايتۋعا جۇمساپ, ماقتا تۇتە­تىن, ماتراتس تىگەتىن تاعى 2 اپپارات ساتىپ الىپ, قازىر اۋىلىنىڭ ەكى تۇرعىنىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر.

«زاماناۋي اپپاراتپەن جۇمىس ىستەگەن وتە ءتيىمدى. ماماندار ارنايى موني­تور­دىڭ الدىندا وتىرىپ, بارلىق ۇدەرىستى باسقارىپ وتىرادى. ماسەلەن, جامىلعى كورپەنى قابيتىن تىگىستىڭ مۇندا 380 ءتۇرى بار. الداعى ۋاقىتتا تىگىن ماشينالارىن ساتىپ الىپ, تىگىنشىلەردى جۇمىسقا الساق, ءونىم تۇرلەرىن كوبەيتسەك دەگەن نيەتىمىز بار. كاسىبىمىزدىڭ كەڭىنەن تارالۋىنا الەۋمەتتىك جەلىنى پايدالانىپ كەلەمىز», دەگەن مينۋرا قاسىمجانقىزى ينستاگرامداعى mamyk_korpesarybel پاراقشاسىن اشىپ كورسەتتى.

پانفيلوۆ اۋدانىندا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنىڭ ءى, ءىى ترانش­تارى بويىنشا 93 سۋبەكتىنىڭ جوباسى ماقۇلدانىپ, ولارعا جالپى كولەمى 662 ملن تەڭگەدەن استام نەسيە بەرىپ, ازاماتتار شاعىن كاسىپتەرىن باستاعان.

باعدارلاما بويىنشا اۋىل تۇرعىن­دارى ءوز كاسىبىن دامىتۋعا نەمەسە كووپەراتيۆ قۇرامىندا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, تەحنيكانى ليزينگكە راسىم­دەۋىنە بولادى. قارىز الۋ شارتتارى دا وتە قاراپايىم. سەبەبى ونداعى پا­يىزدىق مولشەرلەمە الدەقايدا تو­مەن. «اۋىل اماناتى» اياسىندا نەسيە العان ازاماتتارعا نەگىزگى بورىش پەن سىياقىنى وتەۋ بويىنشا 1,5-2 جىل جەڭىلدىك كەزەڭى دە قاراستىرىلعان. بۇل دا حالىق ءۇشىن ءتيىمدى.

بۇگىندە يگىلىگى مول جوبامەن جۇمىس ىستەپ, بيزنەسىن دوڭگەلەتىپ جاتقاندار جەتىپ-ارتىلادى. سولاردىڭ تاعى ءبىرى – ەسكەلدى اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى كوكدالا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى كۇلزيپا كەلگەنباەۆا. وسى ۋاقىتقا دەيىن شارۋا­شى­لىعىندا جىلقى نەمەسە ءىرى قارا مالى بولماعاندىقتان اپتاسىنا 500 ليتر ءسۇت ساتىپ الىپ, ودان ماي شايقاپ, قۇرت ايى­رىپ, قاتىق, كىلەگەي, ىرىمشىك جاساپ, 30 ليتر قىمىز الىپ, تالدىقورعانداعى كوممۋنالدىق بازارعا جانە ۇشتوبە بازارىنا شىعارىپ ساتىپ ءجۇردى.

«مەن وسىدان 10 جىل بۇرىن «مازدا» اۆتوكولىگىممەن اۋىل-اۋىلدان ءسۇت جيناپ, ودان قۇرت, ماي, ىرىمشىك دايىنداپ ءجۇردىم. العاشىندا ونىمدەردى ۇشتوبەدەگى بازارعا الىپ بارىپ ساتتىم. كەيىن تالدىقورعان بازارىنا دا شىعاتىن بولدىم. بۇگىندە كىلەگەي, ىرىمشىكتەن بولەك قىمىز دا ساتامىن. قازىر بازارعا بارساڭىز ءسۇت ونىمدەرىنىڭ كوبى شەت­ەلدەردەن كەلەدى. اۋىل تۇرعىندارى وسى باعدارلاما ارقىلى جۇمىس ىستەسە, ءوزى­مىزدىڭ وتاندىق ءونىم كوبەيەتىن ەدى», دەيدى كەيىپكەرىمىز.

ءۇش بالانى تاربيەلەپ وتىرعان ءۇي شارۋاسىنداعى ىسكەر ايەل مەملەكەتتەن 8 ملن تەڭگە نەسيە الىپ, باع­دار­­لامانىڭ يگىلىگىن كورۋدە. قازىرگى تاڭدا نەسيە ارقىلى 10 باس بيە ساتىپ الدى. نەسيە الۋ ماقساتى – جىلقى مالىن كوبەيتىپ, قىمىز ءوندىرىسىن قولعا الىپ, ءسۇت ونىمدەرىن ساتۋ. ىسكەر ايەل جىل كولەمىندە اتقارعان جۇمىستارى ءۇشىن وبلىس اكىمىنىڭ قۇتتىقتاۋىنا يە بولدى.

«يگىلىگى مول باعدارلامانىڭ ارقا­سىندا 10 باس بيە ساتىپ الدىم. وكىنىشكە قاراي, جەر بولماعاندىقتان وتاعاسى كوكتەم شىققاننان جىلقىلاردى كۇنى-ءتۇنى باعادى. اۋىلدا جەر تاپشى. جايىلىم جەردىڭ بارلىعى جەكەمەنشىككە ءوتىپ كەتكەن. جازدا جىلقىلاردى قوي سياقتى باعىپ قاراماساق, بىرەۋدىڭ جەرىنە ءتۇسىپ كەتسە, مال باسىنا 40 مىڭ تەڭگە ايىپپۇل سالادى», دەگەن كۇلزيپا انا جايىلىمدىق جەر اۋىلداعى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق كەيىپكەرىمىز ەگەر جەر ماسەلەسى شەشىلسە, بولاشاقتا ساۋىندى سيىر الىپ, ءسۇت ونىمدەرىن ودان ءارى ارتتىرامىن دەيدى.

ايتا كەتەيىك, رەسپۋبليكا بويىنشا كاسىپكەر ايەلدەردىڭ ۇلەسى 50 پا­يىزدان اسادى. ال شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارىنىڭ 60 پايىزىن ايەلدەر باسقارادى. بۇگىندە قاراتال اۋدا­نىندا 1 500-گە جۋىق قىز-كەلىنشەك كاسىپكەرلىكپەن اينالىسادى. ونىڭ ىشىندە جەكە كاسىپكەرلەر مەن مەديتسينا سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىن ارۋلاردىڭ سانى باسىم.

 جەتىسۋ وبلىسى