اقپارات سالاسىنىڭ جاڭا مۇمكىندىگى

تسيفرلىق ەفير اياسى كەڭىپ كەلەدى

سالا باسشىسى مينيسترلىكتىڭ اقپاراتتىق جۇمىسى ءۇش نەگىزگى قۇرامداس بولىكتەن تۇراتىنىنا نازار اۋداردى. ولار: مەدياسفەرانى دامىتۋ بويىنشا جاعداي جاساۋ, ەل حالقىن مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ تۋرالى حاباردار ەتۋ جانە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ.

«وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىن­دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جار­لىعىمەن ءسوز بوستاندىعىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋگە, وتاندىق مەدياسفەرانىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تىلىگىن ارتتىرۋعا جانە اقپا­رات­تىق ەگەمەندىكتى نىعايتۋعا با­عىت­تالعان «اقپاراتتىق دوكترينا» بەكىتىلدى. ال تامىز ايىندا ۇكى­مەتتىڭ قاۋلىسىمەن ونى ىسكە اسى­رۋعا باعىتتالعان ءىس جوسپارى قابىلداندى.

دوكترينادان تۋىندايتىن اسا ماڭىزدى قۇجاتتىڭ ءبىرى – مينيسترلىك باستاماسىمەن جۇزەگە اسقان «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ جوباسى. 30 قا­را­شادا وتكەن ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىس توبىنىڭ وتىرىستارى اياسىندا تالقىلاۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر.

اتاپ ايتقاندا, جۋرناليستەر مەن ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ پى­كىرىن ەسكەرە وتىرىپ, ءباسپاسوز كار­تاسى ۇعىمىن ايقىنداۋ تاسىل­دە­رى قايتا قارالادى. ءباسپاسوز كارتالارىن بەرۋ كريتەريلەرىنە كەلەتىن بولساق, بارلىعى ايتىپ جۇرگەن جۇمىس ءوتىلى, جوعارى ءبى­لىمى بولۋ كەرەك دەگەن وزگەرىستەر جال­پى جۇمىس توپتارىنداعى تال­قىلاۋ قورىتىندىلارى بو­يىنشا الىنىپ تاستالادى. الايدا قازىر­گى ۋاقىتتا اككرەديتتەۋدى وڭاي­لا­تۋ ءتاسىلى ناقتى قانداي فورمادا جۇزەگە اسىرىلاتىنىن اي­تۋعا ەرتە. ول الداعى جۇمىس توبى­نىڭ وتى­رىسى با­رىسىندا ايقىن­دا­لا­دى», دەدى ا.بالاەۆا.

سونداي-اق مينيستر «ونلاين-پلاتفورمالار جانە ونلاين-جارناما تۋرالى» زاڭعا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جارنامالىق مازمۇندى ورنالاس­تىراتىن پاي­دا­لانۋشىلاردىڭ جارنامانى تاڭ­بالاۋ قاجەتتىلىگىنە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. بۇل ەرەجەلەر بار­لىق قاجەتتى تالداۋدان ءوتتى جانە 2024 جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قابىلدانادى. ولار كوممەرتسيالىق نەگىزدە ماتەريالداردى ورنالاستىراتىن ونلاين پلاتفورما پايدالانۋشىلارىنا اسەر ەتپەك.

«پايدالانۋشىلار مەن ين­فليۋ­­ەن­سەرگە قاتىستى ءتيىستى سانك­­­تسيا­لارمەن جالعان اقپارات تارات­قانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپ­كەرشىلىك قاراستىرىلعان. ولار: 20-دان 100 ايلىق ەسەپتىك كور­سەت­كىشكە دەيىن ايىپپۇل جانە ءبىر جىل ىشىندە قايتالانعان جاع­دايدا 10 تاۋلىككە اكىمشىلىك قا­ماۋعا الۋ. بۇل نورما قازىردىڭ وزىن­دە جۇمىس ىستەي باستادى. قىر­كۇيەك ايىنان باستاپ 150 وقيعا تىركەلگەن», دەدى ا.بالاەۆا.

بيىل مەملەكەتتىك اقپاراتتىق ساياساتتى ناسيحاتتاۋ اياسىندا بار­­­لىعى 7 مىڭعا جۋىق ماتە­ريال جا­ريالانىپتى. وسى جىلى مەم­لە­كەت­تىك تاپسىرما مەن مەم­لە­كەتتىك اقپاراتتىق تاپسىرىس اياسىندا 638 سەريادان تۇرا­تىن 43 سەريال تۇسىرىلگەن. بۇدان بولەك, مينيستر تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ سالاسىن دامىتۋ تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.

«بيىل شەكارالاس اۋدانداردا وتاندىق راديوحابار تاراتۋ جەلىسىن دامىتۋ ءۇشىن 38 جيى­لىك­تى ءبولۋ بويىنشا كونكۋرس ۇيىم­داستىرىلىپ, وتكىزىلدى. قا­­زىر­­گى تاڭدا اتىراۋ جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا تسيفرلىق ەفيرلىك تەلەحابار تاراتۋدىڭ 11 راديوتەلەۆيزيالىق ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلدى. جالپى, وتانداستارىمىزدىڭ 93 پايىزدان استامى تسيفرلىق ەفير­لىك حابار تاراتۋمەن قام­تا­ماسىز ەتىلگەن. بۇل كور­سەتكىش ودان ءارى ارتادى.

«قازمەديا ورتالىعىنىڭ» حابار تاراتۋ يادروسىن جاڭعىرتۋدىڭ كەزەكتى كەزەڭى اياقتالىپ, ونىڭ ەنەرگيا جۇيەسىن تولىق جاڭارتۋ قامتاماسىز ەتىلدى. قوستاناي جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا «قازاق راديوسىنىڭ» بەس راديو تاراتقىشى ىسكە قوسىلدى. بۇل – ۇلتتىق باعىتتاعى حابارلاردى تاعى 11 مىڭعا جۋىق ادام تىڭداي الادى دەگەن ءسوز.

2023 جىلى «OtauTV» ۇلتتىق سپۋتنيكتىك تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ قىزمەتىنە 31 مىڭعا جۋىق ابونەنت قوسىلدى. وسىلايشا, جالپى سانى 1,6 ملن استام ابونەنتكە جەتتى. ءىرى تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ وپەراتورلارىمەن كابەلدىك, سپۋتنيكتىك, ينتەرنەت-حابار تاراتۋ جەلىلەرىندە تەلەارنالاردىڭ بالاما پاكەتىن قۇرۋ ماسەلەسى پىسىقتالدى. پاكەت 2024 جىلدىڭ ءى توقسانىندا ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانعان», دەدى ا.بالاەۆا.

مادەنيەتتى ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ ماڭىزدى

مينيسترلىك جۇمىسىنىڭ كە­لە­سى ءبىر ۇلكەن باعىتى – ما­دەنيەت سالا­سى. بۇل سالانى قولداۋ جانە دامىتۋ – ۇلتتىق مۇرامىزعا سا­لىنعان ينۆەستيتسيا. سالا باس­شىسى كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سۇيەن­­سەك, بيىل رەسپۋبليكالىق كون­­تسەرتتىك ۇيىمدار بەس جۇزدەن اسا كونتسەرت وتكىزىپ, 515 مىڭعا جۋىق كورەرمەنگە قىزمەت كورسەت­سە, رەسپۋبليكالىق تەاترلار ەكى مىڭنان اسا سپەكتاكل, 65 جاڭا قويىلىم قويىپ, 1 ميلليوننان استام كورەرمەنگە ونەرىن كور­سەتتى.

«ۇلتتىق مادەنيەتتى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا  مىسىر, وزبەكستان جانە ازەربايجان ەلدەرىندە قازاق­ستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى ءوتتى. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز بەن ما­دەنيەتىمىزدى جاھانعا تانى­تۋ ءۇشىن يتاليا, فران­تسيا, قىتاي, وزبەكستان, قىر­عىز­ستان, ازەربايجان, مىسىر, گەرمانيا, ۆەتنام, كورەيا, تۇركيا, اقش سياقتى الىپ ەلدەردە شىعارماشىلىق توپ­تار­دىڭ گاسترولدەرى ءساتتى ۇيىم­داس­تىرىلدى. مۇنداي يگىلىكتى ىستەر­دەن تەاترلارىمىز دا قالىس قالعان جوق. وسى جىلى 27 حالىقارالىق, 11 رەسپۋبليكالىق فەستي­ۆالعا قاتىسىپ, ەل نامىسىن قورعادى.

مادەنيەت سالاسىن ينفرا­قۇ­رى­لىمدىق دامىتۋ ماسەلەسىن دە قولعا الدىق. بيىل قازاقستان بو­يىنشا 35 مادەنيەت نىسانىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 238 مەكەمەگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وقۋ ورىندارى مەن كونتسەرتتىك ۇيىمداردى جاڭعىرتۋ بويىنشا دا ءبىراز جۇمىس اتقارىلدى. مادەني برەندىمىزدىڭ قارقىندى دامۋىندا كيەلى جەرلەرىمىزدى ناسيحاتتاۋ الدىڭعى ورىنعا شىقتى. قازاقستاننىڭ تاريحي مۇراسىن ودان ءارى زەردەلەۋ جانە دامىتۋ ماقساتىندا 8 جوبا بويىنشا ارحەولوگيالىق جۇمىستار اياقتالدى, ونىڭ ىشىندە: بەرەل سياقتى بىرەگەي ارحەولوگيالىق نى­سانداردى, التىن وردا دا­ۋى­رىندەگى بىتىعاي, بوتاي, بوزوق ت.ب. كونە قونىستار زەرتتەلدى», دەدى ا.بالاەۆا.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 2023 جىلى قاتىسۋشىلاردىڭ كوپ­تە­گەن شاعىمىنا بايلانىس­تى كينوجوبالاردى ىرىكتەۋ ءۇشىن پيتچينگكە وتىنىمدەردى قابىلداۋ نا­تي­جەلەرى جويىلدى. تامىز ايىندا 2023 جىلعا ارنالعان جاڭا پيتچينگ ءوتتى. وعان 161 كينو­كومپانيادان 271 ءوتىنىم تۇسكەن. سونىڭ 115-ءى ۇلتتىق كينە­ماتوگرافيانى قولداۋ جونىن­دەگى مەملەكەتتىك ورتالىق جانىن­دا­عى ساراپتامالىق كەڭەستىڭ قا­را­ۋىنا جىبەرىلدى. 37 كينوجوبا ساراپتامالىق كەڭەستىڭ وڭ قورىتىندىسىن الىپ, سالا­ارا­لىق كوميسسيانىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى, ناتيجەسىندە, 19 جاڭا كينوجوبا وندىرىسكە ەنگىزىلدى. مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن 2022 جىلى باستالعان 18 ءفيلمنىڭ (14 كوركەم فيلم, 4 دەرەكتى فيلم) ءتۇسىرىلىمى اياقتالدى.

سونداي-اق مينيستر ازامات­تىق قوعامدى دامىتۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا توق­تالدى. ماسەلەن, مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ تاپسىرماسى شەڭ­بەرىندە العاش رەت «قوعامدىق با­قى­لاۋ تۋرالى» زاڭ قابىل­داندى.

«وسى جىلدىڭ 21 جەلتوق­سا­نىن­دا «قوعامدىق بىرلەستىكتەر تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭعا قول قويىلدى. قۇ­جات ازاماتتاردىڭ بىرلەستىكتەر قۇ­رۋداعى ەركىندىك قۇقىقتارىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان. قوعامدىق كە­ڭەستەردىڭ قىزمەتىن قايتا فور­مات­تاۋ بويىنشا قارقىندى جۇ­مىس جۇرگىزىلدى. ولاردىڭ قۇرا­مىنداعى ازاماتتىق سەكتور­دىڭ وكىلدىگى 23,5 پايىزعا ءوسىپ, 86 پايىزدى قۇراپ وتىر. كەڭەس­تەر­دەگى جاستاردىڭ ۇلەسى 10 پايىزعا دەيىن جەتتى. مۇنىڭ ءبارى كەڭەس­تەردىڭ قىزمەتىنە دەگەن ازامات­تا­رى­مىزدىڭ سەنىمىن 2 ەسە ارتتىرىپ وتىر.

مينيسترلىك ەرىكتىلەر قوز­عا­لىسىن بەلسەندى دامىتىپ كە­لەدى. 2020 جىلدان باستاپ رەس­پۋب­ليكالىق جانە وڭىرلىك فرونت-وفيستەر جۇمىس ىستەيدى. اۋقىمدى جۇمىس ناتيجەسىندە ەرىكتىلەر ۇيىمدارىنىڭ سانى 3 ەسەگە, بەلسەندى ەرىكتىلەر سانى 5 ەسە ارتتى», دەدى ا.بالاەۆا.

جاستار جانە وتباسى ساياساتى – باستى نازاردا

مادەنيەت جانە اقپارات ءمي­نيسترى قوعامدىق كەلىسىم مەن ۇلت­تىق بىرلىكتى نىعايتۋعا, ەتنوس­تار­دى بىرىكتىرۋگە, سونداي-اق مەم­لەكەتتىك ءتىلدى ۇلتارالىق قاتى­ناس ءتىلى رەتىندە ناسيحاتتاۋ جۇمىس­تا­رى­نا توقتالدى.

بۇدان بولەك, سالا باسشىسى ءدىن ماسەلەسىنە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, مينيستر­لىك­كە ءۇش ءوزارا بايلانىستى مىن­دەت جۇكتەلگەن. ءبىرىن­شىسى – حا­لىق اراسىنا زايىرلى مەملەكەت قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋ, ەكىن­شىسى – دىنارالىق كەلى­سىم­دى ساق­تاۋ, ءۇشىنشىسى – ءدىني ەكسترەميزم­دى بولدىرماۋ.

ء«دىني ەكسترەميزم مەن تەررو­ريزم­دى ناسيحاتتايتىن 14 مىڭ­نان استام زاڭسىز ماتەريال جو­يىلىپ, بۇعاتتالدى. الەۋمەتتىك جەلى­لەردەگى راديكالدى ءدىني توپ­تاردان 20 مىڭنان استام ادام الشاقتاتىلدى. ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋ, كون­فەسسياارالىق كەلىسىمدى ناسيحاتتاۋ جانە زايىرلىلىق قۇندى­لىق­تارىن نىعايتۋعا باعىتتالعان 75 مىڭنان استام ماتەريال باق-تا, تانىمال الەۋمەتتىك جەلىلەردە ورنالاستىرىلدى. تۇپتەپ كەلگەندە قازىرگى سىن-قاتەرلەردى ەس­كە­رە وتىرىپ, ۋاكىلەتتى ورگان­نىڭ الدىنا قويىلعان ماڭىز­دى مىن­دەت­تەردى ىسكە اسىرۋ ماق­سا­تىندا, ءدىن سالاسىنداعى مەم­لە­كەتتىك ساياساتتى دامىتۋدىڭ 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان تۇجى­رىم­داماسىنىڭ جوباسى دايىندالدى», دەدى ا.بالاەۆا.

سالا باسشىسى جاستار جانە وتباسى ساياساتى جونىندە دە اڭگى­مە­لەپ بەردى. ماسەلەن, بيىل «مەم­­لەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرا­لى» زاڭعا تۇجىرىمدامالىق تۇزە­تۋلەر ەنگىزىلدى. بۇل زاڭنىڭ باستى جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى – جاستاردىڭ جاسىن 35 جاسقا دەيىن ۇلعايتۋ. وسىلايشا, جاستاردىڭ سانى 3,7 ميلليون ادامنان 5,7 ميلليون ادامعا دەيىن ارتتى.

«2023 جىلى جاستاردىڭ دامۋ يندەكسى ەنگىزىلدى. بۇل كورسەتكىش مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاس­تارمەن جۇمىسىنىڭ, ولاردىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ تيىمدىلىگىن با­عالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سون­داي-اق 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك جاستار سايا­ساتىنىڭ تۇجىرىمداماسى بەكى­­تىلدى. قۇجاتتا اۋىل جاستارىمەن جۇمىستان باستاپ پاتريوت­تىق تاربيەگە دەيىنگى 7 باعىتى قام­تي­دى. ودان باسقا قۇجاتتا 80 ءىس-شارالار جوسپارى قابىلداندى. تۇجىرىمدامانىڭ العاشقى نا­تي­­جەلەرى بار. 943 مىڭ ادام جۇ­مىسپەن قامتىلسا, ونىڭ 467 مىڭى – جاستار.

دارىندى جاستاردى مەملەكەت­تىك تۇرعىدا قولداۋ ماقساتىندا «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعى جىل سايىن بەرىلىپ كەلەدى. زاڭعا سايكەس, ۇمىتكەرلەردىڭ جاسى 35 جاسقا دەيىن ۇلعايتىلدى. ماراپاتتاۋ اتالىمدارىنا وزگە­رىستەر ەنگىزىلدى. وزدەرىنىڭ ناق­تى ماقساتتارىنا جانە قوعام­نىڭ يگىلىگىنە باعىتتالعان جاستاردى تاربيەلەۋ ماقساتىندا «قو­عام­دىق قىزمەت» اتالىمى «كرەاتيۆتى باستامالار» اتالىمىمەن اۋىس­تىرىلدى.

بۇل رەتتە مەملەكەت باسشى­سى بەلگىلەگەن «تاۋەلسىزدىك ۇر­پاق­تارى» گرانتى اياسىندا بيز­نەس, عىلىم, مادەنيەت, باق جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالا­سىنداعى 30 ۇزدىك جوبا انىقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا «وتباسى بان­كى­مەن» بىرلەسىپ, «9-20-25» جاڭا باع­دار­لاماسى ازىر­لەنىپ جاتىر. ونىڭ نەگىزگى قاتىسۋشىلارى جاستار بول­ماق», دەدى ا.بالاەۆا.

سالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مينيسترلىك كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋمەن اينالىسىپ جاتىر. جۇمىس ەكى با­عىت­تا جۇرگىزىلەدى. ءبىرىنشىسى – ۇيىم­­­داستىرۋشىلىق باعىت. كرەاتيۆتى يندۋستريا سەكتورىن دا­مىتۋدىڭ ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزى قالىپتاستى. مينيستر­لىكتىڭ قۇرىلىمىندا مامان­دان­­دىرىلعان دەپارتامەنت قۇ­رىل­دى. قازىرگى تاڭدا ايماق­تار­­­داعى كرەاتيۆتى يندۋستريا ورتا­­لىقتارى مەن حابتارىن, سون­داي-اق تالانتتاردى ىزدەۋ جانە قولداۋ, ينفراقۇرىلىمدى دا­مىتۋ, ونىمدەردى ەكسپورتتاۋعا جانە كوممەرتسيالاندىرۋعا جار­دەم­دەسۋدى ماقسات تۇتاتىن «كرەا­تيۆ حاب» حالىقارالىق كرەا­تيۆ­تى يندۋستريا ورتالىعىن قۇرۋ بو­يىنشا جۇمىس ىستەلىپ جاتىر.

«ەكىنشىسى – زاڭنامالىق باعىت. كرەاتيۆتى يندۋستريانى قولداۋ جانە دامىتۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ازىرلەندى. ول زياتكەرلىك مەنشىك سالاسىنداعى زاڭنامانى وزگەرتۋدى, مۇمكىندىگىنشە كرەاتيۆتى يندۋس­تريا­لار قاۋىمداستىعىن قا­­لىپ­تاستىرۋ ءۇشىن مادەنيەت نىساندارىندا قوسىمشا الاڭدار ۇسى­نۋدى, وقىتۋدىڭ ءبىلىم بەرۋ باع­دارلامالارىن ۇلعايتۋدى, كرەاتيۆتى يندۋستريالار وكىلدە­رىنە سالىقتىق پرەفەرەنتسيالار بەرۋدى كوزدەيدى. بۇل وسى سالانىڭ دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بەرەدى دەگەن ويدامىز. اتالعان زاڭ جوباسى ۇكىمەتتىڭ قاراۋىندا, قاڭتار ايىندا ماجىلىسكە تۇسەدى», دەدى ا.بالاەۆا.

بريفينگ سوڭىندا جۋرناليستەر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترىنە قوعامدا ءجيى تالقى­لا­نىپ جۇرگەن ماسەلەلەرگە قاتىستى ساۋالدارىن قويدى.