قازاقستاندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى بەلسەندى دامىپ كەلەدى

2013 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋى جونىندەگى تۇجىرىمداما بەكىتىلگەنى ءمالىم. اتالعان تۇجىرىمداما قازاقستان حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن, ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە قورشاعان ورتاعا جۇكتەمەنى بارىنشا ازايتا وتىرىپ, ەلدىڭ الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋى ارقىلى جاڭا فورماتسيا ەكونوميكاسىنا كوشۋ ماقساتىندا تەرەڭ جۇيەلى قايتا قۇرۋلار ءۇشىن نەگىز قالايدى. سونىمەن قاتار 2015 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پاريج كەلىسىمدەرى شەڭبەرىندە كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇرەسكە قوسىلعان. وسىعان بايلانىستى, ەل جەك دامىتۋعا باعىتتالعان بەلسەندى قادامدار جاساپ جاتىر.

وسى جىلدىڭ شىلدە ايىنداعى جاعداي بويىنشا رەسپۋبليكادا بەلگىلەنگەن قۋاتى 2527 مۆت بولاتىن 133 جەك وبەكتىلەرى بار, ولاردىڭ ىشىندە:

قۋاتى 1107,5 مۆت 48 جەل ەلەكتر ستانتسيالارى; قۋاتى 1148 مۆت 43 كۇن ەلەكتر ستانتسيالارى; قۋاتى 269,605 مۆت  39 گيدروەلەكتروستانتسيالارى; قۋاتى 1,77 مۆت 3 بيوگاز ەلەكتر ستانتسيالارى.

2023 جىلدىڭ 1 جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا وبەكتىلەرى وندىرگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمى 3,35 ملرد.كۆتساع (جەس – 1910 ملن كۆتساع; سەس – 976,3 ملن كۆتساع; گەس – 461,8 ملن كۆتساع; بيوەس – 1,8 ملن كۆتساع) نەمەسە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ جالپى كولەمىنىڭ 5,8% قۇراعان.

ايتا كەتسەك, 2018 جىلدان باستاپ جەك جوبالارىن ىرىكتەۋ اۋكتسيوندىق تەتىك بويىنشا وتەدى. بۇل ءبىر جاعىنان جوبالار مەن ينۆەستورلاردى ىرىكتەۋ پروتسەسىن اشىق ءارى تۇسىنىكتى ەتۋگە, ەكىنشى جاعىنان جەك قۋاتىن ەنگىزۋدەن سوڭعى تۇتىنۋشىلاردىڭ تاريفتەرىنە اسەرىن بارىنشا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن نەعۇرلىم ءتيىمدى تەحنولوگيالار مەن جوبالارعا ستاۆكا جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى.

جەك-تەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ بويىنشا 2025 جىلى – 6%, 2030 جىلعا قاراي – 15%, 2050 جىلعا قاراي – 50% (بالامالى كوزدەردى ەسكەرە وتىرىپ) قابىلدانعان نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن, قر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى 2024-2027 جىلدارعا ارنالعان اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىقتى وتكىزۋ جوسپارىن, سونداي-اق 2023 جىلعا ارنالعان اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىقتى وتكىزۋ كەستەسىن قالىپتاستىردى. 2027 جىلعا دەيىن جەك جوبالارى ءۇشىن اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىقا 6720 مۆت قويۋ جوسپارلانىپ وتىر.

2023 جىلعا ارنالعان اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىقتى وتكىزۋ كەستەسىنە سايكەس اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىقتىڭ العاشقى لوتتارى اعىمداعى جىلدىڭ 31 تامىزى مەن 1 قىركۇيەگىندە گەس جوبالارىن ىرىكتەۋ بويىنشا وتەدى. بۇدان ءارى سەس, جەس جانە بيوەس بويىنشا اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىق اعىمداعى جىلدىڭ قاراشا ايىندا وتەدى. اشىلعان قۋاتتىڭ جالپى كولەمى 860 مۆت, ونىڭ ىشىندە گەس جوبالارى ءۇشىن – 250 مۆت, سەس-100 مۆت, جەس – 500 مۆت جانە بيوەس-10 مۆت بولىپ تابىلادى.