قورعاس – ورتالىق ازيانىڭ ەڭ ۇلكەن قاقپاسى. ونىڭ يگىلىگىن ەلدىڭ ەكونوميكالىق كۋلتىنە اينالدىرۋعا بولادى. مۇنى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز جولداۋىندا دا تاپتىشتەپ تۇسىندىرگەن ەدى. دەمەك ەل شەكاراسىندا ورنالاسقان ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار قىزمەتىن جانداندىرۋ شارت. وسى ماقساتتا «قورعاستا» «Hyundai» اۆتوكولىكتەرىن قۇراستىراتىن زاۋىت سالىنادى.
ەل پرەزيدەنتى «ورتالىق ازيا – قىتاي» سامميتىندە: «قازاق-قىتاي شەكاراسىنداعى «قورعاس» حالىقارالىق ساۋدا ورتالىعى پاندەمياعا بايلانىستى ءۇش جىل توقتاپ تۇردى. وتكەن ايدا ونىڭ جۇمىسى قايتا جانداندى. ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىن وسى ساۋدا-لوگيستيكا حابىنىڭ الەۋەتىن بىرگە پايدالانۋعا شاقىرامىن. بۇل – اسىرەسە, قىتايمەن ورتاق شەكاراسى جوق مەملەكەتتەر ءۇشىن اسا ماڭىزدى», دەگەن ەدى.
قازىر قازاقستانداعى ءىرى قۇرىلىس وبەكتىلەرى اراسىندا 13 ارنايى ەكونوميكالىق ايماق ەرەكشە ورىن السا, سولاردىڭ ەكەۋى پانفيلوۆ اۋدانىندا, شەكارا ماڭىنا ورنالاسقان. اتالعان زاۋىت جاڭادان قۇرىلعان ءوڭىردىڭ دامۋىنا دا جاردەمدەسپەك.
«قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۇرامىنداعى 129 گەكتار اۋماققا سالىنعان «قۇرعاق پورت» ايلاعىنىڭ ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋى مەن حالىقارالىق ترانزيتتىك الەۋەتىنىڭ ارتۋىنا بەرەر بەرەكەسى ەرەكشە. بۇل جوبا بۇگىندە قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق كۇرەتامىرىنا اينالدى. قۇرعاق ايلاققا قىتاي مەملەكەتى تاراپىنان تار تاناپتى – 3, قازاقستان تاراپىنان كەڭجولاقتى وسىنشا تەمىرجول جەلىسى تارتىلىپ, كەيىنگى بىرنەشە جىلدان بەرى كورشى ەلمەن جۇك الماسۋ جيىلەدى. بيىل مۇندا تاعى تەمىرجول جەلىسى تارتىلىپ, جۇك تاسىمالى ەسەلەپ ارتىپتى. سونىڭ ءبىر كورىنىسى – اەا اۋماعىنا ءدال قازىر 8500-دەن استام شەتەلدىك جاڭا جەڭىل اۆتوكولىك اكەلىنىپ, ودان ءارى تاسىمال كەزەگىن كۇتىپ تۇر.
2013 جىلى سالىنعان «قۇرعاق پورتتاعى» ەكى ەل اراسىنداعى جۇك الماسۋدىڭ نەگىزگى باسقارۋشى وپەراتورى – «RNZE-Ksrgos Gateway» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى. سول سياقتى بۇل ايماقتا «قۇرعاق ايلاقپەن» جاپسارلاستىرىپ 225 گەكتار اۋماققا لوگيستيكالىق ورتالىق جاسالىپ, ونداعى قويمالاردا مىڭداعان توننا جۇك ساقتالىپ, سان تاراپقا جونەلتىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار 224 گەكتار جەرگە يندۋستريالىق ايماق ورنالاسقان. وندا سالىنعان العاشقى وننان استام ءوندىرىس ورىندارى ىسكە كىرىستى. ولاردىڭ قاتارىندا «KTZE-Khorgos Gateway», «KIF Warehouses», «OazProdGroup», «Khorgos Free Zone Logistiscs», «SSA Feed Mills», «Oazag Fruits», «Standard Steel KZ», «Kok-tobe safflower», تاعى باسقا جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى بار. ياعني بۇل ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۋاتتى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ وركەندەۋىنە دە جول اشتى. «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ قۇرىلىسى جالپى بىرنەشە كەزەڭگە ءبولىنىپ اتقارىلىپ, بىرنەشە جىلعا سوزىلدى. وسى جىلدىڭ 9 ايىندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا جوبالاردىڭ جالپى قۇنى 497 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 45 قاتىسۋشى تىركەلگەن. سونىڭ 13-ءى جىل باسىنان باستاپ كاسىپورىننىڭ قۇرىلىسىن باستادى. ولاردىڭ بىرقاتارى زاۋىتتارىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ, ءونىم وندىرە باستادى. مىسالى, وسىنداعى جەم, مەتالدان شيفەر شىعاراتىن, گيگيەنالىق بۇيىمدار جاسايتىن, سوفلور مەن كۇنباعىستان ماي سىعاتىن زاۋىتتار مەن تىگىن تسەحى ءوز ونىمدەرىن جەرگىلىكتى بازارعا جانە شەتەلدەرگە ساۋدالايدى. مۇنداعى ەلەكتر قۋاتىن وندىرەتىن كۇن باتارەيالارىن جاسايتىن «MIAMI SOLAR» زاۋىتى تولىق ىسكە كىرىستى, كەلىسىمشارات بويىنشا العاشقى ونىمدەرىن اقش-قا ساتپاقشى.
يندۋستريالىق ايماقتا قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا كەلىسىم جاسالىپ, تەحنوپارك قۇرۋعا مىڭ گەكتار جەر ءبولىنىپ, بولاشاقتا مۇندا 25-كە جۋىق ءوندىرىس ورنى سالىنباقشى. بۇل كاسىپورىنداردا ەڭبەك ەتەتىن جۇمىسشىلار مەن مامانداردىڭ 70 پايىزى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان بولۋى شارت. وسى اۋماقتا تەمىرجولشىلار مەن لوگيستيك ماماندار دايارلايتىن ۋنيۆەرسيتەت تە بوي كوتەرۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار وڭتۇستىك كورەيامەن كەلىسىمشارت جاسالىپ, 200 گەكتار جەرگە «Hyundai» اۆتوكولىكتەرىن جينايتىن زاۋىت ورىن تەبەدى.
بىلتىر «قۇرعاق پورتتىڭ» ەكىنشى جۇك وڭدەۋ كەزەڭى ىسكە قوسىلدى. وعان دەيىن ايلاقتان كۇن سايىن جۇك تيەلگەن 8-9 پويىز اتتاندىرىلسا, بۇل كورسەتكىش ەكى ەسە ءوسىپ, كۇن سايىن ايلاقتان جۇك كونتەينەرلەرى تيەلگەن 18-19 پويىز سان تاراپقا جول تارتتى. ولاردىڭ قحر تاراپىنان وتكىزىلگەن كونتەينەرلەرگە تيەلگەن جۇكتەردىڭ باسىم بولىگى ورتالىق ازيا مەن پارسى شىعاناعى ارقىلى ەۋروپاعا, تاعى باسقا دا شالعاي شەتەلدەرگە قىسقا مەرزىمدە جەتكىزىلەدى. سولاردىڭ قاتارىندا «Hewiett Pacard», «Toyota», «DHL», تاعى باسقا الەمگە تانىمال كوپتەگەن كومپانيا ءوز تاۋارلارىن وسى جەردەن ورتالىق ازيا مەن باتىس ەۋروپاعا تاراتىپ وتىر. بۇلار – نەگىزىنەن الەم ەلدەرىنە وزىق ۇلگىدەگى جەڭىل, اۋىر اۆتوكولىكتەر.
ەكىنشى كەزەڭ ىسكە قوسىلىپ, جۇك تاسىمالى ەكى ەسە ارتۋى «قۇرعاق ايلاق» قىزمەتىنىڭ شەگى ەمەس. بولاشاقتا بۇل كاسىپورىن پويىزدارعا جۇك تيەۋ جۇمىسىن ءالى تالاي ەسە جوعارىلاتاتىنى بەلگىلى. ويتكەنى قازىر الماتى مەن قورعاس اراسىنداعى تەمىرجول جەلىلەرىن تاعى كوبەيتۋدىڭ جوبالارى جاسالىپ جاتىر. ياعني بۇل جولدار ەل بەرەكەسىنە ەسەلەپ تابىس اكەلەتىنى ءسوزسىز.
جەتىسۋ وبلىسى