• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 14 ماۋسىم, 2023

تاربيە كوزى – كوركەم ادەبيەت

913 رەت
كورسەتىلدى

كوركەم ادەبيەتتى وقىعان ادام ۇلكەن ادامگەرشىلىك مەكتەپتەن وتەدى. كوركەم شىعارما جۇرەككە ساۋلە ءتۇسىرىپ, ار-ۇجدانىڭدى وياتاتىن قاسيەتكە يە ءارى جاقسىلىققا ۇندەيتىن ىزگى دوسىڭ سەكىلدى.

ايتالىق, «قازاقتىڭ كوركەم ادە­بيەتىن وقۋ ارقىلى مىنەزىمدى تۇزە­­دىم» دەيتىن زامانداستار بار­شى­­لىق. ولاردىڭ كوبىسى ادەبي شىعار­ما­­­لار­داعى باستى ءارى جاعىمدى كەيىپ­­­كەر­لەردى ۇلگى ەتەدى. قالامگەر سۋرەت­تەگەن كەيىپكەردىڭ بويىنداعى جاق­­سى قاسيەتتى كورگىسى كەلەدى, سونداي-اق قيىن­­شىلىققا مويىماۋدى, سابىرلى, شى­دامدى بولۋدى ۇيرەنەدى.

قازىرگى تاڭدا باتىستىڭ كىتاپ­تا­­رىنا سۇرانىس كوپ, الايدا الىس­تان دوربا­لاماي-اق وزىمىزدە جاتقان سان­دىق-سان­دىق باي مۇرالارىمىزدىڭ كوزىن اشىپ, جاڭ­عىرتىپ, ناسيحاتتاپ, لايىقتى دەڭگەيدە تۇتىنساق, ناعىز قازاقى تۇنىق تاربيەدەن ءنار العان بولار ەدىك.

جاقسى شىعارما عانا وقىرماننىڭ جۇرەگىنە ىزگى قاسيەتتىڭ ءدانىن سەۋىپ, ادام جانىن تاربيەلەي الادى.

بۇگىندە جاستاردىڭ دەنى «قوش بول, قيىندىق!», «مەن جانە اقشا», «بايۋ عىلىمى», «ومىرگە شەكسىز عاشىق» «باي اكە, كەدەي اكە», «ەڭ باقىتتى ايەل», «كۇنكورىستەن كەت, بايلىققا جەت» دەگەن سىندى كىتاپ­تاردى وقيتىنىنا قاراپ, كوركەم ادەبي تۋىندىلار موتيۆاتسيا­لىق, پسي­حولوگيالىق, قارجىلىق ساۋات اشۋ, تاعى باسقا دا باعىتتاردا جا­زىلعان كىتاپتاردان كەيىنگى ورىندا تۇر­­عانىن تۇسىنەسىڭ. جاستاردىڭ اتال­عان باعىتتاعى كىتاپتارعا اۋەس بو­لۋىنىڭ سەبەبى كوپ. ءبىرى الگى كىتاپتار دەپ­رەسسيادان شىعارادى دەسە, تاعى ءبىرى قارجىلىق قيىندىقتاردان, باسقا دا ساتسىزدىكتەردەن قۇتقارادى دەپ ەسەپ­تەيدى. ەكىنشى بىرەۋلەر ينستاگرامدا «اتتانداعان» بلوگەرلەردەي ءومىر ءسۇرۋدى, سولار سەكىلدى قىدىرۋ, كيىنۋ, تاماق ءىشۋدى ومىرلىك مۇرات ساناپ, وسى ورايداعى اقىل-كەڭەستەر جازىلعان الگىندەي كىتاپ­سىماقتارعا قۇمار كەلەدى.

ءيا, بايلىققا جەتۋدىڭ, دەپرەسسيادان شىعۋ جولىن ىزدەستىرۋدىڭ, جايلى ومىرگە ۇمتىلۋدىڭ ەش ايىبى جوق شىعار, بىراق بۇل رۋحاني كەمەلدىككە باستايتىن جول, امال ەمەس.

وسى ورايدا ءومىردىڭ ءمانىن بايلىق پەن توقتىقتان ىزدەيتىن جاستار رۋحاني جۇتاڭدىققا دۋشار بولماسا ەكەن دەيسىڭ. ويتكەنى جاستار «ەر جىگىت ەلى ءۇشىن تۋادى, ەلى ءۇشىن ولەدى» دەپ, «ۇلتىمنىڭ ءبىر قاجەتىنە جاراسام» دەپ, جالىنداپ تۇرسا كەرەك-ءتى.

شىنىندا, بۇگىندە كوپ جاستىڭ بولماشىعا كۇيزەلىپ, سىنىپ قالا­تىنى, پسيحولوگيالىق تۇرعىدا ءال­سىز بولۋى ءومىردىڭ ءمانى رۋحاني باي­لىق­تا جاتقانىن ۇقپاي, وعان قا­راي ۇم­تىلماۋىندا جاتىر. ال رۋحاني باي­لىق, تولىمدى تاربيە, مىق­تى ازامات بولىپ قالىپتاسۋ ءدارىسى­نىڭ قاي­نا­رى قازاقتىڭ كوركەم ادەبيە­تىن­دە بۇر­قىلداپ قايناپ جاتىر ەمەس پە. سون­­دىقتان قازاق ادەبيەتىنىڭ قۇدى­رەت-كۇشىنە, الەۋەتىنە يەك ارتىپ ءوسۋ,­ جە­تىلۋ بارشا جاستارعا مىندەت بو­­لۋى كەرەك. سوندا عانا جاستارىمىز قال­­تاسى قالىڭ بولعانىمەن, كەۋ­دەسى قۋىس بىرەۋ ەمەس, ەلى ءسۇيىپ, جۇرت ار­­داق­­­تايتىن ابزال ادام بولىپ قالىپ­تاسادى.

 

تۇمار قايراتقىزى,

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى

ەۇۋ ستۋدەنتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار