“قازمۇنايگاز” بارلاۋ ءوندىرۋ” اق ورتالىق جانە وڭىرلىك باق وكىلدەرى ءۇشىن اشىق ەسىك كۇنىن وتكىزدى
“قمگ ءبو اق” – “قارا التىن” ءوندىرۋ دەڭگەيى بويىنشا ەلىمىزدە ەكىنشى ورىن الاتىن قازاقستاننىڭ جەتەكشى مۇناي-گاز وپەراتورى وزىندىك اشىق ەسىك كۇندەرىن ۇيىمداستىردى. ونىڭ بارىسىندا كومپانيانىڭ توپ-مەنەدجەرلەرى مەن ساراپشىلارى كاسىپورىن قىزمەتىنىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى بويىنشا تانىستىرىلىمدار وتكىزىپ, ءوندىرىستىك جانە قارجىلىق-ەكونوميكالىق ءماسەلەلەر, گەولوگيالىق بارلاۋ, الەۋمەتتىك جانە كادر ساياساتى ماسەلەلەرى, ەكولوگيالىق جوبالارى جونىندە جان-جاقتى مالىمەت بەردى.
“قمگ ءبو” اق باس ديرەكتورى كەنجەبەك يبراشەۆ ءوز سوزىندە كومپانيانىڭ بۇگىنگى دامۋ ستراتەگياسى جونىندە ايتا كەلە, ونىڭ نەگىزگى ماقسات-مىندەتى ەڭ الدىمەن, رەسۋرستىق بازانى كەڭەيتۋگە, جاڭا زامانعا ساي وزىق تەحنولوگيالار ارقىلى مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا, مۇناي-گاز اكتيۆتەرىن ساتىپ الۋعا, گەولوگيالىق بارلاۋعا مەيلىنشە قول جەتكىزۋگە باعىتتالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
بىلتىر الەم بويىنشا مۇناي باعاسىنىڭ كۇرت ارزانداۋىنا بايلانىستى ءوندىرۋ جوسپارىنىڭ ورىندالۋ كورسەتكىشى دە ءتومەندەگەن بولاتىن. الايدا, باعانىڭ كۇرت ءتومەندەۋىنە قاراماستان, تيىمدىلىكتى ساقتاپ قالۋ – كومپانيانىڭ نەگىزگى مىندەتىنە اينالعان ەدى. ءبىر اتاپ وتەرلىگى, مۇنداي قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردە كاسىپورىننىڭ ەشبىر جۇمىسشىسى قىسقارماعان جانە كاسىپورىن جۇمىسىنا كومپانيا قۇرامىنداعى بارلىق مەردىگەرلەر تۇگەلدەي جۇمىلدىرىلعان. ءماسەلەن, 2009 جىلى 8 962 مىڭ توننا مۇناي وندىرىلسە, بيىلعى جىلى بۇل كورسەتكىشتى 9 082 مىڭعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل – مۇناي باعاسىنىڭ سوڭعى ەكى جىل ىشىندە تۇراقسىز كۇيدە بولۋىنا قاراماستان, كومپانيانىڭ جاقسى قارجىلىق كورسەتكىشتى ساقتاپ تۇرعاندىعىن ايعاقتايدى. وتكەن جىلى مۇنايدى ەكسپورتقا شىعارۋدان تۇسكەن ءتۇسىم 436 ملرد, ال ونى ىشكى نارىققا ساتۋدان تۇسكەن ءتۇسىم 37 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى.
“قمگ ءبو” اق باسشىسى اشىق ەسىك كۇنى 2006 جىلعى قىركۇيەكتەگى جاس كومپانيانىڭ قارجىلىق نارىق ساحناسىنا شىعۋى جونىندە دە اڭگىمەلەپ بەردى. ءدال سول ۋاقىتتا سالا ماماندارى سىرتقى نارىقتىڭ قاراجاتىن ءتيىمدى تارتۋ ارقىلى عانا كومپانيانىڭ اۋقىمدى جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە ونىڭ رەسۋرستىق بازاسىن نىعايتۋعا بولاتىندىعىنا ايقىن كوز جەتكىزگەن ەدى. مىنە, كومپانيا سول كەزەڭنەن بەرى جۇيەلى جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. “قمگ ءبو” اق اكتسيالارىنىڭ قازاقستان قور بيرجاسى مەن لوندون قور بيرجاسىندا ليستينگتەن ءوتكەندىگى – سونىڭ ايعاعى. بۇل كومپانيا ءىPO كەزىندە 2 ملرد. اقش دوللارىن قۇرايتىن وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيانى تارتقان. بۇگىندە “قمگ ءبو” اق اكتسيونەرلەرىنىڭ قاتارىن قازاقستاندىق زەينەتاقى قورلارى, ينۆەستيتسيالىق كومپانيالار جانە شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قالىڭ شوعىرى تولىقتىردى.
مۇنداي جەتىستىكتەردىڭ بارلىعى كومپانيانىڭ جەدەل دامۋ ستارتەگياسىن باسشىلىققا الۋىنا سەپ بولدى. بۇل – ءبىرىنشى كەزەكتە مۇناي اكتيۆتەرىن كوپتەپ شوعىرلاندىرۋ مەن ولاردى ساتىپ الۋ نەگىزىندە جۇزەگە استى. قازىرگى تاڭدا نارىق ساحناسىنداعى باسەكەلەستىك قارقىنىنىڭ كۇن وتكەن سايىن ارتا تۇسكەندىگى بەلگىلى. سوعان قاراماستان, كومپانيا ءوزىنىڭ جۇيەلى قىزمەتىن ەش تومەندەتپەي كەلەدى. ماسەلەن, 2007 جىلى “قمگ ءبو” اق “قازگەرمۇناي” جانە “قاراجانباسمۇناي” كومپانيالارىنىڭ 50 پايىزدىق اكتسياسىن, ال وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا “پەتروقازاقستاننىڭ” 33 پايىز اكتسياسىن ساتىپ الىپ, يەلىك ەتۋدە. بۇل اكتسيالار كومپانيادا شوعىرلانعان قوردى 33 پايىزعا كوتەرۋگە, ال شوعىرلانعان ءونىمدى 47 پايىزعا وسىرۋگە مۇمكىندىك بەردى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە كومپانيانىڭ ەلىمىزدەگى مۇناي-گاز سالاسىنداعى كومپانيالاردىڭ اراسىنان 2 ورىنعا كوتەرىلۋىنە سەپ بولدى.
تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى, “قمگ ءبو” اق “ماڭعىستاۋمۇنايگاز”, “قازاقويلاقتوبە” جانە “قازاقتۇرىكمۇناي” سەكىلدى اۋقىمدى كومپانيالاردان بەلگىلى ءبىر مولشەردەگى ۇلەستى ساتىپ الۋ باعىتىندا ءتيىستى كەلىسىم-شارتتارعا قول جەتكىزۋدە. بۇعان قوسا, ەلىمىزدە مۇناي-گاز ءوندىرۋ باعىتىندا جۇمىس اتقاراتىن ورتا جانە شاعىن كومپانيالاردى ساتىپ الۋ توڭىرەگىندە جۇمىس اتقارۋدا.
“قازىرگى تاڭدا “قمگ ءبو” اق كومپانيانىڭ 2020 جىلدارعا دەيىنگى دامۋىن كوزدەيتىن جاڭا ستراتەگياسىن ازىرلەۋدە. بۇل ستراتەگيانىڭ نەگىزگى وزەگى – ساتىپ الۋلار ارقىلى كومپانيانى جۇيەلى دامىتۋ بولماق. ال جالپى ستراتەگيا 3 بولىكتەن تۇرادى. ولار: قازاقستان قۇرلىعىنداعى اكتيۆتەردى شوعىرلاندىرۋ, كاسپيدەگى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسۋ جانە الەمدىك نارىق ساحناسىنا ورنىعۋ باعىتتارىن نەگىزگە الماق”, دەيدى “قمگ ءبو” اق بيزنەستى دامىتۋ جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتورى داستان ابدۋلعافاروۆ.
بۇگىندە كومپانيا قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتى – ول گەولوگيالىق بارلاۋ. بۇل رەتتە كومپانيا ءوزىنىڭ مۇناي-گاز سالاسىنداعى الەۋەتىن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن كەڭ كولەمدە ەنگىزۋ ارقىلى كوتەرۋگە مۇددەلىلىك تانىتىپ وتىر. ماسەلەن, مۇناي-گاز سالاسىنداعى نەگىزگى ءوندىرۋشى اكتيۆتەر – ەمبى جانە وزەن ەجەلدەن قالىپتاسقان مۇناي كەن ورىندارى بولعاندىقتان, بۇل جەرلەردە مۇناي ءوندىرۋدىڭ ەڭ وڭتايلى دەڭگەيىن ۇستاپ تۇرۋ وتە قيىن. سول سەبەپتى, سوڭعى ۋاقىتتا كۇردەلى جانە وپەراتسيالىق شىعىندار كولەمىنىڭ وسكەندىگى, پايدالى ءوسىم كورسەتكىشى دەڭگەيىنىڭ ەداۋىر تومەندەگەندىگى بايقالدى. بىراق, سالا ماماندارى, ەلىمىزدەگى ەڭ كونە مۇناي-كەن ورىندارىندا مۇنايدىڭ بەلگىلى ءبىر مولشەردەگى قورىنىڭ ءالى دە ساقتالىپ وتىرعانىن ايتادى.
“قمگ ءبو” اق ءوزىنىڭ قىزمەتىن جۇيەلى جولعا قويۋ ءۇشىن وتاندىق وندىرۋشىلەرمەن تيىمدى ارىپتەستىك بايلانىس ورناتىپ, ولارمەن قويان-قولتىق جۇمىس اتقارۋدى دا باسشىلىققا الۋدا. بۇل رەتتە كومپانيا وزدەرىنىڭ كەلىسىم-شارتتارى مەن ساتىپ الۋلارىندا قازاقستاندىق ۇلەستىڭ بارىنشا مول بولعاندىعىنا ايرىقشا ءمان بەرۋدە.
“كومپانيا جۇمىسىنىڭ ناتيجەلىلىگى مەن تيىمدىلىگى بىزگە, ياعني مەنەدجەرلەرگە عانا ەمەس, بۇل بارلىق قازاقستاندىقتار ءۇشىن ماڭىزدى. سەبەبى, كومپانيا جۇمىسىنان قىزمەتكەرلەر دە, ءوڭىر تۇرعىندارى دا جانە قازاقستاندىق وندىرۋشىلەر دە پايدا تابادى. ال كومپانيا جۇمىسىنىڭ ناتيجەلى بولۋى – ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىڭ وزىنە پايدالى ءارى ءتيىمدى”, – دەيدى “قمگ ءبو” اق جەتەكشىسى.
قازىرگى تاڭدا جەتەكشى مۇناي-گاز كومپانياسى قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى سالىق تولەۋشىلەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلى. ماسەلەن, سوڭعى 4 جىل ىشىندە كومپانيادان مەملەكەت قورجىنىنا قۇيىلعان سالىق مولشەرى 700 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجىنى قۇراعان ەكەن. بۇعان قوسا, كومپانيا ءوزىنىڭ اكتسيونەرلەرى – مەملەكەتكە, زەينەتاقى سالىمشىلارىنا تۇراقتى تۇردە ديۆيدەندتەر تولەپ تۇرادى. بۇعان قوسا, بۇگىندە مەملەكەتتىك اكتسيالار پاكەتىنىڭ قۇنى 350 ملرد. تەڭگەگە ارتقان. كومپانيانىڭ قارجىلىق قورىنىڭ اۋقىمدى بولىگى ەكىنشى دەڭگەيلى قازاقستاندىق بانكتەرگە ورنالاستىرىلعان. ال بۇل الەمدىك قارجى داعدارىسى كەزىندە “قمگ ءبو” كومپانياسىنىڭ ەلىمىزدەگى قارجىلىق جۇيە تۇراقتىلىعىنىڭ نەگىزگى فاكتورىنا اينالۋىنا سەپ بولدى.
“قمگ ءبو” اق – ەلىمىزدەگى ەڭ جەتەكشى جۇمىس بەرۋشى جانە ءوز سالاسىنداعى الەۋمەتتىك باعدارلامالاردىڭ دەمەۋشىسى. بۇگىندە وندىرىلگەن ءبىر توننا مۇنايعا كەتەتىن الەۋمەتتىك شىعىندار مولشەرىنىڭ كۇن سايىن ءوسىپ جاتقانى بەلگىلى. ماسەلەن, سوڭعى 4 جىل ىشىندە وسىنداي شىعىندار كولەمى ەكى ەسەگە دەيىن ۇلعايعان. قازىرگى تاڭدا “قمگ ءبو” اق ماڭعىستاۋ وبلىسى جاڭاوزەن قالاسىندا قوردالانعان وسىنداي الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە اتسالىسۋدا.
ء“بىز ءوزىمىز قىزمەت ەتەتىن وڭىرلەردىڭ بارلىعىندا دا سول جەرلەردەگى تۇرعىنداردىڭ, سونداي-اق, كومپانيا جۇمىسىنىڭ جاندانۋىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا ايرىقشا ءمان بەرەمىز. بۇل رەتتە كومپانيانىڭ جەتكەن جەتىستىگىن ونىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن تىكەلەي بايلانىستى قاراۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەردىڭ جوعارى كاسىبيلىگى مەن قاۋىرت جۇمىسى كومپانيانىڭ بۇگىنگى بەدەلىنە ۇلكەن ۇلەس قوستى. سول سەبەپتى, سوڭعى ۋاقىتتا كومپانيانىڭ بارلىق قۇرىلىمدىق ءبولىمشەلەرىنە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىككە تولى باسقارۋشىلىق ۇدەرىستەردى ەنگىزۋگە بارىنشا كۇش سالىپ كەلەمىز”, – دەيدى كەنجەبەك يبراشەۆ.
سەرىك دۇيسەنوۆ.