مەملەكەت باسشىسى ق.ك.توقاەۆ «ادىلەتتى مەملەكەت, ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ – نەگىزگى ماسەلەنىڭ ءبىرى. وسى سالاداعى احۋال مەملەكەتىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى. ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ كولەمىن جانە ونىڭ قوسىمشا قۇنىن ارتتىرۋ قاجەت. بۇل – ستراتەگيالىق مىندەت», دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن. وسى تۇرعىدا ەلىمىز كولەمىندە جان-جاقتى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا اسا اۋقىمدى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ساتىمەن جۇزەگە اسىرىپ جاتقان, زاماناۋي ۇلگىدەگى كاسىپورىندار جىل ساناپ كوبەيىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى – اقمولا وبلىسىنىڭ بۇلاندى اۋدانى اۋماعىندا ورنالاسقان ماكينسك قۇس فابريكاسى.
ماكينسك قۇس فابريكاسى – قۇس ەتىن ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ سالاسىنداعى ەلىمىزدىڭ ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوباسى. كاسىپورىننىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەكتەگى ينۆەستيتسيالارىنىڭ جالپى كولەمى 48,5 ملرد تەڭگەدەن استى. ماكينسك قۇس فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى 2015 جىلى باستالدى. جوبانى ىسكە اسىرۋ قۇنى 74 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, بۇل ونى سالاداعى ەڭ ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوباعا اينالدىردى.
2018 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە قۋاتتىلىعى جىلىنا ءتىرى سالماقتاعى قۇستى 34 000 توننا كولەمىندە وندىرەتىن ءبىرىنشى كەزەك پايدالانۋعا بەرىلدى. ءبىرىنشى كەزەك اياسىندا قۇرىلىس ينۆەستيتسياسى 34 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وعان ارقايسىسىندا 12 قۇس قوراسى بار برويلەر وسىرەتىن 4 الاڭ, ينكۋباتوري, قۇستاردى قايتا وڭدەۋ زاۋىتى, جەم ءوندىرۋ تسەحى, ساڭعىرىقتى قوردالاۋ الاڭى, اكىمشىلىك عيماراتتار كىردى. فابريكانى پايدالانۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە 882 ادام جۇمىسپەن قامتىلدى.
2020 جىلى ماكينسك قۇس فابريكاسىندا برويلەر ءوسىرۋ بويىنشا ءوندىرىستىڭ ەكىنشى كەزەگى پايدالانۋعا بەرىلدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ قۇنى 14,5 ملرد تەڭگە بولدى. 2020 جىلى ءوندىرىس كولەمى 34 000 توننا ءتىرى سالماقتاعى قۇس ءونىمىن قۇرادى. ەكىنشى كەزەكتىڭ ىسكە قوسىلۋىمەن قۇس فابريكاسى قۋاتى بويىنشا قازاقستانداعى ەڭ ءىرى فابريكاعا اينالدى. 12 قۇس قوراسىنان تۇراتىن ءتورت جاڭا برويلەر الاڭى وندىرىسكە قوسىلدى. ينكۋباتور, جەمشوپ تسەحى, قۇس ەتىن وڭدەۋ زاۋىتى جانە ەت-سۇيەك ءبولىمى جاڭا قۋاتتا جۇمىس ىستەي باستادى. ەكىنشى كەزەكتى ىسكە قوسۋدىڭ ناتيجەسىندە كاسىپورىندا جاڭادان 570 جۇمىس ورنى اشىلدى.
2021 جىلى ءوندىرىس كولەمى 61 554 توننا ەت ونىمدەرىن قۇرادى. قازىردە ماكينسك قۇس فابريكاسىنىڭ ءۇشىنشى كەزەگىن سالۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. مقف-تىڭ ءۇشىنشى كەزەگىنىڭ قۇرىلىسى 2021 جىلى باستالعان. جوباعا سالىنعان ينۆەستيتسيا سوماسى 25 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. الداعى ۋاقىتتا قۇس فابريكاسىنىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 100 مىڭ تونناعا دەيىن قۇس ەتىن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ كۇتىلۋدە.
قۇس فابريكاسىنىڭ اۋماعى مەن قۋاتىن ارتتىرۋدان بولەك, ءۇشىنشى كەزەك جوباسىنا جاڭا قۇس قورالارىن سالۋ, سويۋدان قالعان قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ جابدىعىنىڭ قۋاتىن تاۋلىگىنە 133 مىڭ باستان 140 مىڭ باسقا دەيىن ۇلعايتۋ, جەم تۇيىرشىكتەندىرۋ جەلىسىنىڭ ونىمدىلىگىن ساعاتىنا 20 توننادان 30 تونناعا دەيىن ءوسىرۋ جانە ءوندىرىستىڭ وزەكتى تالاپتارىنا جاۋاپ بەرەتىن دايىن ءونىمدى ساقتاۋعا ارنالعان ورىندار كولەمىن ارتتىرۋ كىرەدى.
مقف ءۇشىنشى كەزەگىنىڭ قۇرىلىسى – قۇرامىنا اتالعان وندىرىستىك كاسىپورىن كىرەتىن AITAS حولدينگىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنىڭ اجىراماس بولىگى. ماكينسك قۇس فابريكاسىنىڭ ءۇشىنشى كەزەگىن ىسكە قوسۋ جوباسى يمپورتتى الماستىرۋ جانە ايماقتى دامىتۋ, سونىمەن قاتار جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ سياقتى الەۋمەتتىك ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان. قازىرگى ۋاقىتتا مۇندا 1 900-دان استام ادام جۇمىس ىستەيدى.
مقف-نىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگى, الداعى ناقتى جوسپارلارى تۋرالى كاسىپورىنعا جاسالعان ءباسپاسوز تۋرى بارىسىندا ونىڭ باسشىلىعى, جاۋاپتى ماماندارى جان-جاقتى اڭگىمەلەپ بەردى.
«ماكينسك قۇس فابريكاسى, ونىڭ جوباسىنىڭ ءۇشىنشى كەزەگى قۇرىلىسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى – قازاقستاننىڭ قۇس شارۋاشىلىعى سالاسىنا قوسىلعان قوماقتى ۇلەس, قۇس فابريكاسىنىڭ وزىندە دە, مقف اينالاسىندا دامي باستاعان باسقا دا شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارىندا جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ. ءبىز ءوز قىزمەتىمىز اياسىندا بۇلاندى اۋدانى مەن ماكينسك قالاسىن دامىتۋعا قاتىسىپ كەلە جاتقان «اۋىلدىق ايماقتاردى تۇراقتى دامىتۋ قورىمەن» وتە تىعىز سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناستامىز. AITAS – وسى قوردىڭ باس دەمەۋشىسى, ول اقشالاي قاراجاتتى ءوڭىرىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىن, ءبىلىم سالاسىن, مەديتسيناسىن دامىتۋعا باعىتتايدى», دەدى «ماكينسك قۇس فابريكاسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى ريشات رايسوۆ.
بۇگىنگى تاڭدا ماكينسك قۇس فابريكاسىندا 17 وندىرىستىك نىسان, اتاپ ايتقاندا, ينكۋباتور, ارقايسىسىندا 12 قۇس الاڭى بار قولدانىستاعى 8 قۇس قوراسى جانە پايدالانۋعا بەرىلۋ جوسپارلانىپ وتىرعان 4 قۇس قوراسى, قۇس وڭدەۋ زاۋىتى, قۇس ساڭعىرىعىن, ەت جانە سۇيەك قالدىقتارىن قوردالاۋ الاڭى, جەم ءوندىرۋ تسەحى بار. ءوندىرىستىڭ بيوقاۋىپسىزدىگى مەن ەكولوگيالىعى تالاپتارىن ساقتاۋ ماقساتىندا كاسىپورىندا ينكۋباتسيالىق ءوندىرىس, قۇس ءوسىرۋ, سويۋ جانە ەت-سۇيەك ۇنىن ءوندىرۋ ساتىلارىندا جوعارى تەحنولوگيالىق ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن جابدىقتار پايدالانىلادى. بارلىق ۋچاسكە, مەكەمەلەردە سانيتارلىق تالاپتار قاتاڭ ساقتالادى.
بۇل جونىندە جشس-نىڭ ءوندىرىس جونىندەگى ديرەكتورى سەرگەي سەرەبرەننيكوۆ: «كاسىپورىن ەڭ وزىق ۇلگىدەگى ەۋروپالىق وندىرۋشىلەردىڭ جابدىقتارىن قولدانادى. قۇرال-جابدىقتار جاعىنان ەڭ زاماناۋي قۇس فابريكاسى, بۇل تۇرعىدا الەمدىك كوشباسشىلاردان ەش كەم تۇسپەيمىز», دەيدى.
وسى ارادا كاسىپورىن باسشىلىعى ءمالىم ەتكەن ءبىر ماسەلە – فابريكانىڭ بۇكىل قۇرىلىمدارى الەمدىك وزىق ۇلگىلى تەحنيكا, قۇرال-جابدىقتارمەن جاساقتالۋىنا وراي ونى يگەرۋ, باسقارۋ, قولدانۋعا قاتىستى ماماندارعا زارۋلىك بار. بۇل جونىندە ءوندىرىس تسەحىنىڭ باستىعى ەۆگەني وۆديۋك: «العاشقى جىلدارى ەۋروپالىق مامان-كادرلارعا جۇگىنگەن ەدىك. وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدەگى كاسىپتىك-تەحنيكالىق ارنايى ءبىلىم بەرەتىن مەكەمەلەردە بىزگە قاجەت, قولدانىستاعى تەحنيكا, جابدىقتارىمىزدى جاقسى بىلەتىن ماماندار دايارلانا بەرمەيدى. سوندىقتان قازىر ءبىز تالىمگەرلىك تاجىريبەسىن كەڭ پايدالانۋدامىز. ىسكە ىسىلىپ قالعان ماماندارىمىز جۇمىسقا جاڭا كەلگەن جاستاردى قامقورلىعىنا الىپ, تاجىريبەسىمەن بولىسەدى. ءبىر سوزبەن, ءوز ماماندارىمىزدى ءوزىمىز دايارلاۋدامىز», دەيدى.
قۇس فابريكاسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان بارلىق عيماراتتىڭ جالپى اۋدانى 300 مىڭ شارشى مەتردەن اسادى. جوبا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ, Baiterek Venture Fund ۆەنچۋرلىق قورىنىڭ جانە قازاقستاننىڭ دامۋ بانكىنىڭ كرەديتتىك جەلىسىنىڭ قولداۋىمەن, AITAS حولدينگىنىڭ دامۋدىڭ ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگياسى شەڭبەرىندە ىسكە اسىرىلۋدا.
ءۇشىنشى كەزەكتىڭ قۇرىلىسى بويىنشا جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋ 2023 جىلى كاسىپورىننىڭ قۋاتىن جىلىنا 100 مىڭ توننا قۇس ەتىنە دەيىن ارتتىرادى, بۇل وسىمدىك شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى جانە قاناتتاس سالالاردا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدى ىنتالاندىرادى. كەڭەيتۋ جوباسى اياسىندا 40 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلماقشى.
ماكينسك قۇس فابريكاسى «Aitas» حولدينگىنىڭ قۇرامىنا كىرەدى. حولدينگ ستراتەگياسىنا سايكەس 2030 جىلعا دەيىن 350 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيامەن جىلىنا 350 مىڭ تونناعا دەيىن ەت ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر.
ايتا كەتەلىك, AITAS – قازاقستانداعى ەڭ ءىرى اگرووندىرىس حولدينگى, ونىڭ قۇرامىنا «كۋس&ۆكۋس» برەندىمەن ءونىم شىعاراتىن وسكەمەن جانە ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ماكينسك قۇس فابريكالارى, الماتى اسىل تۇقىمدى قۇس رەپرودۋكتورى, «AMP» برەندىمەن شىعاتىن ەت, دەليكاتەس, شۇجىق ونىمدەرى, Aitas Foundation كورپوراتيۆتىك قورى سياقتى 15-تەن استام كاسىپورىن كىرەدى. حولدينگتە جەمشوپ جانە جەمشوپ كومپونەنتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا شىعىس قازاقستان جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنداعى 35 مىڭ گەكتاردان استام اۋماقتى الىپ جاتقان بىرنەشە شارۋاشىلىق كىرەتىن Aitas Agro بيزنەس-باعىتى بار.
Aitas Foundation جوبالار پورتفەلىنە اۋىلدىق ايماقتاردى تۇراقتى دامىتۋ قورى, ءبىلىم بەرۋدى تۇراقتى دامىتۋ قورى جانە وڭىرلىك زەرتتەۋلەر ورتالىعى كىرەدى. قور ماماندارى قازاقستاندىق اۋىلدارداعى ءبىلىم بەرۋدى, دەنساۋلىق ساقتاۋدى, ءتۋريزمدى, اباتتاندىرۋدى جانە وڭىرلىك دامۋدى تۇراقتى دامىتۋ ماسەلەلەرى مەن مۇمكىندىكتەرىن زەردەلەيدى. بۇل جونىندە كاسىپورىننىڭ ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا لەپتى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون.
وسى جىلدار ىشىندە كومپانيا قۇس ەتىن ءوندىرۋ, وڭدەۋ جانە تاراتۋ سالاسىنداعى جەتەكشى حولدينگكە جانە قازاقستاننىڭ اگرارلىق سەكتورىنداعى كوشباسشىلاردىڭ بىرىنە اينالدى. حولدينگتىڭ تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەنەدجمەنتى جۇيەسى يسو 22000 حالىقارالىق ستاندارتىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس سەرتيفيكاتتالعان. كومپانيانىڭ «حالال» سەرتيفيكاتى, سونداي-اق «ەكو» بەلگىسى بار. AITAS حولدينگى بۇكىل ەل بويىنشا اۋىلدىق جانە قالالىق اۋماقتاردى دامىتۋ ارقىلى قازاقستان حالقىنا قىزمەت ەتۋدى ءوزىنىڭ باستى بورىشى سانايدى. ۇيىمدا سەنىم مەن سەرتتى, جاۋاپكەرشىلىك پەن ەركىندىكتى, قىزىعۋشىلىق پەن باتىلدىقتى قامتيتىن قۇندىلىقتار ارقىلى باسشىلىققا نەگىزدەلگەن بيزنەستى باسقارۋ جۇيەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ كەلەدى.
كاسىپورىننىڭ باس عيماراتىن, نەگىزگى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ ءبىرى – مۇزداتۋ جانە مارينادتاۋ ۋچاسكەسىن ارالاپ كورگەندە انىق بايقاعانىمىز, مۇندا تازالىق, ۇقىپتىلىق, جيناقىلىققا ەرەكشە ءمان بەرىلەتىنى بىردەن كوزگە ۇرادى. بەيساۋات جۇرگەن ءبىر ادام, كولدەنەڭ جاتقان ءبىر قۇرال-جابدىق كورىنبەيدى. ءبارى ءوز ورنىندا, بارلىق قىزمەتشى, مامان قاۋىرت جۇمىس ۇستىندە, قالت ەتۋگە مۇرشالارى جوق. جانە ءبىر سۇراپ بىلگەنىمىز – مۇندا ەڭبەك ەتەتىن مامان-جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسى سالىستىرمالى تۇردە اسا جوعارى, ونىڭ كولەمىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى, حالىق تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى ءوسىرىپ وتىرۋ دا – كاسىپورىن باسشىلىعىنىڭ ءجىتى نازارىندا.
«جالپى, بىزدە ەڭبەكشىلەردى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق تۇرعىدا قورعاۋ, قولداۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. ءارىسى ششۋچينسك, ماكينسك قالالارىنان, بەرىسى فابريكا ماڭىنداعى اۋىلداردان قاتىناپ ىستەيتىن جۇمىسشىلاردى تەگىن تاسىمالداۋ, تۇسكى تاماقتاندىرۋدان باستاپ, ەڭبەك دەمالىسىن دۇرىس ۇيىمداستىرۋعا, دەنساۋلىعىن كۇتۋىنە, نىعايتۋىنا, ءتىپتى بالالارىنىڭ قالاۋى بويىنشا ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋعا دەيىن تىڭعىلىقتى قاراستىرىلعان. سوندىقتان دا مۇندا كەلگەن مامان, جۇمىسشىلار كوپ نارسەگە الاڭداماي, تۇراقتى, ناتيجەلى جۇمىس ىستەۋگە تىرىسادى», دەيدى مۇزداتۋ جانە مارينادتاۋ ۋچاسكەسىنىڭ مامانى رينات وتىنشين.
اشىلعانىنا بەس جىل عانا بولعان, وسى ۋاقىت ىشىندە تاۋىق ەتىن ءوندىرۋ كولەمى بويىنشا ورتالىق ازياداعى كوشباسشى كاسىپورىنعا اينالعان ماكينسك قۇس فابريكاسىنىڭ بۇگىنگى قايناعان تىنىس-تىرشىلىگى وت شاپشىپ جاتقان وتپان شوقىنى ەلەستەتەدى. قاي قىزمەتشىنىڭ بولسىن ىسىندە ەڭبەككە دەگەن ەرەن قۇلشىنىس بار, قاي ماماننىڭ بولسىن جۇزىندە كاسىپورىن بولاشاعىنا دەگەن بەرىك سەنىم بار. جاقىن مەرزىمدە ءوندىرىستىڭ ءۇشىنشى كەزەگىن قوسۋعا تاس ءتۇيىن دايىن وتىرعان ۇلكەن ۇجىمنىڭ بايىپتى قادامدارى ايماقتاعى, ەلدەگى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە, مولشىلىعىنا ناقتى كەپىل بولا الادى.