باسبۇزاردى كىم تەزگە سالادى؟

الەۋمەتتىك جەلىدە تۇتانعان جانجالدان كەيىن جەكە كەزدەسۋگە كەلگەن اشۋلى توپتىڭ اراسىنداعى اسكەردەن ورالعان ەكەۋ كوللەدجدىڭ 17 جاستاعى بالالارىنا پىشاق سىلتەيدى. جەدەل جاردەم اۋرۋحاناسىنا جەتكىزىلگەن ءتورت بالانىڭ ەكەۋى قايتىس بولسا, ەكەۋىنىڭ ءومىرىن دارىگەرلەر اراشالاپ قالدى. ادام ءولتىرۋ بابىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, التى بالا قاماۋعا الىندى.

وسىدان كەيىن وبلىس اۋماعىندا كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قۇ­قىق بۇزۋشىلىققا قارسى رەيد باستالىپ, ءبىر اپتا ىشىندە تۇنگى ۋاقىتتا جۇرگەن 170 ءجاسوسپىرىم پوليتسيا بولىمدەرىنە جەتكىزىلدى. كومپيۋتەرلىك كلۋبتار مەن ويىن-ساۋىق ورىندارىندا جۇرگەن كامە­لەتكە تولماعان 134 بالانىڭ اتا-اناسى پوليتسيا دەپارتامەنتىنە شاقىرتىلدى. بەيمەزگىل ۋاقىتتا كوشە كەزىپ جۇرگەن جەتكىنشەكتەردىڭ قالتاسىنان ەكى پىشاق, ءبىر بيتا, ءبىر گاز باللونى تابىلدى. ما­سەلەن, 16 جاستاعى ەكى كوللەدج ستۋدەنتى جينالمالى پىشاقتى قالتالارىنا سالىپ ءجۇرۋ سەبەبىن ءتارتىپ ساقشىلارىنا تۇسىندىرە الماعان. قۇقىق بۇزۋشىلىققا بارعان جەتكىنشەكتەردىڭ كوبىنىڭ اكە-شەشەسى اۋىلدا تۇراتىن بولىپ شىقتى. سوعان قاراماستان ولاردىڭ اتا-انالارىنا اكىمشىلىك ايىپپۇلدار سالىندى.

پوليتسيا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اردانا سايماعامبەتوۆ جىل سايىن جاسوسپىرىمدەر قولىمەن جانە جاسوسپىرىمدەرگە قارسى جاسالاتىن قىلمىس سانى ارتىپ بارا جاتقانىن مالىمدەپ, ۇلكەن ماسەلەنىڭ سەبەپ-سالدارلارىنا كەڭىنەن توقتالدى. ماسەلەن, وبلىستا 2022 جىلى كامەلەتكە تولماعاندار 82 قىلمىس جاساسا, وتكەن جىلى بۇل سان 128-گە وسكەن. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە جاس­وسپىرىمدەر قولىمەن جاسالعان قىلمىس سانى ەكى ەسەگە ارتقان. تىركەلگەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ دەنى – توناۋ, ۇساق بۇزاقىلىق جانە الاياقتىق قىلمىستارى. سونىڭ ىشىندە اقتوبە قالاسىندا – 95, مۇعالجار اۋدانىندا – 10, شالقاردا – 9, حرومتاۋدا – 3, العادا – 5, مارتوك, تەمىر جانە ويىل اۋداندارىندا ءبىر-بىردەن قىلمىس تىركەلگەن. قىلمىس جاساعان­داردىڭ 30-ى – مەكتەپتەردىڭ 8, 9, 10-سىنىپ وقۋشىلارى, 73-ءى – كوللەدج, 4-ەۋى جوو ستۋدەنتتەرى. پوليتسيا اۋىلدان اقتوبەگە كەلىپ, كوللەدجدەردە وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەر تۇراتىن جالدامالى پاتەردە قىلمىس كوپ جاسالاتىنىن حابارلايدى. كەلتىرىلگەن ستاتيستيكا ىشىندە ءبىر ءجاسوسپىرىمنىڭ بىرنەشە قىلمىس جاساۋ دەرەگى دە بار.

وكىنىشكە قاراي, وڭىردە كامەلەت جاسىنا جەتپەگەندەرگە قارسى قىلمىس تۇرلەرى دە ارتىپ بارادى. ماسەلەن, وتكەن جىلى جاسوسپىرىمدەرگە قارسى جاسالعان 106 قىلمىستىڭ 27-ءسى جىنىستىق قول سۇعۋشىلىق جانە 11-ءى زورلىق-زومبىلىق. بالالارعا ءزابىر كورسەتكەندەر الىستان كەلمەيدى, كوبىنە جەتكىنشەكتى جاقسى تانيتىن دوستارى, كورشىسى, وگەي اكەسى جانە باسقا دا تۋىستارى بولىپ شىعادى.

تۇنگى رەيدتە ۇستالعان 173 بالاعا قا­تىستى پوليتسيا دەپارتامەنتىندە وتكەن جيىندا ولاردىڭ اتا-اناسى شۋ شى­عارعان. اسىرەسە قولدان جاسالعان تاپانشا, پىشاقپەن ۇستالعان بالالاردىڭ اكە-شەشەسى بۇل جاعدايعا مۇلدەم سەن­بەيتىن­دىكتەرىن مالىمدەگەن.

ء«بىز بۇل بالالاردى ەرەكشە باقىلاۋعا الىپ, اتا-انالارى مەن وزدەرى وقيتىن وقۋ ورىندارى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن جينالىس وتكىزىپ ءجۇرمىز. بالالارىن ەسەپكە الماساق تا, اتا-اناسىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتامىز. بەتىمەن كەتىپ بارا جاتقان جاسوسپىرىمدەردىڭ ءتارتىبىن بىرلەسە جونگە قويۋعا ءتيىسپىز. الايدا قۇقىق بۇزۋشىلىققا بارعان بالالاردىڭ اتا-انالارى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە ارەكەت ەتۋدىڭ ورنىنا بىزگە قارسى شىعىپ جاتاتىن كەزدەر دە بار. ولار بالاسىنىڭ تۇنگى مەزگىلدە قايدا جۇرگەنىنەن, كىممەن جۇرگەنىنەن مۇلدەم حابارسىز», دەيدى اردانا سايماعامبەتوۆ.

تاعى ءبىر نازار اۋداراتىن ماسەلە – بۇرىن باقىلاۋسىز جۇرەتىن, ۇساق بۇزاقىلىق جاساعان بالالار ىشكىلىككە سالىنعان, تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردان شىعاتىن بولسا, كەيىنگى جىلدارى تۇرمىس جاعدايى جاقسى, تولىق شاڭىراقتا تاربيەلەنىپ جاتقانداردىڭ قىلمىس جاساۋى جيىلەگەن. ماسەلەن, يۋۆەنالدىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ەكى كۇندە ۇستاعان 70 ءجاسوسپىرىم – تۇرمىس جاعدايى جاقسى, تولىق وتباسىندا تاربيەلەنىپ جاتقان بالالار. «بالامىزدى اڭدىعانشا, نەگە قىلمىسكەرلەردى ۇستامايسىڭدار؟» دەپ اتا-انالار شۋ شىعارادى. بىراق ولار تۇندە باقىلاۋسىز جۇرگەن جەتكىنشەكتىڭ كەلەڭسىز جاعدايعا ۇرىنۋى نەمەسە جامان ورتاعا ءتۇسۋى مۇمكىن ەكەنىن تۇسىنبەيدى», دەيدى اقتوبە قالاسى پب يۋۆەنالدىق پوليتسيا بولىمشەسىنىڭ باسشىسى بوتاكوز جالەكەشەۆا.

بالالارىنىڭ ءجۇرىسىن قاداعالامايتىن جانە ولاردىڭ ءتۇنى بويى ويىن-ساۋىق ورىندارى مەن كومپيۋتەرلىك كلۋبتاردا جۇرگەنىن وعاش كورمەيتىن اتا-انالاردىڭ كوبەيىپ بارا جاتقانى الاڭداتادى. بالا تاربيەسىنە جاۋاپسىز قارايتىن اتا-انا, كىنانى وزىنەن ەمەس, وزگەدەن ىزدەيتىنى تاعى بار.

اقتوبە وبلىسى