اۋعانستان تاراپىمەن ساۋدا جولدارىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى تالقىلاندى

سەرىك جۇمانعارين ءساۋىر ايىندا كابۋلعا ساپارى كەزىندە تاراپتار ەلدەر اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمىن $1 ملرد-تان  $3 ملرد-قا دەيىن ۇلعايتۋ مىندەتىن قويعانىن اتاپ ءوتتى.

«اۋعانستانعا جونەلتىلەتىن قازاقستاندىق ەكسپورتتىڭ 90%-ى وڭدەلگەن ءونىم. قازىردىڭ وزىندە ءبىز ساۋدا نومەنكلاتۋراسىنىڭ كەڭەيگەنىن بايقايمىز. ۇن مەن بيداي سياقتى ءداستۇرلى ونىمدەردەن باسقا وتاندىق مەتالدى, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى, بيداي مەن زىعىردى جەتكىزۋ باستالدى. قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ كابۋلعا سوڭعى ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءبىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق سۋسىندارىمىز, ۇن ونىمدەرى, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردىڭ العاشقى جونەلتىلىمى بولدى, كۇنباعىس مايىنا دا قىزىعۋشىلىق بار. اۋعانستاننان يمپورتتا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىمەن قاتار توقىما بۇيىمدارى پايدا بولدى. بەلسەندىلىك تانىتاتىن  جۇمىس باعىتىمىز بار», دەدى سەرىك جۇمانعارين.

ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ءۇشىن اۋعان تاراپىنا گەرات قالاسىنداعى قازاقستاننىڭ ساۋدا ءۇيىنىڭ الەۋەتىن پايدالانۋ جانە قازاقستاندا ءوزىنىڭ ساۋدا وكىلدىگىن اشۋ ۇسىنىلدى.

كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قولدانىستاعى ساۋدا جولدارىن دامىتۋ, اۋعانستان جانە ونىڭ اۋماعى ارقىلى تاۋارلاردى جەتكىزۋدىڭ بالامالى باعىتتارىن قۇرۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى. اتاپ ايتقاندا, بۇگىندە وزبەكستان تەرريتورياسى بويىنشا گالابا ستانتسياسى ارقىلى اۋعانستانعا استىق پەن ۇن تاسىمالداۋ كەزىندە تەمىرجول تاريفىنە 20% جەڭىلدىك قولدانىلادى. بۇل رەتتە, قولدانىستاعى جەڭىلدىكتى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاندىق استىق جۇكتەرىن وزبەكستان اۋماعى بويىنشا اۋعانستان مەن تاجىكستان باعىتىندا تاسىمالداۋعا ارنالعان تاريفتەر ايتارلىقتاي جوعارى بولىپ تابىلادى.

«اۋعانستانعا تاۋارلارىمىزدىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋ ءۇشىن ءبىز تۇركىمەنستان اۋماعى ارقىلى بالامالى جانە نەعۇرلىم ءتيىمدى باعىتتى پىسىقتاپ جاتىرمىز. ءبىزدىڭ تەمىرجول كومپانيامىز تۋرگۋنديدىڭ تۇرىكمەن-اۋعان وتكەلى ارقىلى تۇركىمەنستان اۋماعى بويىنشا ترانزيتتىك تاريفكە قولدا بار 30%-عا 10% مولشەرىندە قوسىمشا جەڭىلدىكتەر بەرۋ ماسەلەسىن پىسىقتادى»,  دەپ جالعاستىردى سەرىك جۇمانعارين.

قازىرگى ۋاقىتتا ترانساۋعان باعىتىندا جۇكتەردى تاسىمالداۋ رەجيمى جەڭىلدەتىلدى. الايدا وسى باعىتتى پايدالانۋدىڭ پروبلەمالىق اسپەكتىلەرىنىڭ ءبىرى – سۋسىمالى جۇكتەردى تاسىمالداۋدىڭ جوعارى قۇنى. وسى باعىت بويىنشا جەتكىزىلىم كولەمىن ۇلعايتۋدىڭ ءوزارا پايداسىن ەسكەرە وتىرىپ, كەزدەسۋدە قازاقستاندىق تاراپ اۋعان تاراپىنان قازاقستاندىق سۋسىمالى جۇكتەرگە تاريفتەردى $200 دەيىن تومەندەتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى سۇرادى.

قازاقستان وتاندىق كومپانيالاردىڭ اۋعانستاندا, اسىرەسە كولىك, تاۋ-كەن, تەلەكوممۋنيكاتسيا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا ىسكە اسىرىلاتىن باسقا دا ەكونوميكالىق جوبالارعا قاتىسۋىن قاراستىرۋدا. اتاپ ايتقاندا, بيىل ءساۋىر ايىندا قازاقستاندىق دەلەگاتسيانىڭ كابۋلعا ساپارىنان كەيىن «قازاقتەلەكوم» اق اۋعانستانعا كوممەرتسيالىق نەگىزدە تالشىقتى-وپتيكالىق ينتەرنەتتى جەتكىزۋگە اۋعان تاراپىمەن كەلىسىمشارتقا قول قويدى.

قازاقستان مەن اۋعانستان ءبىلىم بەرۋ باعىتىندا دا ىنتىماقتاسادى. بۇگىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ اۋعانستاننىڭ 130 ستۋدەنتى ءبىلىم الۋدا. جىل سايىن وقۋعا 30 ادام قابىلدانادى. سەرىك جۇمانعارين قىزىعۋشىلىق تانىتقان جاعدايدا قازاقستاندا اۋعانستاننان كەلگەن ستۋدەنتتەردىڭ سانىن كوبەيتۋدى ۇسىندى.

انىقتاما: 2005 جىلدان باستاپ اۋعانستاننان قازاقستان ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيالار اعىنىنىڭ جالپى كولەمى شامامەن $11,7 ملن قۇرادى. قازاقستان اۋماعىندا 52 بىرلەسكەن كاسىپورىن, باسىم بولىگى ساۋدا سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى.