ويپىرماي دەيسىز! وسى ناۋرىزدا پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى وتكەنى بەلگىلى. وعان ەل تۇرعىندارى دا بەلسەنە اتسالىستى. سايلاۋ ۋچاسكەلەرى تاڭنان كەشكە دەيىن جۇمىس ىستەدى. اسىرەسە ءۇيدىڭ تورىندەگى «كوك جاشىك» تە سول ماڭىزدى وقيعانى اۋزى تالماي جەتكىزىپ تۇردى. داۋىس بەرگەندەردىڭ اراسىندا كىم جوق دەيسىز...
جاسى جۇزدەن اسقان قاريا, كامەلەتتىك جاسقا تولىپ, العاش داۋىس بەرگەن بوزبالا, سوعىس ارداگەرى, قوعام قايراتكەرى, اتاقتى جازۋشى, ونەر جۇلدىزى... قويشى, ايتەۋىر, ءبارى بار. ەندى بىردە تالدىقورعاندىق ازاماتتىڭ سايلاۋعا ءوزى باعىپ جۇرگەن تۇيەسىن ءمىنىپ كەلگەنىن كوردىك. ءجا, اپتاپ ىستىقتا اپتالاپ سۋ ىشپەيتىن كيەلى جانۋاردىڭ ءجونى بولەك. حالقىمىز دا ويسىلقارا تۇقىمىن ەرەكشە كورەدى. ونىڭ شۇباتىنىڭ ءوزى مىڭ ءتۇرلى دەرتكە ەم. بالامىزدى دا «بوتام» دەپ ەركەلەتەمىز. سودان-اق تۇيەنىڭ قاسيەتىن بىلە بەرىڭىز.
ال ەندىگى قىزىق باسقا. ول – ديۆان ارقالاعان ءبىر ادامنىڭ سايلاۋعا كەلىپ داۋىس بەرگەنى. سول-اق ەكەن ونى بارلىق اقپاراتتىق سايت ءىلىپ الا جونەلدى. سۋرەتىن جاريالادى. بۇعان ءوزىمىز دە تاڭعالدىق. ارعى-بەرگى سايلاۋدا مۇنداي وقيعانى كورگەن ەمەسپىز. جۇرت داۋىس بەرۋگە وتباسىمەن, دوستارىمەن بارادى. ال ەندى ديۆان ارقالاپ كەلۋ... شىنىندا, بۇل تىڭ جاڭالىق. ونى بىرەۋلەر سان-ساققا جورىدى. اسىرەسە الەۋمەتتىك جەلىدە ەكى قولىن قايدا سىيدىرارىن بىلمەي وتىرعاندارعا تاماشا «تۇزدىق» بولدى.
الگى كىسى سايلاۋعا ديۆاندى بەكەر ارقالاپ كەلدى دەپ ويلامايمىن. ءوزى دە ەر ەكەن, اناۋ-مىناۋ كوتەرە المايتىن دۇنيەنى ءبىر ءوزى الىپ كەلگەنى. ەندى مۇنى ول اتىن شىعارۋ ءۇشىن جاسادى ما, الدە, ديۆاندا كوسىلىپ جاتىپ الىپ, كۇندىز-ءتۇنى ەلىمىزدى سىناپ وتىراتىندارعا كورسەتكەن قىرى ما, كىم ءبىلسىن؟! نە دە بولسا, ىشىندە. ءتىپتى, ەلىمىزگە ءمالىم ءبىر پورتال: «سايلاۋشىلاردىڭ ءبىرى دەمالىس كۇنى وزگەرىس ەنگىزۋدى ۇيعارىپ, سايلاۋ ۋچاسكەسىنە ديۆان ارقالاپ كەلدى», دەپ جازدى.
بىرەۋلەر ونى «حايپ» دەپ جاتتى. قازىر ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ اۋزىنان وسى ءسوز تۇسپەيدى. وتكەن جولى اۋىلداعى بويداق قۇرداسىم دا «حايپ» دەپ بوگەتتەن وزەنگە سەكىرگەن ۆيدەوسىن سالىپ جىبەرىپتى.
سوندا «حايپ» دەگەنىمىز نە؟ ول اعىلشىنشا «High yield investment program» دەگەن بىرنەشە ءسوزدىڭ قىسقارعان ءتۇرى. ياعني «تابىستى, پايدالى ينۆەستيتسيالىق جوبا» دەگەن ماعىنا بەرەدى. ونىڭ تاريحى وتكەن عاسىردا اقش-تا باستاۋ العان. امەريكالىق مەديا مامان دۋگلاس راشكوففتىڭ جازۋىنشا, مۇنىڭ تۇپكى ماعىناسى «تەرى استىنداعى ينە» دەگەندى بىلدىرەدى. وتكەن عاسىردىڭ 20 جىلدارى ونى ەسىرتكىگە تاۋەلدىلەرگە قاتىستى قولدانىلعان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, تاۋەلدىلىك. دەمەك, ونى داۋرىقپا ايقايى كوپ الدامشى جارناما دەۋگە دە بولادى. بۇگىندە «حايپقا» تاۋەلدىلەردىڭ سانى ارتقان. اسىرەسە ارزان اتاق پەن دابىراعا قۇمار كوپ. ولار الەۋمەتتىك جەلى مە, شوۋ باعدارلاما نەمەسە جارناما ارقىلى ما, ايتەۋىر, ءبىر جەردەن جىلت ەتىپ ءوزىن كورسەتكىسى كەلىپ تۇرادى. پسيحولوگتەر مۇنىڭ الدىن الماسا, ەرتەڭ ايىقپاس دەرتكە اينالۋى مۇمكىن دەيدى. سەبەبى ونىڭ قوعامعا قاۋپى مول.
جالپى, جۇمىر باستى پەندەنىڭ «اتاقتى بولىپ, جالپاق ەل تانىسا» دەگەن نيەتى دۇرىس. ول ادامدى العا ۇمتىلدىرىپ, جىگەرلەندىرەدى. قۋات بەرەدى. بىراق ونىڭ جالعان داقپىرت ءۇشىن بولماعانىن قالايسىڭ. وسى جەردە ەل ىشىندەگى ەزۋ تارتقىزار ءبىر اڭگىمەنىڭ ەسىمە ءتۇسىپ وتىرعانى. بۇل ءوزى بولعان وقيعا. وتكەن عاسىر باسىندا تورعاي دۋانىندا ۇلكەن جارمەڭكە وتەدى. وعان ەلدىڭ بارلىق يگى جاقسىسى جينالىپ, توي-دۋمانعا اينالادى. سوعان بارىپ كەلگەن تايشىقارا بيدەن اۋىلداستارى «دۋانداعى تويدان نە كوردىڭىز؟», دەپ سۇراعاندا: «ويباي نەسىن ايتاسىڭ, ەكى بۇزىق, ەكى قىزىق, ءبىر جۇزىك, ءبىر ماسقارا كوردىم» دەگەن ەكەن. «و, نە دەگەنىڭىز, ءتۇسىندىرىپ ايتىپ بەرسەڭىزشى», دەيدى عوي اڭگىمە تىڭداعىسى كەلىپ وتىرعاندار. «تويداعى الامان جارىستا توكە بي مەن قۇلجان بي داۋلاسىپ, شاپپاعان اتىنا بايگە الدى, ەكى بۇزىعىم سول. سەيداحمەت پەن ەسەنجول دەگەن اقىندار ەكەۋى ەكى ۇيدە وتىرىپ, جۇرتتى اۋزىنا قاراتتى, بۇل – ەكى قىزىعىم. قاراتورعاي بولىسىن وتىز جىل باسقارعان بايمۇرات تۇركەباي ۇلى كەمەل اقىل ءارى سىمباتىمەن ەلدى تاڭعالدىردى, بۇل – ءبىر جۇزىگىم. قارامويىن ەلعون «قۇرىم سال» اتانامىن دەپ, ۇستىنە قۇرىم كيىزدەن كيىم كيىپ كەلدى, ءبىر ماسقارام – وسى», دەپ جاۋاپ بەرىپتى تايشىقارا. سول تويداعى داۋدا ەل اراسىندا بەدەلدى بايمۇرات بولىس «قوي توكە, قوي توكە, قوي توكە» دەپ ءۇش رەت ايتىپ توكە ءبيدى سول توقتاتقان ەكەن دەسەدى. سوڭىنان بايمۇرات «جاسى ۇلكەن اعا ەدى, توپ الدىندا بەتىن قايتارىپ ەدىم, ايىبىم بولسىن» دەپ ەكى شۇبار ات جىبەرگەن ەكەن. ونى قابىلداعان توكە بي «بايمۇرات «قوي توكە» دەپ ءۇش رەت ايتىپ ەدى عوي», دەپتى. ونى ەستىپ, سوزگە توقتاعان بايمۇرات تاعى ءبىر ات جىبەرىپتى.
وسىنداعى «قۇرىم سال» اتانامىن دەپ بارعان ەلعوننىڭ ءوزى جاي ادام ەمەس. ەل ىشىندە «ەلعون» ايتتى دەگەن ءبىرتالاي ءسوز قالعان. باياعى ادامداردىڭ بويىندا تەكتىلىك بار ەكەنىن بىلەسىز. قازىرگى «اتىڭ شىقپاسا, جەر ورتەمەن» جۇرگەندەردەن سونداي قاسيەت كورەسىز بە؟..