ورتالىق ازيا جانە كاۆكاز ارقىلى قىتاي مەن ەۋروپا نارىعىن جالعايتىن ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك ءدالىزى وڭىرلىك ساۋدا-ساتتىقتى كۇشەيتىپ, ەلدەر اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتا تۇسپەك. دۇنيەجۇزىلىك بانك بايانداماسىندا وسىلاي ايتىلادى. حالىقارالىق ۇيىم ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, مارشرۋت سونداي-اق قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى كونتەينەرلىك ساۋدا باعىتتارىنىڭ ورنىقتىلىعى مەن ءارتاراپتانۋىن دا (جەتكىزۋ تىزبەگىن گەوساياسي تاۋەكەلدەردەن قورعاي وتىرا) قامتاماسىز ەتە الادى.
باياندامادا دۇرىس ينۆەستيتسيالار مەن ستراتەگيالىق شەشىمدەر جاسالعان جاعدايدا 2030 جىلعا تامان ترانسكاسپي باعىتى بويىنشا ساۋدا كولەمىنىڭ ءۇش ەسە ۇلعاياتىنى جانە بۇل رەتتە مارشرۋتپەن ءجۇرىپ ءوتۋ ۋاقىتىنىڭ ەكى ەسە قىسقاراتىنى ايتىلادى. مۇنداي ناتيجە جەرگىلىكتى جانە وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, كومەكشى سالالارعا سۇرانىستى ىنتالاندىرۋ جانە بيزنەستى تارتۋ تۇرعىسىنان حالىقتىڭ كەڭ توبىنا پايدا اكەلەدى.
«ورتا ءدالىزدىڭ ومىرشەڭ عانا ەمەس, مارشرۋت بويىندا جاعالاي ورنالاسقان ەلدەردىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى ەكەنىن ءبىزدىڭ جاڭا دەرەكتەرىمىز راستاي تۇسەدى. ازەربايجان, گرۋزيا جانە قازاقستان باسقا ەلدەرمەن بىرگە وسى ءدالىزدى ىلگەرىلەتۋدەگى ءوز كوزقاراسىن كەلىسۋدە ايتارلىقتاي ىلگەرىلەۋگە قول جەتكىزدى. دۇنيەجۇزىلىك بانك مارشرۋت بويىنداعى ەلدەردىڭ ۇكىمەتتەرىمەن جانە باسقا دا كوپجاقتى ۇيىمدارمەن سەرىكتەستىكتە ورتا ءدالىزدى دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن», دەيدى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا بويىنشا ۆيتسە-پرەزيدەنتى انتونەللا باسساني.
ورتاشا ءدالىزدىڭ باستى ماڭىزدىلىعى مەن ارتىقشىلىعى رەتىندە ايماقىشىلىك ساۋدا ءدالىزى رەتىندە بەرە الاتىن پايداسىن ايتۋعا بولادى. ازەربايجان, گرۋزيا, قازاقستان جانە ەۋروپا اراسىنداعى ساۋدانىڭ كەڭەيۋى سۇرانىستىڭ نەگىزگى فاكتورى بولىپ وتىر.
ء«دال قازىر ترانسكاسپي ءدالىزىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن, ونىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋدىڭ, تيىمدىلىگىن كوبەيتىپ, شىعىندارىن قىسقارتۋدىڭ تاماشا ءساتى تۋىپ تۇر. ينستيتۋتسيونالدىق جانە وپەراتسيالىق شارالار ەسەبىنەن تيىمدىلىكتى قىسقامەرزىمدى ارتتىرۋدىڭ ورتامەرزىمدى ينۆەستيتسيالارمەن قاتار ۇيلەسۋى كولىك ءدالىزىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن نىعايتۋعا جانە ونىڭ الەۋەتىن جانداندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى ينفراقۇرىلىم بويىنشا وڭىرلىك ديرەكتورى چارلز كورمە.
باياندامادا كولىك قىزمەتتەرىنە سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ جانە قازاقستاندا, ازەربايجاندا جانە گرۋزيادا ەكونوميكالىق دامۋدى قولداۋ ءۇشىن قاجەتتى نەگىزگى ستراتەگيالىق شەشىمدەر مەن ينۆەستيتسيالار ايقىندالعان. ولارعا مىنالار جاتادى:
ۇزدىكسىز جۇمىستى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن دالىزگە قاتىستى ءتيىمدى لوگيستيكالىق شەشىمدەر ۇسىنۋ; مۋلتيمودالدى ينفراقۇرىلىم سيپاتتامالارى, دەرەكتەرمەن الماسۋ جانە ترانسپورتتىڭ كەدەرگىسىز قوزعالىسى ءۇشىن, اسىرەسە شەكارالاس اۋماقتاردا پروتسەدۋرالار مەن ۇدەرىستەردى جەڭىلدەتۋ جانە رەفورمالاۋ; جول بويىنداعى جۇك اعىندارىن باقىلاۋدى جاقسارتۋ جانە شەكاراداعى كىدىرىستەردى ازايتۋ ماقساتىندا تسيفرلىق شەشىمدەردى سينحرونداۋ. بىرىڭعاي جانە ۇيلەسىمدى قۇرىلىم اتالعان دالىزدەگى ۇدەرىستەر مەن وپەراتسيالاردىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسىنا ىقپال ەتە الادى; كەمەلەردىڭ بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدەگى تەجەگىش فاكتورلاردى جويۋعا جانە پورتتاردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, كاسپي جانە قارا تەڭىز ارقىلى تاسىمالداۋ كەزىندە وپەراتسيالىق تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ; ينۆەستيتسيالارعا باسىمدىق بەرۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن كەلىسۋ. باياندامادا ولاردىڭ باسىمدىلىعىن انىقتاۋ ءۇشىن قوسىمشا باعالاۋدى قاجەت ەتەتىن بىرقاتار ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەر قاراستىرىلادى.