ۇكىمەت: ەل الدىنداعى مىندەتتىڭ جاۋاپتى كەزەڭى

الدىمەن ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ فراكتسيانىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرى­سىن اشىپ, بىلتىرعى رەفەرەندۋمدا حالىق مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي رەفورمالارىن تولىق قولداعانىن جانە جاڭارعان اتا زاڭ اۋقىمدى وزگەرىستەردىڭ باستاۋى بولعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول پرەزيدەنت ءار جولداۋىندا ەلىمىزدە ادىلدىك پەن دەموكراتيا پرينتسيپتەرىن ورنىقتىرۋ جانە نىعايتۋ جولىندا جۇيەلى تۇردە, كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاعداي جاساپ كەلە جاتقانىن ايتتى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن بيىل العاش رەت باسىم داۋىسقا يە بولعان پارتيا پرەمەر-ءمينيستردىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىندى. بۇگىن جاڭا ساياسي ماۋسىمنىڭ قارساڭىندا ءبىز تاعى ءبىر ءداستۇردى باستاعالى وتىرمىز. العاش رەت فراكتسيا وتىرىسىندا پرەزيدەنتتىڭ جولداۋلارىنىڭ ورىندالۋى جونىندە پرەمەر-ءمي­نيستر­دىڭ اقپاراتىن تىڭداي­مىز. سون­دىق­­تان باسىم داۋىسقا يە بولعان پار­تيا رەتىندە فراكتسيا وتىرىسىنا ۇكى­مەت باسشىسىن ارنايى شاقىرىپ وتىرمىز», دەدى ە.قوشانوۆ.

ءوز كەزەگىندە پرەمەر-مينيستر ءا.سمايىلوۆ پرەزيدەنت جۇكتەگەن مىن­دەتتەردى ورىنداۋ بويىنشا ۇكىمەت­تىڭ اتقارعان جۇمىسىن باياندادى. ول ەكونوميكانى دامىتۋ, كاسىپكەرلىكتى, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ءوندىرىستى قولداۋ, ازاماتتاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, الەۋمەتتىك ساياساتتى جاقسارتۋ, جۇ­مىس­پەن قامتۋ, وڭىرلەردىڭ ينفراقۇرى­لىمدىق دامۋى ماسەلەلەرىن شەشۋ جانە جۇمىس بارىسىنداعى وزگە دە ماڭىزدى باعىتتارعا ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى.

ونىڭ ايتۋىنشا, جۇمىس ىستەپ تۇر­­عان شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى كەيىنگى ءبىر جىلدا 27%-عا ءوسىپ, 1,8 ملن-نان استى. وسى سەكتوردا جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ جالپى سانى ءبىر جىلدا 18%-عا ارتىپ, 4,1 ملن ادامعا جەتتى.

«جالپى, بيزنەستە اكىمشىلىك جۇكتە­مەنى ازايتۋ بويىنشا وڭ وزگەرىستەر بايقالىپ جاتىر. «تازا پاراقتان رەتتەۋ» قاعيداتى ءساتتى ەنگىزىلىپ كەلەدى. جاڭا رەتتەۋشى ساياساتتىڭ شارتتارىنا سايكەس كەلمەيتىن 10 مىڭنان اسا تالاپ انىقتالدى. قازىردىڭ وزىندە ونىڭ 9 مىڭى زاڭ اياسىندا الىنىپ تاستالدى», دەدى ول.

بۇعان قوسا ۇكىمەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعىن مەملەكەتتىك قولداۋ بويىنشا جۇيەلى شارالار قابىلدانىپ جاتقانى تۋرالى ايتتى. سالانى سۋبسي­ديا­لاۋ كولەمى 430 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى. پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا كەيىنگى ەكى جىلدا پايدالانىلماي جاتقان جانە جەكەمەنشىككە زاڭسىز بەرىلگەن 8 ملن گەكتار اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرى قايتارىلدى.

«اۋىل اماناتى» ارنايى باعدارلا­ماسى بويىنشا اۋىل حالقىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى جۇمىس باستالدى. وسى ماقساتتارعا 1 ترلن تەڭگە, ونىڭ ىشىندە بيىل 100 ملرد تەڭگە باعىتتالادى. بۇگىندە 29 ملرد تەڭگە سوماسىندا 5,3 مىڭ شاعىن نە­سيە بەرىلدى. ناتيجەسىندە, 4,5 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

سونىمەن قاتار جاڭادان قابىلدانعان الەۋمەتتىك كودەكستىڭ اسەرى تۋرالى ءسوز بولدى.

«كودەكس ازاماتتاردى تۋعاننان باس­تاپ ەگدە جاسقا جەتكەنگە دەيىن الەۋمەت­تىك قولداۋدى كوزدەيدى. بالالارى بار وتباسىلاردى الەۋمەتتىك قولداۋ ءۇشىن بالا كۇتىمى كەزەڭى 1,5 جاسقا دەيىن ۇل­عايتىلدى. كوپبالالى انالارعا بەرى­لەتىن جاردەماقى ارتتى. بۇگىندە بۇل جاردەماقىنى 750 مىڭنان اسا انا الا­دى. 1 قىركۇيەكتەن باستاپ جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ 1-4-سىنىپ وقۋشىلارى تەگىن تاماقتاندىرىلادى. سونداي-اق بيىل الەۋمەتتىك جاعدايى وسال وتباسىلاردان شىققان 97 مىڭ بالانىڭ بالاباقشالاردا تەگىن تاماق­تانۋ ماسەلەسى شەشىلدى. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مۇگە­دە­ك­تىگى بار جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان ادامدارعا بەرىلەتىن الەۋمەتتىك جاردەماقى 23%-عا ارتتى», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

بۇل رەتتە جىل سايىن مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى 25%-عا, دارىگەرلەردىڭ جالا­قىسى 30%-عا, ورتا مەديتسينالىق پەرسو­نالدىڭ جانە باسقا ساناتتاعى جۇمىس­كەرلەردىڭ جالاقىسى 20%-عا ارتىپ كەلەدى. ەرتەڭنەن باستاپ 380 مىڭنان اسا ستۋدەنتتىڭ ستيپەندياسى وسەدى.

ءا.سمايىلوۆ پرەزيدەنت جولداۋلارى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ الدىڭعى جولداۋلاردا بەرگەن تاپسىرمالارى جالپى ورىندالدى دەپ ايتۋعا بولادى. جۇيەلى جانە ۇزاقمەرزىمدى تاپسىرمالار­دى ىسكە اسىرۋ جالعاسىپ جاتىر. جالپى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىت­تالعان اۋقىمدى, جۇيەلى جۇمىس اتقارى­لىپ كەلەدى. ۇكىمەت پارلامەنتپەن بىرلە­سىپ, العا قويىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ جۇمىسىن جالعاستىرادى», دەدى ول.

ءماجىلىس سپيكەرى پارلامەنتتەگى جاڭا سەسسياسىنىڭ اشىلۋى قارساڭىندا وسىنداي جيىن وتكىزۋدىڭ وتە ورىندى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«قازىرگى ۋاقىتتا ۇكىمەتتىڭ بارىن­شا جۇمىس ىستەپ جاتقانىن كورىپ وتىر­مىز. ەڭ باستىسى, پرەزيدەنت جۇكتە­گەن مىندەتتەر ورىندالىپ جاتىر. ازامات­تاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ بويىنشا وڭ قارقىن بايقالۋدا. فراكتسيا دەپۋتاتتارى ۇكىمەتپەن بىرگە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ جولىندا وسى قارقىندى ساقتاپ قالۋى قاجەت», دەپ قورىتىندىلادى ە.قوشانوۆ.