مۇنايعا سۇرانىس تومەندەيدى

اگەنتتىك دەرەگى بويىنشا جاقىن ارادا الەمدە مۇنايعا دەگەن سۇرانىس مەيلىنشە تومەندەيدى, ال ونىڭ ەڭ جو­عا­ر­ى كورسەتكىشى الداعى ونجىلدىقتا تىركەلمەك.

«تازا ەنەرگيا ەكونوميكاسىنا كوشۋ قارقىن الىپ جاتىر جانە ەلەكترموبيل, ەنەرگيا تيىمدىلىك جانە باسقا دا تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى اياسىندا وسى ونجىلدىقتىڭ سوڭىنا قاراي مۇنايعا دەگەن سۇرانىس ءوزىنىڭ ەڭ بيىك شىڭىنا جەتەدى دەپ كۇتىلەدى», دەيدى اگەنتتىكتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى فاتيح بيرول.

اگەنتتىك ساراپشىلارىنىڭ بولجا­ۋىنشا, بيىل جىلدىق ءوسىم تاۋلىگىنە 2,4 ملن باررەلدەن 2028 جىلى 400 مىڭ باررەلگە دەيىن تومەندەمەك.

دۇنيەجۇزىلىك ەنەرگەتيكالىق ۇيىم­نىڭ مالىمدەۋىنشە, جاھاندىق ساۋدا اعىن­دارىنىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان قايتا قۇرۋ ۇدەرىسىنە ءتۇسۋى جانە بىلتىر حەا مۇشەلەرىنىڭ ستراتەگيالىق مۇناي قورلارىنان شۇعىل بوساتىلۋى سۇرانىس ءوسىمى اياسىندا نارىقتىق قىسىمدى ازايتىپ, سالالىق قوردىڭ قايتا قالپىنا كەلۋىنە مۇمكىندىك بەردى.

«ۇسىنىسقا كەلەر بولساق, مۇناي ەكسپورتتاۋشى ەلدەر ۇيىمى كواليتسيا­سىنا كىرمەيتىن, وپەك+ اتاۋىمەن تانىمال مۇناي وندىرۋشىلەر اقش جانە وزگە دە امەريكالىق وندىرۋشىلەردى قوسا العاندا قۋاتتىلىقتى كەڭەيتۋدىڭ ورتامەرزىمدى جوسپارىمەن باسىمدىققا يە بولادى. ءبىزدىڭ باعالاۋىمىزشا, 2028 جىلى جاھاندىق جەتكىزۋ قۋاتتىلىعى 5,9 ملن باررەلگە ۇلعايىپ, كۇنىنە 111 ملن باررەلگە جەتەدى. بۇل رەتتە اقش-تاعى ءوسىمنىڭ باياۋلاۋى اياسىندا جالپى ءوسىم دە تومەندەيدى. بۇل وپەك-ءتىڭ «اۋىر سالماقتى» ەلدەرى ساۋد ارابياسى مەن ءباا-گە نەگىزدەلگەن تاۋلىگىنە 4,1 ملن باررەل قۋاتتىلىق رەزەرۆىنە اكەلەدى», دەلىنەدى اگەنتتىك حابارلاماسىندا.

ال بىلتىردان بەرى شيكى مۇناي ەكسپورتى مەن مۇناي ونىمدەرىنە تولاسسىز سالىنىپ جاتقان سانكتسيالار رەسەيدەگى ءوندىرىستىڭ بەرەكەسىن قاشىرماق. بۇعان سانكتسيادان بولەك, وسى كۇنگە دەيىن وندىرىسكە سەرپىن بەرىپ كەلگەن باتىس كومپانيالارىنىڭ جاپپاي كەتۋى دە سەبەپ. حەا باعالاۋىنشا, الداعى التى جىل بارىسىندا رەسەيلىك جەتكىزىلىم كۇنىنە 710 مىڭ باررەلگە دەيىن قىسقارماق.

«ماسكەۋدىڭ مۇناي سالاسىنىڭ قىز­مەتىن ءوز بەتىنشە قارجىلاندىرا الۋ مۇم­كىندىگى جانە قىتايلىق قۇرىلعىلار مەن قىزمەتتەرگە دەگەن قولجەتىمدىلىگى كۇرت قۇلدىراۋدىڭ الدىن الادى. بىراق باتىستىڭ رەسەيگە باعىتتالعان قارجىلىق شارالارىنىڭ قاتاڭداتىلۋى كەنەتتەن باستالاتىن كەرى كەتۋگە اكەلىپ سوقتىرۋى ىقتيمال. كۇنىنە 2,5 ملن باررەل رەسەيلىك مۇناي باتىس تۇتىنۋشىلارىنىڭ ورنىنا ازيالىق ساتىپ الۋشىلارعا جىبەرىلگەن. بۇل «ەكى دەڭگەيلى نارىق» قۇرۋعا الىپ كەلدى», دەيدى اگەنتتىك.

حەا دابىل قاعىپ وتىرعان تاعى ءبىر جايت – مۇناي مەن گازدى بارلاۋ مەن وندىرۋگە ۇزدىكسىز سالىنىپ جاتقان ين­ۆەس­تيتسيا. قارجىلاندىرۋ كولەمى 2015 جىلدان بەرگى ەڭ بيىك كورسەتكىشىنە بيىل جەتىپ, 528 ملرد دوللاردى قۇراعان. اگەنتتىك ءبىلدىرىپ وتىرعان ەمەۋرىن مىناداي – ەگەر الەم راسىمەن 2050 جىلى نولدىك لاستانۋ دەڭگەيىنە قول جەتكىزگىسى كەلسە, وندا مۇناي, گاز جانە كومىر بو­يىن­شا جاڭا كەنىشتەردى اشۋدان باس تارتۋعا ءتيىس.

ال وپەك بولسا, الداعى جىلدارى مۇ­نايعا سۇرانىس وسەدى دەگەن كوزقاراستى ۇستانادى. ۇيىم باس حاتشىسى حەيسام ءال-حەيستىڭ ايتۋىنشا, مۇناي قاجەتتىلىگى كۇنىنە 110 ملن باررەلگە دەيىن ارتادى جانە ول ءبىراز ۋاقىت بويى نەگىزگى الەمدىك قۋات كوزى بولىپ قالا بەرمەك. «مۇناي-گاز سالاسىنا سالىناتىن ينۆەستيتسيانىڭ ازايۋى «الەمدىك حاوسقا» اكەلىپ سوقتىرۋى مۇمكىن. دەگەنمەن بىر­تىن­دەپ جاسىل ەنەر­گە­تيكانىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلە جات­قانىن جوققا شىعارا المايمىز», دەگەن ەدى ول مالايزيادا وتكەن ءداستۇرلى كونفەرەنتسيا كەزىندە.

ەۋروپا ەلدەرى بەنزين جانە وزگە دە جاڭعىرمالى ەمەس وتىن تۇرلەرىنەن كەزەڭ-كەزەڭىمەن باس تارتۋدى كوزدەپ وتىر. ەو 2035 جىلعا تامان ىشكى جانۋ قوزعالت­قىشتارىندا جۇمىس ىستەيتىن اۆ­تو­موبيلدەر مەن فۋرگونداردى شىعارۋ­دان باس تارتقىسى كەلەدى.

كەيىنگى ۋاقىتتا مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى بايقالىپ جاتىر. قازىر Brent ماركالى مۇناي باررەلىنە 85,63 دوللاردان ساتىلىپ جاتىر. WTI مۇنايىنىڭ باعاسى – باررەلىنە 82,24 دوللار.

جالپى العاندا, مۇناي نارىعىنداعى احۋال تۇراقتى ەمەس. الەمدەگى اسا ءىرى مۇناي ەكسپورتتاۋشى بولىپ ەسەپتەلەتىن ساۋد ارابياسى شيكى مۇناي ءوندىرىسىن كۇنىنە ملن باررەلگە دەيىن قىسقارتۋ شاراسىن قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا دەيىن سوزاتىنىن مالىمدەدى. ولار بۇل قىسقار­تۋ­دى شىلدەدەن بەرى قولعا العان ەدى. سونىمەن قاتار الپاۋىت Saudi Aramco كوم­پانياسىنىڭ (جالپى كاپيتالدانۋ تۇرعىسىنان الەمدە Apple مەن Microsoft-تان كەيىنگى ەكىنشى ورىندا تۇر) تازا تابىسى بيىل ەكىنشى توقساندا 30,07 ملرد دوللاردى قۇراپ, 2022 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 37,9 پايىزعا قۇلدىراعان.

تابىستىڭ قۇلدىراۋى بريتانيالىق مۇناي گيگانتى BP (70 پايىزعا تومەن­دەگەن), ExxonMobil, Shell جانە فران­تسيا­نىڭ Total Energies كومپانيا­لا­رىندا دا بايقالعان. بۇل قىسقامەر­زىمدى قۇبىلىس پا, الدە حەا مەڭزەگەن قۇلدىراۋدىڭ باسى ما, ونى اشىپ ايتۋ قيىن.