زامان دەرتىنە اينالعان ونكولوگيالىق اۋرۋعا ۇشىراعانداردىڭ قاتارى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ونىڭ قارماعىنا قىلشىلداعان جاس تا, قارتايعان كارى دە ءتۇسىپ جاتادى. جالپى, قاتەرلى ىسىكتىڭ ەمدەۋدە تولعاندىراتىن ماسەلە از ەمەس. وسى ماقساتتا ەلوردادا 23-24 قاراشا كۇندەرى ونكولوگتەر مەن راديولوگتەر اليانسى «قازىرگى ونكولوگياداعى وزەكتى ماسەلەلەر, جەتىستىكتەرى مەن يننوۆاتسيالارى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىردى.
جيىنعا قازاقستان جانە تمد ەلدەرىنەن ونكولوگيا سالاسىنداعى جەتەكشى ماماندار قاتىستى. ءىس-شارا اياسىندا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن دارىگەرلەر قاتەرلى ىسىككە شالدىققان ناۋقاستارعا وپەراتسيا جاساپ, كولورەكتالدى, لاپاروسكوپيالىق, كەۋدە حيرۋرگياسى, پروستاتا وبىرىنا ساۋلەلىك تەراپيا بويىنشا شەبەرلىك ساباعىن وتكىزدى. سول ارقىلى ماماندار ءبىر-بىرىمەن تاجىريبە الماستى.
شەبەرلىك ساباعىن وتكىزگەن دارىگەرلەردىڭ قاتارىندا الماتى وڭىرلىك كوپسالالى كلينيكاسى حيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ونكولوگ-حيرۋرگ ۆالەري ماكاروۆ, حيرۋرگ, ونكولوگ-ماممولوگ, استانا قالاسى كوپسالالى مەديتسينا ورتالىعى كەۋدە حيرۋرگياسى بولىمشەسىنىڭ جوعارى ساناتتى دارىگەرى قازىبەك قاراباەۆ, اقتاۋ قالاسىنىڭ جەتەكشى ەندوسكوپيالىق حيرۋرگى مۇحامەدجان نۇرعازيەۆ, حيرۋرگ-ونكولوگ, استانا قالاسى كوپسالالى مەديتسينا ورتالىعىنىڭ №2 حيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سەرىك جاقىپبەكوۆ جانە وزگە دە دارىگەرلەر بار.
كونفەرەنتسيانىڭ ماڭىزى تۋرالى استانا قالاسى كوپسالالى مەديتسينا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى مۇحتار تولەۋتاەۆ ايتىپ بەردى.
– بۇل ءىس-شارادا ونكولوگيياداعى ماسەلەلەر, ونى ەمدەۋ جولدارى ايتىلدى. قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىنان ونكولوگ دارىگەرلەر كەلىپ, بايانداما جاسادى. كونفەرەنتسياعا تىركەلگەن قاتىسۋشىلار سانى – 550. جالپى, ەلدە ونكولوگيا سالاسىنداعى اق جەلەڭدى جانداردىڭ اتقارىپ جاتقان ەڭبەگى شەكسىز. جىل باسىنداعى مالىمەتكە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە قاتەرلى ىسىككە شالدىققاندار ەسەبىندە 205 مىڭ ادام بار. استانا قالاسى بويىنشا 14,5 مىڭ ادام ەسەپتە تۇر. جىلىنا ەلىمىزدە 13 مىڭ ادام قاتەرلى ىسىكتەن كوز جۇمادى, – دەيدى مۇحتار ەسەنجان ۇلى.
ءىس-شارانىڭ ەكىنشى كۇنى وتكەن كونفەرەنتسيادا ونكولوگتەر قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى, ۇعا اكادەميگى, «قازورعزي» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ديليارا قايداروۆانى سوزگە تارتتىق.
– وسى كۇندەرى رەسەي, گەرمانيا, اقش, بەلارۋس, ياكۋتيا ەلدەرىنەن كەلگەن بىلىكتى ماماندار ءوز تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنىڭ العاشقى ساتىسىندا ەمدەلۋشىنىڭ قۇلانتازا جازىلىپ كەتۋىنە مۇمكىندىك وتە جوعارى. وعان قاجەتتى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار دا بار. ەلىمىزدىڭ مەديتسينالىق پروتوكولى الەمدىك ستاندارتقا ساي كەلەدى. ەلىمىزدە بىلىكتىلىگى جوعارى مىقتى حيرۋرگ-ونكولوگ دارىگەرلەر بار. تۇرعىنداردىڭ باسىم كوپشىلىگى اسقازان-ىشەك جولدارى, ءسۇت بەزدەرىنىڭ اسقىنعان ساتىسىندا عانا دارىگەرگە جۇگىنەتىنى ونكولوگ-حيرۋرگ دارىگەر رەتىندە مەنى قاتتى الاڭداتادى. بۇل دەگەنىمىز قازاقستاندىقتاردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا نەمقۇرايلى قارايتىنىن اڭعارتادى. ءار قۇنى 1,5-3 ملن تەڭگە تۇراتىن يممۋندىق پرەپاراتتار ونكولوگيامەن اۋىراتىن ناۋقاستارعا تەگىن تاراتىلادى. وسى تۇستا «قازاقستان حالقى» قورىنىڭ جۇمىسىنا العىسىمدى ايتقىم كەلەدى. قاتەرلى دەرتكە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ ەمى ءۇشىن 17 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. سونىمەن قاتار بۇل قور وتاندىق دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شەتەلدە وقۋ ءۇشىن قارجىلاي دەمەۋشىلىك جاساپ وتىر. مامموگرافيا جانە كومپيۋتەرلىك توموگرافيا كولىكتەرى الماتى وبلىسىنا قاراستى شالعاي ورنالاسقان ەلدى مەكەندەرگە قىزمەت كورسەتە باستادى. ۋدز اپپاراتى جانە زاماناۋي مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان ارناۋلى كولىكتە ازاماتتار پروفيلاكتيكالىق تەكسەرىستەن وتۋگە ۇلكەن مۇمكىندىك الىپ وتىر. مۇنداي ارنايى مەديتسينالىق كولىك قىزىلوردا وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىنا قىزمەت كورسەتە باستادى. ال ءۇشىنشى كومپلەكستى جوبامىزدىڭ پرەزەنتاتسياسى 15 جەلتوقساندا اقتوبە وبلىسىندا جۇزەگە اسادى. مۇنداعى ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىڭعى ساتىسىندا ىسىكتى اڭعارۋ, ەمدەۋ جولدارىن قاراستىرۋعا نەگىزدەلىپ وتىر, – دەدى ديليارا راديكقىزى.
ساحا استاناسى ياكۋتسك قالاسىنان كەلگەن ونكولوگيالىق ديسپانسەردىڭ باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى سۆەتلانا مىرەەۆا كونفەرەنتسيانىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانىن, ارىپتەستەرىنەن مول تاجىريبە العانىن ايتتى.
– قازاقستانعا العاش رەت كەلىپ تۇرمىن. ارىپتەستەرىم جىلى قابىلداپ, قوناقجايلىلىعىن تانىتىپ جاتىر. بۇگىنگى ءىس-شارادا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ مەن ەمدەۋدىڭ اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار ەرتە دياگنوستيكا جانە سكرينينگ, دەربەستەندىرىلگەن ءتاسىل نەگىزىندە ەمدەۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن ەنگىزۋ, ونكولوگيالىق پاتسيەنتتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ سەكىلدى ماسەلەلەر قارالدى, – دەيدى س.مىرەەۆا.
گۇلسىم مۇرىنوۆا,
جۋرناليست