كۇردەلى كەزەڭدە قازاقستاندى باسقارعان تۇلعا, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى دىنمۇحامەد قوناەۆتىڭ جەكە قۇجاتتارى مەملەكەتتىك ساقتاۋعا بەرىلدى.
قازاقستاننىڭ ساياسي تاريحى كورىنىس تاپقان قۇجاتتاردى دىنمۇحامەد احمەت ۇلىنىڭ مۇراگەرى, «اۋەزوۆ ءۇيى» عىلىمي-مادەني ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ديار قوناەۆ تاپسىردى. وسىلايشا, پرەزيدەنت ءارحيۆى مەن ديار قوناەۆ اراسىندا قۇجاتتاردى سىيعا تارتۋ كەلىسىمشارتى جاسالدى. پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ءاليا مۇستافينا د.قوناەۆتىڭ قۇجاتتارىن وتكىزۋگە شەشىم قابىلداعانى ءۇشىن ديار اسقار ۇلىنا العىسىن ءبىلدىردى. مەملەكەت قايراتكەرىنىڭ جەكە قۇجاتتارىن قابىلداپ العان ارحيۆ ديرەكتورى قۇندى دۇنيەنىڭ رەتكە كەلتىرىلىپ, جۇيەلەنەتىنىن جەتكىزدى.
– بۇل – قازاقستان حالقىنىڭ ۇلتتىق مەرەكەسىنە اينالعان رەسپۋبليكا كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن ۇلكەن تاريحي وقيعا. دىنمۇحامەد احمەت ۇلىنىڭ باعا جەتپەس مۇراسى پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ قۇندى قۇجاتتار قاتارىنا قوسىلادى. قۇجاتتار ارحيۆكە بەرىلگەننەن كەيىن عىلىمي ساراپتاما جاسالىپ, ولارعا وڭدەۋ جۇرگىزەمىز, سونداي-اق كەڭەيتىلگەن عىلىمي-انىقتامالىق اپپارات كومەگىمەن تولىققاندى تىزىمدەمەلەر جاسايمىز. بارلىق قۇجاتقا سيپاتتاما بەرىلىپ, ولار مەملەكەتتىك ەسەپكە الىنادى. قۇجاتتار نەگىزىندە پرەزيدەنت ارحيۆىندە دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆتىڭ جەكە تەكتىك قورى جاسالادى. بۇل قايراتكەردىڭ ءومىربايانىن تولىق زەردەلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق ەل تاريحىنا جاڭا دەرەكتەر مەن دايەكتەر قوسىلاتىنىن بىلدىرەدى, – دەدى ءاليا مۇستافينا.
ديار قوناەۆ ارحيۆكە تاپسىرىلعان فوتوالبومدار مەن حاتتاردىڭ ءبىر لەگى عانا ەكەنىن, الداعى ۋاقىتتا د.قوناەۆتىڭ جەكە ارحيۆىندە ساقتالعان وزگە دە قۇجاتتار, زەرتتەۋ جۇمىستارى مەن سۋرەتتەرى پرەزيدەنت ارحيۆىنە بەرىلەتىنىن ايتتى.
«بۇل قۇجاتتار مەن فوتوالبومداردى وسى ۋاقىتقا دەيىن كوزىمنىڭ قاراشىعىنداي ساقتادىم. پرەزيدەنت ارحيۆىندەگى قۇجاتتاردى ساقتاۋدىڭ تالاپتارى مەن شارتتارىن كورىپ, ۇناتتىم. سوندىقتان تاريحي قۇجاتتار قاۋىپسىز ءارى سەنىمدى جەردە بولۋعا ءتيىس دەپ شەشتىم. ارحيۆكە بەرگەن حاتتار مەن فوتوسۋرەتتەردىڭ كوپشىلىگى ەش جەردە جاريالانباعان. بۇل – قۇجاتتاردىڭ ءبىر بولىگى عانا, الداعى ۋاقىتتا وزگە قۇجاتتاردى دا پرەزيدەنت ارحيۆىنە وتكىزەمىن», دەدى ديار قوناەۆ.
پرەزيدەنت ارحيۆىنە تاپسىرىلعان وتباسىلىق جانە جۇمىس ساپارى بارىسىندا تۇسىرىلگەن 80-گە جۋىق فوتوالبوم, قولجازبالار مەن حاتتاردا قىزىقتى مالىمەتتەر بار. مىسالى, د.قوناەۆتىڭ 1984 جىلى جاپونياعا بارعان ساپارىن بايانداعان جەكە البومدا سول كەزدەگى جاپوندىق جاڭا تەحنولوگيالارمەن تانىسۋ ءساتىن بايقاۋعا بولادى. تەحنيكالىق مۋزەيدە كىشكەنتاي ءتۇرلى-ءتۇستى تەلەديدار جانە بەينەديسكپەن تانىسقان ءساتى تۇسىرىلگەن فوتوسۋرەتتەردە دىنمۇحامەد احمەت ۇلىنىڭ ولارعا مۇقيات زەر سالىپ قاراپ تۇرعانىن كورەمىز.
البومداردان بولەك, د.قوناەۆقا قازاق دالاسىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن, الىس-جاقىن شەتەلدەردەن جولدانعان حاتتاردى كورۋگە بولادى. زيالى قاۋىم وكىلدەرىنەن, اقىندار مەن جازۋشىلاردان دا ارناۋلار بار. حاتتارىنىڭ اراسىندا اقىن, اۋدارماشى, جۋرناليست عالي ورمانوۆتىڭ 1966 جىلى 8 ساۋىردەگى مىنا قۇتتىقتاۋ حاتى كوزگە ەرەكشە تۇسەدى:
«ال, ديماش, قۇتتىقتايمىز قادامىڭدى!
ايتپايمىز جاعىنعالى ساعان مۇنى.
تۇز-ءدامىن تۋعان ەلدىڭ اقتاي بىلگىن
سەندەي-اق بولسىن اربىر قازاق ۇلى!».
اقىنداردىڭ مۇنداي ولەڭ ارناۋى دا بەكەر ەمەس. سەبەبى, دىنمۇحامەد قوناەۆ – بيلىك باسىندا بولعان ۋاقىتتا ەلدىڭ ەكونوميكاسىن, الەۋمەتتىك سالاسىن, عىلىمىن, ۇلتتىق مادەنيەتىن دامىتۋ ىسىنە ايتۋلى ەڭبەك سىڭىرگەن ءىرى ساياساتكەر.
پرەزيدەنت ارحيۆىنە تاپسىرىلعان دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆ مۇراسى – ەل تاريحى مەن بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ەڭ اسىل قازىنا. ونىڭ قۇجاتتارى ۇلتتىق ارحيۆ قورىنىڭ بىرەگەي مۇراسىنا اينالارى كۇمانسىز.
الماتى