اقمولادا اتقارىلعان جۇيەلى جۇمىستار

اقمولا وبلىسىندا اۋىل شا­ر­­­ۋا­شىلىعىمەن قاتار ونەركا­سىپتىك جانە يندۋستريالىق سەكتور بەلسەندى دامىپ كەلەدى. ون ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ونەركاسىپ سالاسىندا ءوندىرىس كو­لەمى 1,4 ترلن تەڭگە, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 13%-عا ارتقان. ءوسۋدىڭ جوعارى قارقىنى وڭدەۋ سالاسىنداعى ءوندىرىس كولەمىن 11,3%-عا جانە تاۋ-كەن ءوندىرۋ كو­لەمىن 21%-عا ۇلعايتۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلگەن. تاۋ-كەن سالاسىندا قۇرامىندا التىنى بار كەن ءوندىرۋدىڭ ارقاسىندا, وڭدەۋ سالاسىندا مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ جانە تاماق ونەركاسىبىندە ايتارلىقتاي ءوسىم بايقالعان.

«اقمولا ءوڭىرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن پرە­زيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قويعان ستراتەگيالىق مىندەتتەر مەن باعىتتاردى ىسكە اسىرۋ بو­يىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. وبلىس – ەلىمىزدىڭ نەگىز­گى اگرارلىق-يندۋستريالدىق اي­ماقتارىنىڭ ءبىرى. جالپى, 10 اي­د­ىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اي­ماقتا نەگىزگى الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسى –  ايماق دامۋىنىڭ باسىم باعىتى. جىل سايىن ەلىمىزدىڭ جوعارى ساپالى ازىق-ت ۇلىك بيدايىنىڭ تورتتەن ءبىرىن وندىرەتىن جەتەكشى اۋىل شارۋاشىلىعى وڭىرلەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىمىز ءمالىم. وكىنىشتىسى, قولايسىز اۋا رايى ەگىن ناۋقانى­نا كەرى اسەرىن تيگىزدى. سوعان قا­را­ماستان 3 ملن توننادان اسا استىق جينالدى. بۇل ىشكى قا­جەت­­تى­لىگىمىزدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇم­كىندىك بەردى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.

ۇكىمەت تاراپىنان كورسەتىلگەن قولداۋدىڭ كومەگىمەن زارداپ شەككەن فەرمەرلەرگە جان-جاق­تى كومەك كورسەتىلگەن.

«سۋب­سيديا­لاۋدىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا بەرەشەكتى جابۋ (ۇكى­مەتتىڭ رەزەرۆىنەن قوسىمشا 16,1 ملرد تەڭگە ءبولىندى, ونىڭ جال­پى سوماسى 62,6 ملرد تەڭگە­گە جەتكىزىلدى); كرەديتتىك مىندەت­تەمە مەرزىمىن ۇزارتۋ (3% كولەمىن­دە بانكىلىك ىنتالاندىرۋدى وتەۋ ارقىلى 1 جىلعا); اۋىل شارۋا­شىلىعى ونىمدەرىنە قولايلى ساتىپ الۋ باعالارىن بەلگىلەۋ سياق­تى شارالار قولدا­نىلدى (3-سىنىپتى بيداي ءۇشىن 120 مىڭ تەڭگە جانە 4-سىنىپتى بيداي ءۇشىن 105 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە). اتالعان شارالار كەلەسى جىلدىڭ كوكتەمگى ەگىسىنە ساپالى دايىندالۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. ال مال شارۋا­شىلىعىندا ەت ءوندىرۋ 168 مىڭ تونناعا دەيىن ارتتى, 350 مىڭ توننا ءسۇت, 608 ملن دانادان اسا تاۋىق جۇمىرتقاسى ءوندىرىلدى», دەدى م.احمەتجانوۆ.

وڭدەۋ كاسىپورىندارىن شيكى­زاتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بىر­قا­تار جۇمىس اتقارىلعان. مال باسىن ارتتىرۋ ارقىلى 46 ەت جانە 5 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى قۇرى­لىپتى.

«وسى جىلى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ باعدارلاماسى باستالدى. 15 ملرد قولجەتىمدى نەسيەگە جەتى ارنايى تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن اشۋ جوس­پاردا بار. 7 مىڭ ساۋىن سيىرى بولاتىن بۇل شارۋاشىلىقتار اقكول, استراحان, ارشالى, ات­با­سار, بۋراباي, زەرەندى جانە تسەلينوگراد اۋداندارىندا اشىلادى. ءبىزدىڭ ايماق رەسپۋب­ليكا بويىنشا قۇس ەتىن وندىرۋدە كوش­باسشىلاردىڭ ءبىرى ەكەنىن دە ايتقىم كەلەدى.

ەستە بولسا, پرەزيدەنت ءوز جول­­­­داۋىندا 3 جىلدىڭ ىشىندە اگرو­­ونەركاسىپ كەشەنىندە وڭدەۋ ءونى­مىنىڭ ۇلەسىن 70%-عا دەيىن ارت­تىرۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. بۇ­گىنگى تاڭدا بۇل كورسەتكىش, وكى­نىش­كە قاراي, 28%-عا عانا جەتتى. قويىل­عان مىندەتتى ورىنداۋ ءۇشىن بار­لىق شارالاردى قولدانىپ جا­تىر­مىز. وبلىستا 73 وڭدەۋ كاسىپ­ورنى جۇمىس ىستەيدى, 8 پايىز وسىم­م­ەن 184 ملرد تەڭگەگە تاماق ونىم­دەرى ءوندىرىلدى», دەدى وبلىس اكىمى.

وڭىردە 2026 جىلعا دەيىن 290 ملرد تەڭگەگە 71 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ قولعا الىنعان. بۇل جوبالاردى ىسكە قوسۋ شيكى ءسۇت ءوندىرۋدى جىلىنا – 45 مىڭ, ەتتىڭ بارلىق ءتۇرىن ءوندىرۋدى – 62,1 مىڭ, وسىمدىك مايىن ءوندىرۋدى 54 مىڭ تونناعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى, ايماقتا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ الەۋەتى جەتكىلىكتى.

«وسىلايشا, ءوزىمىزدىڭ جانە استانانىڭ دا قا­جەتتىلىگىن جا­با­مىز. 130 كاسىپ­ورنىمىز ەلور­دا­نىڭ 44 ءىرى ساۋ­دا ورتالىق­تا­رىنا تازا جانە ەكو­لوگيالىق ونىم­دەرىن جەتكىزەدى. بۇل – شامامەن 38 مىڭ توننا ءسۇت, 25 مىڭ توننا ەت, 210 ملن دانا جۇ­م­ىرت­قا. ءبىز بۇل جۇمىستى ودان ءارى دە جالعاستىرامىز. اۋىل تۇرعىندارىنا باعىتتالعان «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ىسكە اسى­­رىلۋدا. ءوز ءىسىن دامىتۋعا قول­­جە­تىمدى جانە پايدالى نەسيە الۋ جاقسى مۇمكىندىك بەرەتىن باع­­دار­لاما. وعان 1,2 ملرد تەڭگە ءبو­لىند­ى. بۇل – 215 جاڭا جۇمىس ورنى جانە 198 بيزنەس-جوباسى. كەلەسى جىلدىڭ 210-230 بيزنەس جوباسىنا 2 ملرد تەڭگە قاراجات جوسپارلانىپ وتىر. يگى ىستەر جالعاسىن تابادى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.

بيىل ايماققا 530 ملرد تەڭگە­دەن اسا ينۆەستيتسيا تارتىلدى. جەكە ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ كورسەتكىشتەردىڭ وسۋىنە جول اشادى. ناتيجەسىندە 185 ملرد تەڭگەگە 154 جوبا ىسكە استى. «1,5 مىڭ اقمولا­لىق جاڭا جۇمىس ورىندارى­نا يە بولدى. سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ جارتىسىنان كوبى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى سالاسىنا تارتىلدى. ولار – ارشالى اۋدانىندا ور­نالاسقان قۋاتى 150 مۆت وبلىستىڭ ەڭ ءىرى جەل ەلەكتر ستان­سا­سىنىڭ «بورەي ەنەرگو» ءبىرىنشى كەزەڭى پايدالانۋعا بەرىلدى. زەرەندى جانە ەرەيمەنتاۋ اۋداندارىندا جالپى قۋاتى 30 مۆت-تان اساتىن 3 جەل ەلەكتر ستانساسى ىسكە قوسىلدى. ال قوسشى قالا­سىندا 7,5 ملرد تەڭگەگە مەكتەپ- گيمنازيا سالىندى.

ءىرى جوبالاردىڭ ىشىنەن جەل­توقسان ايىندا قوسشىدا «IL Tov» جشس قۇس ەتىن وڭدەۋ زاۋىتىن ىسكە قوستى. اقكول اۋدانىندا «Sirius Plus» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ قو­ناق­ۇي كەشەنىن تۇرعىزىپ, جۇ­مىسىن باستادى. جالپى, 2023 جى­لى ينۆەستيتسيا كولەمى 240 ملرد تەڭگەدەن اساتىن 223 جوبا حا­لىق يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋگە كىرىستى.

اقمولا وبلىسى ەرەكشە ين­ۆەستيتسيالىق تارتىمى بار اي­ماق ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. نە­گىزگى فاكتور رەتىندە, ايماقتىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى جانە استاناعا جاقىندىعى. كوكشەتاۋ مەن استانا اراسىنداعى زامانعا ساي اۆتوبان, تەمىرجولدىڭ بولۋى ينۆەستورلاردى تارتۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. ارينە, ادامي رەسۋرس تا وعان وڭ اسەرىن تيگىزەدى. سەبەبى بۇگىنگى تاڭدا وبلىستا رەسمي حالىق سانىنىڭ 7,5%-عا ءوسۋى بايقالادى. ءبىز, حالىقتىڭ يگى­لىگى ءۇشىن, جاڭا ينۆەستورلارمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز», دەدى م.احمەتجانوۆ.

كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ ۇلت­تىق جوباسى اياسىندا سوڭعى ەكى جىلدا 66 ملرد تەڭگەدەن اسا قارجىعا 1 900 جوبا كەلىسىلدى. نا­تي­جەسىندە, بيۋدجەتكە سالىق تو­لەم­­دەرى 39 پايىزعا ارتىعىمەن تۇس­كەن. شاعىن جانە ورتا كاسىپ­كەر­لىك سۋبەكتىلەرىمەن 7 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.

ء«وڭىردىڭ باسىم باعىتتىڭ ءبىرى تۋريزم سالاسىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى. ششۋچينسك-بۋراباي كۋ­رورت­تىق ايماعىنا الەمنىڭ ءار تۇك­پىرىنەن جىلىنا ءبىر ميل­ليونعا جۋىق تۋريست كەلەدى. وب­لىس­تا ءتۋريزمدى دامىتۋعا باعىت­تالعان 23 ملرد تەڭگەگە 65 ينۆەس­تيتسيالىق جوبا تابىستى ىسكە اسىرىلۋدا.

مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ار­قا­سىندا جىل سايىن سالى­نىپ جاتقان ۇيلەردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. بيىل 52 كوپپاتەرلى تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسى قاراستى­رىل­­عان. ونىڭ ىشىندە 13 جال­عا بەرىلەتىن, 37 كرەديتتىك جانە ات­باسار قا­لا­سىنىڭ سۋ تاس­قى­نى قاۋىپتى اي­ماقتارىنان تۇرعىن­دا­­رىن كوشى­رۋ ءۇشىن تج جەلىسى بو­يىن­­شا سالىنعان 2 تۇرعىن ءۇي بار.

ال جول جەلىسىن جاقسارتۋ بو­يىنشا ۇلكەن جۇمىستار اتقا­­رىلىپ جاتىر. وسى جىلى جەر­گى­لىكتى ماڭىزى بار 1 000 كم-گە جۋىق جولدى جوندەۋ جوسپارلانعان. كەيىنگى ەكى جىلدا 2 مىڭ كم-دەن اسا جەرگىلىكتى جول سالىندى جانە جوندەلدى, ونىڭ 900 كم-ى اۋىلدىق جەرلەردە.

سونداي-اق 2025 جىلعا قا­راي حالىقتى ساپالى اۋىز سۋ­مەن جابدىقتاۋعا 100% قولجە­تىمدىلىكتى قامتاما­سىز ەتۋ ءۇشىن 65 اۋىلدا ورتالىق­تاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ نىسانىن سالۋ, ونىڭ ىشىندە 38 اۋىل ءۇشىن جسق ازىرلەندى, 27 اۋىل – يگەرۋ ساتىسىندا, 105 اۋىلدا سۋ­دى تازارتۋدىڭ كەشەندى بلوك-­مودۋلدەرىن ورناتۋ نەمەسە سۇز­گى­لەردى ورناتا وتىرىپ ۇڭعى­ما­لار­دى بۇرعىلاۋ شارالارى قارالعان.

مەملەكەت باسشىسى الەۋمەت­تىك سالاعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى شەڭ­بەرىندە 38 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق ۇيىمدار سالۋ كوزدەلگەن. سونى­مەن قاتار ستەپنوگور جانە ات­با­سار كوپسالالى قالالىق اۋرۋ­حانا­لارىن جاڭعىرتۋ جوس­پار­لا­نىپ جاتىر», دەدى ءوڭىر باسشىسى.

وبلىستا ءبىلىم بەرۋ سالاسىن­داعى وبەكتىلەردى پايدالانۋعا بەرۋگە بايلانىستى وبلىستا ءۇش اۋىسىمدا وقىتۋ ماسەلەسى تولىق شەشىمىن تاۋىپتى. وسى جىلى 5 مەكتەپ جانە اقكول قالاسىنىڭ №4 ورتا مەكتەبىنە جاپسارجاي سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن. 2,5 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 6 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جالعاسىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا جىل سوڭىنا دەيىن 3 مەكتەپ جانە كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ №4 ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتىنا جاپسارجاي سالىنادى. سونىمەن قاتار «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2025 جىلعا دەيىن 22,6 مىڭ وقۋشى ورنىنا 18 مەكتەپ سالۋ جوسپاردا بار.