وتكەن اپتادا رەسەي تاراپى ەلىمىزگە قۇس جۇمىرتقاسىن جەتكىزۋدى ۇلعايتۋ تۋرالى ءوتىنىش تۇسىرگەنى ءمالىم. كورشى ەلگە جاسالاتىن ەكسپورتتى وسىرۋگە ۇكىمەت دەڭگەيىندە ءمان بەرىلىپ وتىر. دەي تۇرعانمەن وتاندىق تۇتىنۋشىلار ءونىمنىڭ بارلىعى شەكارا اسىپ, ءوزىمىزدىڭ نارىقتا تاپشىلىق تۋىنداپ قالماي ما دەپ الاڭدايدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, ەلىمىزدەگى قۇس فابريكالارى وتاندىق نارىققا قاجەت ءونىمدى تولىعىمەن قامتىپ قانا قويماي, ەكسپورتقا سۇرانىس جاساعان ەلدەردى دە جارىلقاپ وتىر. ماسەلەن, بىلتىر وندىرىلگەن تاۋىق جۇمىرتقاسىنىڭ سانى 5 ملرد-تان اسىپ, ىشكى سۇرانىستىڭ 102 پايىزىن قۇراعان. قازىرگى كۇنى قۇس جۇمىرتقاسىن وندىرەتىن 32 فابريكا بار.
پاۆلودار وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى امانعالي بەردالين اتالعان ءونىم بويىنشا نارىقتاعى جاعدايدى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە تاۋىق جۇمىرتقاسى بويىنشا ەشقانداي تاپشىلىق جوق.
«وتاندىق نارىقتا قۇس جۇمىرتقاسى بارىنشا جەتكىلىكتى ەكەنى بايقالىپ وتىر. 2022 جىلى وتاندىق وندىرۋشىلەر 5 ملرد دانا, بىلتىرعى جىلدىڭ العاشقى 11 ايىندا 4,9 ملرد دانا جۇمىرتقا وندىرگەن. جۇمىرتقانىڭ بۇل كولەمى ەلدەگى سۇرانىستىڭ 102 پايىزىن قۇرايدى. ياعني كاسىپكەرلەردىڭ قولىندا سىرتقا شىعارۋعا ارنالعان ارتىق ءونىم بار دەگەن ءسوز. ونىڭ ۇستىنە قازىر ەلىمىز بويىنشا 10 قۇس فابريكاسىنىڭ (جۇمىرتقا باعىتىندا) قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ مينيسترلىك مۇنداي وندىرىستىك كاسىپورىندار جوق ۇلىتاۋ, جەتىسۋ, ماڭعىستاۋ, شىعىس قازاقستان, اباي وبلىستارىندا 25 پايىزدىق ينۆەستسۋبسيديا ەنگىزۋدى جوسپارلاپ قويدى. وتكەن جىلدىڭ 11 ايىندا وندىرۋشىلەرىمىز سىرتقا 264 ملن دانا جۇمىرتقا ەكسپورتتاعان. ەگەر وتاندىق نارىقتا شىن مانىندە جەتىسپەۋشىلىك بولسا, ءبىز اكىمشىلىك امال قولدانىپ, وعان جول بەرمەس ەدىك. تەك اۋعانستانعا 10 اي ىشىندە 115 ملن دانا جۇمىرتقا جىبەرىپپىز. جالپى, رەسەي, اۋعانستان جانە وزگە دە ەلدەرگە ەكسپورتتالىپ جاتىر», دەيدى ۆيتسە-مينيستر.
اگروونەركاسىپ كەشەنىندە 34 برويلەر تيپىندەگى جانە 32 جۇمىرتقا باعىتىنداعى فابريكا بار. ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديادان بولەك, كاسىپكەرلەرگە ءبىر كۇندىك بالاپان ساتىپ العانى ءۇشىن 60 تەڭگەدەن دەمەۋقارجى تولەنەدى. بۇعان قوسا الداعى ايلاردا جۇمىرتقا ءوندىرۋ بويىنشا ىشكى رەزەرۆتەر ىسكە قوسىلا باستايدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. بۇل دەگەنىمىز – بۇعان دەيىن توقتاپ قالعان فابريكالاردى قايتا جۇرگىزۋ.
«ەلىمىز بويىنشا جۇمىرتقا ءوندىرىپ كەلگەن 5 فابريكانىڭ جۇمىسى توقتاپ تۇر. ءبىز ەرتەڭنەن باستاپ ولاردىڭ ماسەلەسىن تالقىلاۋدى باستايمىز. ارقايسىسىنىڭ توقتاۋ سەبەبىن انىقتاپ, تەزىرەك ىسكە قوسىلۋىنا مۇددەلىمىز. ەگەر قاراجات تاپشىلىعىنان تۇرىپ قالعان بولسا, بيۋدجەتتەن قارجى بەرىلەدى. كەيبىر كاسىپورىندار جەرگىلىكتى نارىقتا جۇمىرتقانىڭ كوبەيىپ كەتۋىنەن تەجەلىپ قالعان بولۋى مۇمكىن. مۇنداي ءوندىرىس ورىندارىنا جۇمىسىن قايتا جاڭعىرتۋعا جاعداي جاسالادى. قازىر جۇمىرتقانىڭ باعاسى ءوستى, ونىڭ بوساتۋ قۇنى كاسىپكەرلەر ءۇشىن ءتيىمدى. وسىنداي رەزەرۆتەر ەسەبىنەن الداعى ۋاقىتتا رەسەي ەلىنە جۇمىرتقا ەكسپورتىن جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋعا مۇمكىندىك بار. ال ءوزىمىزدىڭ نارىقتا تاپشىلىق قالىپتاسپايدى, بىزدە قور جەتكىلىكتى», دەپ ناقتىلادى ۆيتسە-مينيستر.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ تۇراقتاندىرۋ قورى 2022 جىلى 6,5 ملن دانا جۇمىرتقا ساتىپ العان. ونىڭ 1,5 ملن داناسى بىلتىر جەرگىلىكتى ساۋدا سالاسىنداعى كاسىپكەرلەرگە ارزان باعادا بوساتىلدى. قويما ەسەبىندە تۇرعان 5 ملن دانا قۇس جۇمىرتقاسى الداعى جازعا دەيىن جەتەدى دەپ بولجانىپ وتىر. ادەتتە ايماقتا جۇمىرتقا باعاسى نارىقتا ءونىم كوبەيگەن ۋاقىتتا, ءساۋىر–مامىر ايلارىندا تومەندەيتىنى ءمالىم. قازىر ءونىمنىڭ وندىعى ء(ى سۇرىپ) قوردان 426 تەڭگەدەن بوساتىلسا, ال الەۋمەتتىك دۇكەندەردە 468 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر.
ايتا كەتەيىك, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ەت باعىتىنداعى قۇس فابريكالارىنىڭ دا قايتا جاندانۋىنا ىقىلاس تانىتىپ وتىر. پاۆلودار وبلىسىندا بۇعان دەيىن قىزىلجار قۇس فابريكاسى توقتاپ قالعان ەدى. جاقىن ۋاقىتتا مەملەكەت قولداپ جىبەرسە, كاسىپورىننىڭ تامىرىنا قايتا قان جۇگىرۋى عاجاپ ەمەس.
پاۆلودار وبلىسى