• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پىكىر 26 قاراشا, 2023

باياندى ءبىر جىل

151 رەت
كورسەتىلدى

كەيىنگى 365 كۇندە نە وزگەردى؟ ءبىر قاراعاندا قاس-قاعىم ءسات سياقتى. بىراق جاسالىپ جاتقان ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالار ءبىر جىلدا دا ءبىراز جۇمىستى اتقارۋعا بولاتىنىن دالەلدەدى. باستىسى, قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق دامۋ باعدارى ايقىندالدى.

پرەزيدەنت سايلاۋى ەلدەگى ساياسي وزگەرىستەرگە تۇرتكى بولدى. نا­تي­جەسىندە, پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسى دا, ءماسليحاتتار دا قاي­تا ساي­لانىپ, جاڭارتىلدى, 45 اۋدان مەن وبلىستىق ما­ڭىزى بار قا­لادا العاش رەت اكىم­دەر سايلاۋى ءوتتى. ارينە, ساي­­لاۋشىلاردىڭ ءوز داۋىس­تا­رىنىڭ ماڭىزدىلىعىن تو­لىق سەزىنۋى ءۇشىن بۇل وتە از ۋاقىت. بىراق سايلاۋ مادە­نيەتىنىڭ نەگىزى قالاندى. اۋىل اكىمى, ءماسليحات, پارلامەنت دەپۋتاتتىعىنا ساي­لاۋعا كوزقاراس وزگەردى. «حالىق – بيلىك, بيلىك – حالىق» دەگەن فورمۋلانى ءدال وسى سايلاۋلار ايقىنداي ءتۇستى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ادىلەتتى قازاقستان: ءبارىمىز جانە ارقايسىمىز ءۇشىن. قازىر جانە ءاردايىم» سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ باسىم باعىتتارى ورىندالا باس­تا­عانى بەلگىلى. باعدارلامانىڭ ءتۇپ قا­زى­عى ەكونوميكادا ادال جانە ناقتى ەرەجە بەلگىلەۋ بولاتىن. جىلدار بويى تالان-تاراجعا تۇسكەن مەملەكەت بايلىعى قاي­تا­­رىلا باستادى. شامامەن 1 ترلن تەڭگە سوماسىنداعى زاڭسىز سا­تىپ الىنعان اكتيۆتەر ەلگە قايتارىلدى. ەكونوميكانى مونوپولياسىزداندىرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جالعاسىپ كەلەدى. مونوپولياسىزداندىرۋ جو­نىندەگى كوميسسيا جۇمىسىنىڭ نا­تيجە­لەرى بويىنشا رەسپۋب­لي­كا­لىق مەنشىككە ءوتتى.

مەملەكەت سالىقتىق, بيۋدجەت, اقشا-كرەديت جانە تاريفتىك سايا­ساتتى تەڭگەرىمدى جانە اشىق جۇرگىزىپ, ىشكى ءوندىرىستى جانە شي­كى­زاتتىق ەمەس ەكسپورتتى ىنتالاندىراتىن بولادى.

ق.توقاەۆ پرەزيدەنت بولعان ءبىرىنشى جىلدا سايلاۋالدى باع­دار­لاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندە ىر­گەلى دايىندىق جۇمىستارى جۇر­­گىزىلدى. باعدارلامانىڭ ماق­سات­تارى مەن مىندەتتەرى مەم­لەكەتتىك ورگانداردىڭ اعىم­داعى جوسپارلارىمەن ۇيلەستىرىلدى, ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن زاڭنامالىق نەگىز جاسالدى.

پرەزيدەنت ءوزىنىڭ سايلاۋال­دى باعدارلاماسىندا ەلدى دامى­تۋدىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ۇل­گى­سىنە كوشۋدى بەلگىلەپ بەرگەن ەدى. ناتيجەسىندە, 2022-2023 جىلدارى 41,3 ملرد دوللار تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەس­تي­تسيا تارتىلدى. ونەركاسىپ سالا­لا­رىنىڭ ورتا جانە جوعارى قايتا ءبولۋ ونىمدەرىن وندىرۋگە قاجەتتى بازالىق ماتەريالدىڭ قا­جەتتىلىگىنە تالداۋ جۇرگىزىلدى. وتان­دىق وندىرۋشىلەر مەن ونەر­­­­­كاسىپتىك-يننوۆاتسيالىق قىز­­­مەت سۋبەكتىلەرى اراسىندا شيكىزات جەتكىزۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ەنگىزۋگە باعىت­تالعان «ونەركاسىپتىك سايا­سات تۋرالى» زاڭعا تۇزەتۋلەر ازىر­لەندى. بۇل وڭدەۋشى ونەركاسىپ كاسىپ­ورىن­دارىنىڭ قولجەتىمدى باعا­داعى شيكىزاتپەن تولىق قۋا­تىندا قامتاماسىز ەتۋگە مۇم­كىندىك بەرەدى.

وندىرۋشىدەن سوڭعى تۇتىنۋ­شى­عا دەيىن تاۋارلاردى وتكىزۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەتىن تۇتاس كەشەن – ۇلتتىق قاداعالاۋ جۇيە­سى ەنگىزىلدى.

مۇنىڭ ءوزى ءبىرىنشى جىلى وڭ وزگەرىستەر بويىنشا جاقسى قار­قىنعا قول جەتكىزىلدى دەپ اي­تۋعا نەگىز بولادى. مەملەكەت وسى قار­قىندى ساقتاپ قالۋعا ءتيىس, اري­نە, قوعام مەملەكەتكە بۇل ىستە كو­مەك­تەس­ۋى كەرەك.

 

بيبىگۇل جەكسەنباي,

سەنات دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار