ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتارىنىڭ كەڭ اۋقىمى تالقىلاندى

قۇتتىقتاۋ ءسوزىنىڭ باسىندا ما سينجۋي قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆقا ىزگى تىلەكتەرىن جەتكىزىپ, شىڭجاڭ گۋبەرناتورىنىڭ استاناعا ناۋرىز ايىنداعى ساپارى كەزىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە قابىلداعانىن تاعى دا اتاپ ءوتتى.

«شىڭجاڭ – قىتايدىڭ باتىس قاقپاسى, ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋداعى ماڭىزى ەرەكشە. قازىر شۇار اۋماعىندا 17 وتكىزۋ بەكەتى بار, ونىڭ باسىم بولىگى – قازاقستانمەن ورتاق. وتكەن جىلى شۇار تاۋار اينالىمىنىڭ جالپى كولەمى 246 ملرد يۋاندى قۇراپ, 57%-عا ءوستى. ءوسۋ قارقىنى بويىنشا شۇار قىتايدا ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى. ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن جالپى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى – 119 ملرد يۋان, ونىڭ ىشىندە قازاقستانمەن ساۋدا-ساتتىق ۇلەسى ەڭ كوبى سانالادى», دەدى ول.

ما سينجۋي تاراپتاردىڭ ءوزارا بايلانىسىن نىعايتۋعا باسا نازار اۋداردى.

«بارلىق وتكىزۋ بەكەتى جۇمىستارىن قايتا جانداندىردى, سونداي-اق الماتى – ءۇرىمشى تۇراقتى اۋە رەيسى دە جانداندى. جۇك تاسىمالىنىڭ تيىمدىلىگى ارتىپ كەلەدى, «قورعاس» وتكىزۋ بەكەتى 24/7 رەجيمىندە جۇمىس ىستەي باستايدى. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وتكىزۋ ءۇشىن جاسىل ءدالىز ىسكە قوسىلدى. جاقىندا التىنشى قىتايلىق شىڭجاڭ حالىقارالىق ۇلتتىق بي فەستيۆالى ءوتتى, وعان قازاقستاننان بارعان انسامبل قاتىستى. ونەر كورسەتۋ كەزىندە زال  لىق تولى بولدى. حالىق ءبيى شەبەرلىگى مەن ونەرى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ كورىنىسى. ءبىز ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسامىز», دەپ تۇيىندەدى ول.

ما سينجۋي تەمىرجول جانە اۆتوتاسىمالداۋ, جاڭا لوگيستيكالىق ورتالىقتار قۇرۋ, اۋە رەيستەرى سانىن كوبەيتۋ, مادەني تاجىريبە الماسۋلاردى جولعا قويۋ, قازاقستاننان كاسىپكەرلەردى تارتۋ ءۇشىن حالىقارالىق بيزنەس-ورتا قۇرۋ, سونداي-اق شىڭجاڭعا جانە قازاقستانعا ينۆەستيتسيا سالۋ بويىنشا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋدى ۇسىندى.

ء«بىز مادەنيەت جانە تۋريزم سالاسىندا جۇمىس ىستەۋگە, قازاقستاندىقتاردى شىڭجاڭدا تەگىن وقىتۋعا كۆوتالار سانىن كوبەيتۋگە مۇددەلىمىز», دەدى ما سينجۋي.

ءوز تاراپىنان سەرىك جۇمانعارين ما سينجۋيعا بىلدىرگەن جىلى لەبىزى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, پرەزيدەنت پەن ۇكىمەت باسشىسىنىڭ سالەمىن جەتكىزىپ, شىڭجاڭ قىتايمەن تاۋار اينالىمىنداعى 40% ۇلەسى بار №1 سەرىكتەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – لوگيستيكانى دامىتۋ. قازاقستان پرەزيدەنتى الدىمىزعا قازاقستاندى لوگيستيكالىق ورتالىققا اينالدىرۋ مىندەتىن قويدى. قازىر ءۇرىمشى قالاسىنداعى جۇكتەردىڭ كونسوليداتورى بولاتىن وتە ماڭىزدى جوبا – لوگيستيكالىق تەرمينالدى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىز بۇل جوباعا قاتىسۋعا دايىنبىز. «ورتالىق ازيا – قىتاي» ءسامميتى كەزىندە شىڭجاڭدا قۇرعاق پورت سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ال, ونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ تەك شۇار-مەن عانا ەمەس, بۇكىل قىتايمەن لوگيستيكاسى قالىپتاسۋدا. تەك تەمىرجول جانە اۆتووتكىزگىشتەردى دامىتۋمەن عانا ىنتىماقتاستىقتى شەكتەۋدىڭ قاجەتى جوقتىعىمەن كەلىسەمىن. اۋە جۇك اينالىمىن, جولاۋشىلار اينالىمىن, ەلەكتروندىق كوممەرتسيانى دامىتۋ قاجەت. جاقىندا ءبىز ءىرى ينتەرنەت-ساتۋشىلارمەن كەزدەستىك, جاقىن ارادا «قازپوشتا» اق ءتيىستى كەلىسىمدەر ارقىلى نيەتتەرىن بەكىتۋ ءۇشىن ولارمەن كەلىسسوزدەردى جالعاستىرادى. ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا شقو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا «لۋ بان» شەبەرحاناسىن اشۋعا دايىندالىپ جاتىرمىز (قىتايدىڭ وزىق تەحنولوگيالارىن پايدالانا وتىرىپ, تەحنيكالىق مامانداردى دايارلاۋ جوباسى)», دەدى سەرىك جۇمانعارين.

شەكارالاس ەكى ايماقتى تىعىز بايلانىستىراتىن سالا – اۋىل شارۋاشىلىعى.

«قازىر Hualin Group-پەن بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ولار قازاقستانداعى ءۇش وڭىرگە بارىپ, مال شارۋاشىلىعى سالاسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. بۇل ءونىم شىڭجاڭعا ەكسپورتقا باعىتتالعان. سونداي-اق ءبىز اباي وبلىسىندا قوي شارۋاشىلىعى كلاستەرىن دامىتۋعا دايىنبىز. ەنەرگەتيكا سالاسىندا دا كوپتەگەن بىرلەسكەن جوبا بار. قىتايلىق كومپانيالار, اسىرەسە, شاعىن وزەندەردە سۋ ەلەكتر ستانتسيالارىن سالۋعا قاتىسادى. قازاقستاندا, شۇار-داعىداي, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى سۋ ماسەلەسى بار. بۇل سالا تۇششى سۋدىڭ جالپى كولەمىنىڭ 70%-ىن تۇتىنادى. شۇار اۋىل شارۋاشىلىعىندا سۋدى وتە ءتيىمدى پايدالانادى. ءبىز سىزدەردەن ءوز تاجىريبيەلەرىڭىزبەن بولىسۋلەرىڭىزدى سۇرايمىز جانە ءبىزدىڭ سۋارۋ, ۇنەمدەۋ, جۇمساۋ جانە ت.ب. جۇيەلەردىڭ جۇمىسىن جولعا قويۋعا كومەكتەسۋ ءۇشىن قىتايلىق مامانداردى قابىلداۋعا دايىنبىز», دەدى ۆيتسە-پرەمەر.

ول ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ءۇشىن ساۋدا قاتىناستارىنا اسەر كەلتىرەتىن كەدەرگىلەردى جويۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«كەدەرگىلەردىڭ ءبىرى – قىتايدىڭ باس كەدەن باسقارماسى تاراپىنان شەشىم قابىلداۋدى كەشىكتىرۋ. ءبىز قازاقستاننىڭ ۆەتەرينارلىق قىزمەتىنە اۋديت جۇرگىزۋ مەن قازاقستاندىق كاسىپورىنداردى تەكسەرۋ ءۇشىن بىرنەشە شاقىرتۋ جىبەردىك. بىراق ءالى جاۋاپ جوق. جاقىندا دۇنيەجۇزىلىك جانۋارلار دەنساۋلىعى ۇيىمى قازاقستاننىڭ اۋسىلدان تازا  وڭتۇستىك-شىعىس 5 ايماعىنىڭ مارتەبەسىن ۆاكتسينامەن راستاۋدى ۇسىندى. سىزدەردىڭ كومەگىڭىزبەن قازاقستاندىق ەت ونىمدەرىن قىتاي نارىعىنا شىعارامىز دەپ ۇمىتتەنەمىز. سونداي-اق شقو-دا ۆەتەرينارلىق زەرتحانالارعا جابدىقتار جەتكىزۋگە كەلىسىم-شارت جاساسۋعا قاتىستى بكب-دان جاۋاپ الۋدى جەدەلدەتۋگە كومەك سۇرايمىز», دەدى س. جۇمانعارين. 

كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار ساۋداداعى كەدەرگىلەردى جويۋ بويىنشا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن بىرلەسكەن كارتا دايىنداۋعا شەشىم قابىلدادى.

قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى بارلىق ساۋدانىڭ 40%-عا جۋىعى شۇار-عا تيەسىلى. 2023 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا قازاقستان مەن شۇار اراسىنداعى تاۋار اينالىمى $8,5 ملرد-تى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ($4,5 ملرد) 87,3%-عا جوعارى. قازاقستاننان شۇار-عا ەكسپورت 2023 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا 36,5%-عا ءوسىپ, $6,1 ملرد-تى قۇرادى. 2023 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا شۇار-دان قازاقستانعا يمپورت 2,2 ەسە ءوسىپ, $6,2 ملرد-تى قۇرادى.