ۇلتتىق ويىن-ساۋىق پەن تۇرمىستىق سالت-جورالاردىڭ نەگىزىندە پايدا بولعان قازاقستاننىڭ تسيرك ونەرىنىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت بەس كۇن بويى 15 مەملەكەتتىڭ 80-نەن اسا ءارتىسى ونەر كورسەتكەن حالىقارالىق تسيرك فەستيۆالى دۇبىرلەپ ءوتتى. قازاق مەملەكەتتىك تسيركىنىڭ دوڭگەلەك كۇمبەزىنىڭ استىندا بەس كۇندە 8 مىڭ ادام جۇرەك جۇتقان تالانتتاردىڭ ونەرىن ءبىر دەممەن تاماشالاپ, شارتاراپتان كەلىپ باس قوسقان شەبەرلەردىڭ ونەرىنە تاڭداي قاقتى. Almaty Sirkus Festival اتتى ءىرى ونەر بايگەسىنە دەيىن تسيركتىڭ سيقىرلى مانەجىندە مۇنشاما مىقتىنىڭ باسى بۇرىن-سوڭدى ءدال وسىلاي قوسىلعان ەمەس. قازاقستان, قىتاي, ۇلىبريتانيا, چەحيا, گەرمانيا, بولگاريا, ۋكراينا, رەسەي, بەلارۋس, ليتۆا, وزبەكستان, تاجىكستان, قىرعىزستان, ياكۋتيا, ۆەتنام, ەفيوپيا سياقتى ەلدەردىڭ ەڭ مىقتىسىن باعالاۋ 24 قازىعا دا وڭاي سوققان جوق.
تسيرك ونەرىنىڭ الەمدىك بايقاۋىنا ءبىرىنشى رەت جانۋارلار قاتىستىرىلمادى. بايقاۋ شارتىن قابىل العان ون بەس مەملەكەتتىڭ ارقايسىسى حايۋاناتتى قوسپاعاندا, قازاق مەملەكەتتىك تسيركىنىڭ مانەجىندە بۇل ونەردىڭ بارلىق جانرىندا – ەكۆيليبريستەر, اكروباتتار, ارقانمەن جۇرۋشىلەر, سايقىمازاقتار مەن جونگلەرلەر ورىندايتىن ەڭ ۇزدىك نومەرلەرىن ۇسىندى. سونداي-اق ءىس-شارا باعدارلاماسىنا كاسكادەرلىك ونەردىڭ الەمدىك جۇلدىزدارى بولىپ سانالاتىن جانە Netflix, HBO حالىقارالىق جوبالارىنا قاتىساتىن تەڭدەسى جوق وتاندىق «Nomad» ات سپورتى مەكتەبىنىڭ ات اكروباتيكالىق نومەرى فەستيۆالدىڭ سالماعىن ارتتىرا ءتۇستى.
شاۋىپ كەلە جاتىپ, ات ۇستىنەن نايزا, قىلىش, شوقپار سەرمەپ, اتتىڭ باۋىرىنا ءتۇسىپ, توپىراق ىشىنەن تۇيمەدەي تەڭگەنى ءىلىپ العان, ات ۇستىندە اۋدارىسپاق ويناپ, كوك سەركەنى ورتاعا تاستاپ, كوكپار تارتقان بىلەكتى ءھام جۇرەكتى قازاق جىگىتىنىڭ تاقىمىندا ويقاستاعان تارپاڭ تۇلپار تۇرعاندا, وزگە ونەردىڭ شاڭ قاۋىپ شەتتە قالاتىنىن ءدال وسى دودا كەزەكتى رەت دالەلدەدى. زاماناۋي تسيرك جارىسىندا ات قۇلاعىندا ويناعان الاش بالاسىنىڭ الدىنا ءتۇسۋدىڭ مۇمكىن ەمەسىن تالاي جىلدان بەرى باس بايگەنى باسىرەسى ەتىپ العان قازاقستاننىڭ «Nomad» كاسكادەرلەر توبىنىڭ ونەرى دالەلدەپ, ناعىز سەنساتسياعا اينالدى.
«قازاق جەرىندە وتكىزىلىپ وتىرعان سوڭ جۇلدەنى وزدەرى قانجىعاسىنا بوكتەرەدى دە» دەپ بىرەۋلەر ۇشقارى ءسوز ايتا سالۋى دا مۇمكىن. اتتەڭ, ء«تىل جوق, سويلەمەيدى» دەمەسەڭ, مىناۋ اتتار ادامنان بەتەر اقىلدى. قولتىعى سوگىلىپ, باۋىرى جازىلىپ شاباتىن دالانىڭ كەڭ جازىق اتىرابى ەمەس, اياداي جەردى اينالا شاپقان ءتورت اياقتى تۇلپارلار تاپسىرمانى ءمىنسىز, سۇلۋ ورىنداعانىمەن قويماي, وتانىن, ورداسىن, يەسىن سۇيەتىن پاتريوت قوي, شىركىن. ۇستىنە قازاقى جابۋ جاپقان جىلقىلاردىڭ جانارىنداعى جەڭىسكە دەگەن جىگەر جون تەرىسىنەن جىلت-جىلت ەتىپ تالپىنىس-تەر بولىپ توگىلەدى. داڭعىرلاعان مۋزىكا, شارتىلداي سوعىلعان شاپالاق, تۇياعى تىتىركەنەتىن جۇمساق كىلەمنەن ارا-تۇرا ۇرىككەندەي قۇلاعىن وقىس قايشىلاپ تىكسىنىپ قالاتىنى بولماسا, ات ۇستىندەگى اكروباتيكانى الفيا كۇنعوجينوۆا سياقتى قايسار قىزدار قىلقۇيرىقتى ارتىستەرمەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي ءتىل تابىسا ءجۇرىپ, ادەمى ورىنداپ شىقتى. «جىگىتتەرگە دەس بەرمەس ارۋلار!» دەگەن, مىنە, ءدال وسى قىزدار.
وزبەك ەلى دە ەجەلدەن تسيرك ونەرىنە بەيىم حالىق. ەكى ادامنىڭ اۋادا اسىلىپ تۇرىپ كورسەتكەن ونەرىنە جەردەگى ادام اۋزىن اشىپ, كوزىن جۇمىپ, ءبىرى ارقاندى تىستەپ تۇرىپ, ەكىنشىسى سول ارقانمەن ءتۇرلى قيمىل جاساپ جاتقاندا بويىن قورقىنىش بيلەپ, ءتىپتى كەيدە ءبىر ورىندا بايىز تاۋىپ وتىرا الماي كەتەدى. قاۋپى مول قاتەرلى ورىنداۋدان كەيىن ەفيوپيالىق كىشكەنتاي قاراسيراق بالانىڭ قاپتالداسىپ بىرگە شىققان اعاسىنىڭ اياعىندا دوپشا دومالاعان ونەرى بۇكىل زالدىڭ كوڭىلىن كوتەرىپ, شاپالاق كومگەن ريزا پەيىلگە شومىلىپ قالدى. ماسكەۋدەگى نيكۋلين تسيركىنەن كەلگەن انتون ميحەەۆتىڭ اسپاندا ءجۇرىپ دوپپەن كورسەتكەن ونەرىن دە وزىنەن باسقا ەشكىمنىڭ قايتالاي المايتىنى انىق.
قازاقستاندا ءۇش تسيرك مەكەمەسى بار. فەستيۆالدە الماتى تسيركى ەكى, ال استانا جانە شىمكەنت تسيركتەرى ءبىر-ءبىر نومەردەن كورسەتتى. تەك الماتى تسيركىندە عانا 120 ءارتىس جۇمىس ىستەيدى. قاۋىپ-قاتەرگە تولى بۇل ماماندىقتى ەكىنىڭ ءبىرى يگەرە المايدى. مەڭگەرۋگە تالپىناتىندار دا از, سەبەبى جالاقىسى تىم ماردىمسىز. قۇلاپ, جاراقات الىپ, ايلاپ, جىلداپ زارداپ شەگىپ جۇرسە دە, كورەرمەنگە قۋانىش سىيلاۋ ءۇشىن سۇيىكتى كاسىبىن تاستاماي جالعاستىرىپ, كەرىسىنشە جانداندىرۋدى عانا ويلايتىن جانكەشتىلەردى ناعىز ەلجاندى, وتانسۇيگىش ازاماتتار دەپ اتاۋعا بولادى. ال ءدال وسىنداي ەڭبەك شەتەلدە وتە جوعارى باعالانادى. سوعان قاراماستان, قازاقستاندىق تسيرك ارتىستەرى قاي قيىردىڭ بايقاۋىنا قاتىسسا دا, جۇلدەسىز, ولجاسىز ورالعان ەمەس. قاراجات تاپقىسى كەلەتىن كاسىپكەرلەر قالا ىشىنەن قانشاما كوڭىل كوتەرۋ, ساۋىق-دۋمان كەشەندەرىن اشىپ, تسيركتە كورگەندەرىن قايتالاعىسى كەلەتىندەردى جالداپ, تابىس تاپقىسى كەلگەنىمەن, ناعىز تسيرك ءارتىسىنىڭ ونەرىن بىردە-ءبىرى قايتالاي المايدى. سەبەبى بۇل ونەر – ەشبىر جەردە بالاماسى بولۋى مۇمكىن ەمەس دارا ونەر.
«حالىقارالىق دەڭگەيدەگى مۇنداي اۋقىمدى ءىس-شارانى وتكىزۋگە الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى ۇلكەن قولداۋ كورسەتتى. بۇل فەستيۆالدىڭ جىل سايىن وتكىزىلىپ تۇراتىنىنا جانە بيىكتەپ, ءوسىپ-دامي بەرەتىنىنە سەنىم ارتامىز. جۇزدەگەن شەتەلدىك ازامات قالامىزدىڭ سۇلۋ كوركىنە تامسانىپ, تاڭىرقاعانىن جاسىرا الماي, سۇحبات بەرىپ جاتىر. قازاق ەلىنىڭ تسيركى – الەمدىك تسيرك ونەرىندە ءوز ورنى بار كەرەمەت مادەنيەت ورداسى. فەستيۆالگە كەلگەن ءار ءارتىس جەڭىمپاز اتانۋ ءۇشىن ءوز ءومىرىن تاۋەكەلگە تىگە وتىرىپ, قاۋىپسىزدىك شاراسىن قابىلداماي ونەر كورسەتۋ ەدى. ونەر جولىندا ايانىپ قالمايتىن ناعىز جانكەشتىلىك بۇل», دەيدى قازاق مەملەكەتتىك تسيركىنىڭ ديرەكتورى ماقسات جايىقوۆ.
Almaty Circus Festival – ەۋروپا, امەريكا, رەسەي سەكىلدى وزگە ەلدەرگە اشىلعان تەرەزە, جاڭا جوبا, ءتيىمدى كەلىسىمشارتتار. الماتى تورىندە وتكەن بەس كۇندىك فەستيۆال جاڭا تانىستىقتىڭ, دوستىقتىڭ, الداعى بىرلەسكەن جوبالارعا ۋادەلەسكەن بيىك ارىپتەستىكتىڭ الاڭىنا اينالدى. مىسالى, «روسگوستسيرك» كومپانياسى ءدال وسى الاڭدا قازاق تسيرك مەكتەبى ازىرلەگەن «Nomad» توبىنىڭ ارتىستەرى مەن ۆتنامنىڭ «Moment of Love» نومەرىن جانە قازاقستاننىڭ «Hassak» توبىن قىركۇيەك ايىندا پەتەربۋرگتە وتەتىن «بەز گرانيتس» اتتى تسيرك ونەرىنىڭ فەستيۆالىنە شاقىردى. سونداي-اق رەسەي, ۆەتنام, تاجىكستان جانە بەلارۋستەن كەلگەن ماماندار دا «مامونتەنوك-2024» VII حالىقارالىق تسيرك ونەرى فەستيۆالىنە شاقىرىلدى, ال ليتۆادان كەلگەن ارتىسكە گەرمانياداعى «Winterzauber Event UG» جاڭاجىلدىق تسيرك قويىلىمدارىن ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى كومپانيا ديرەكتورىنىڭ شاقىرۋ-كەلىسىمشارتى بەرىلدى.
Almaty Cirkus Festival حالىقارالىق تسيرك ونەرى فەستيۆالىنىڭ سوڭى گالا-شوۋعا ۇلاسىپ, اپتاعا جۋىق ۇزدىك ونەر كورسەتكەن ارتىستەر ماراپاتتالدى. فەستيۆال ۇيىمداستىرۋشىلارى ارتىستەر اراسىندا ءۇش جۇلدەلى ورىن, سونداي-اق ارنايى سىيلىق – گران-پري تاعايىندادى. ارنايى گران-ءپريدى «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى قاناتبەك كۇنعوجينوۆ «Nomad» اتتى ات اكروباتيكالىق ونەرى ءۇشىن يەلەندى. التىن جۇلدەنى ۆەتنام, ياكۋتيا جانە رەسەي تسيرك ارتىستەرى ءوزارا ءبولىستى. كۇمىس جۇلدەنى وزبەكستان, قازاقستان جانە ۆەتنام تسيركتەرى جەڭىپ الدى. قولا جۇلدە گەرمانيا, بەلارۋس, تاجىكستان جانە ليتۆا ارتىستەرىنە تاپسىرىلدى.
الماتىدا Almaty Cirkus Festival باعدارلاماسى 27 تامىزعا دەيىن جالعاسىن تابادى. قويىلىمدار قازاق مەملەكەتتىك تسيركىندە وتەدى.