اعا بۋىن ارقاشاندا كەلەر بۋىنعا جاۋاپتى. بۇل – ومىرلىك زاڭدىلىق. «الدىڭعى جاقسى ارتقى جاسقا ءتالىم-تاربيە ايتپاسا, ەل بولعانىڭ قايسى», دەگەن ەكەن زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ. سول سەبەپتى قارت ۇستاز رەتىندە جاستاردى جىگەرلەندىرۋ ماقساتىندا ءبىر ۇسىنىس ايتپاقپىن.
ۇرپاق تاربيەسى – وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. اعىلشىننىڭ بەلگىلى پەداگوگى ۋليام ۋورد ايتپاقشى, «ماڭگىلىكتى ويلاساڭ, ادام تاربيەلە». ال گرەك فيلوسوفى ەپيكتەت: «الەمدەگى كۇللى عاجايىپتاردىڭ ىشىندەگى ەڭ تاماشاسى – جاقسى تاربيەلەنگەن ادام, ونى دا تاربيەلەيتىن ۇستاز» دەگەن ەكەن. دەمەك ماڭگىلىك ەلدىڭ قايتپاس-قايسار, حالقىنىڭ ناعىز نامىسشىل ۇل-قىزدارىن ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتىپ كەلە جاتقان جاندار – ۇستازدار. ءال-فارابي بابامىزدىڭ: «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى» دەگەن ءسوزى بار. ۇرپاق ءبىلىمدى جۇرەكپەن قابىلداعاندا عانا «تولىق ادام» بولاتىنى دالەلدەنىپ وتىر.
كەيىنگى كەزدەرى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا رۋحاني-ادامگەرشىلىك قاعيدالارىنىڭ تولىق ساقتالماۋى, جالپى ادامي ادەپ نەگىزدەرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, ادال ەڭبەك ەتۋ نيەتى مەن ەرىك-جىگەردىڭ تومەندەۋى, ومىرلىك ماقساتتارىنىڭ ايقىن ەمەستىگى سەكىلدى جاعىمسىز قاسيەتتەردىڭ ەتەك الۋى قوعامنىڭ الاڭداتۋشىلىعىن تۋعىزىپ وتىر. ماعجان جۇماباي «بالا تاربيەسى – ءبىر ونەر, ونەر بولعاندا دا وتە اۋىر ونەر. ويتكەنى ول جەكە ءبىر عىلىم يەسى بولۋدى تىلەيتىن ونەر» دەگەن ەكەن. ايتپاعىم, وسىنداي جەكە تۇلعا قالىپتاستىرىپ كەلە جاتقان ۇستازدارعا دەگەن قۇرمەت ءالى دە جەتكىلىكسىز دەپ ويلايمىن.
ءجاسوسپىرىم ءۇشىن اتا-انادان كەيىنگى ەڭ قىمبات جان – ۇستاز. ونىڭ الدىنان كەز كەلگەن ماماندىق يەسى ءتالىم-تاربيە مەن ءبىلىم الىپ, بيىك شىڭدارعا شىعادى. ءار ادامنىڭ ۇستازى بار. وسىنى ۇنەمى ەستە ۇستاۋ ۇلاعاتتىلىقتى بىلدىرەدى دەگەن ويدامىن. «مۇعالىم مەن جاس ادامعا جۇمساعان اقشالارىڭىز وزدەرىڭىزگە ەسەلەپ قايتادى» دەگەن ەكەن ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى.
وسى ورايدا پرەزيدەنتىمىز ونەر ادامدارىنا «حالىق ءارتىسى» دەگەن اتاق بەرۋگە پارمەن ەتتى. سول ارتىستەر دە ۇستازدىڭ الدىنان شىققان جوق پا؟ ولاردىڭ بويداعى جاقسى قاسيەتتەرى مەن دارىنىن ۇشتاپ, شىڭداعان دا ۇستازدار عوي. سوندىقتان ازامات تاربيەلەپ, تۇلعا قالىپتاستىرىپ جۇرگەن ۇلاعاتتى ۇستازدارعا «حالىق مۇعالىمى» دەگەن اتاق نەمەسە مەملەكەتتىك سىيلىق تاعايىندالسا, ءجون بولار ەدى دەپ ويلايمىن. بۇل مەنىڭ عانا ەمەس, كوپتىڭ كوكەيىندەگى وي ەكەنىنە دە كامىل سەنەمىن. ءبىز وسى ارقىلى قوعامداعى مۇعالىم ماماندىعىنىڭ قادىر-قاسيەتىن ارتتىرامىز ءارى جاستاردىڭ تاربيەسىنە دە ىقپال ەتەمىز.
ساعىنبەك اشىربەك ۇلى,
ارداگەر ۇستاز