امەريكا پسيحولوگيا قاۋىمداستىعى بيىل دۇنيە جۇزىندە كۇيزەلىس كوپ بولادى دەپ پايىمداعان ەدى. بۇل تۇجىرىم شىندىققا اينالىپ, قازىر الەم بويىنشا بەس ادامنىڭ ۇشەۋى جان دەرتىنە شالدىققانى بايقالادى.
كۇيزەلىس كەسىرىنەن قانشاما قىلمىس جاسالىپ, قانشاما اۋرۋ پايدا بولىپ جاتىر. ءتىپتى, ەكونوميكا ساراپشىلارى «كۇيزەلىس – ەكونوميكانىڭ جاۋى» دەگەن باعا بەردى.
قوعام ىشىندە «ديكۇيزەلىس» ەتەك جايدى. مۇنى عالىمدار «سوزىلمالى شارشاۋ سيندرومى» دەپ اتايدى. بۇل سيندروممەن كوبىنە جۇمىسباستى, ءوز-وزىنە كوڭىلى تولمايتىن, اقشا جەتىسپەيتىن, وتباسىندا ماسەلەلەرى بار ادامدار اۋىرادى. وزىنە ۇنامايتىن جۇمىس ىستەيتىن ادامدار دا بۇل سيندرومنان اينالىپ وتە المايدى ەكەن. كۇيزەلىستىڭ بۇل ءتۇرى «تەرەڭ, ءارى, سوزىلمالى» كۇيزەلىسكە الىپ بارادى. 2016 جىلى وسى سەبەپتەن الەم بويىنشا 745 مىڭ ادام قايتىس بولعان.
كارتيزولدىڭ شەكتەن تىس كوبەيۋى اعزانىڭ السىرەتىپ, كوپتەگەن اۋرۋلارعا اكەلەتىنىن بىلەسىز.
كۇيزەلىستەن قالاي قۇتىلۋعا بولادى جانە كۇيزەلىس ادامدى قالاي كۇيرەتەدى دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ كوردىك. بۇل جايىندا «Zumcare» پسيحولوگيالىق كومەك پلاتفورماسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جاقسىبەك نۇرتىلەس بىلاي دەيدى: «شارشاۋ مەن جۇيكە-جۇيەنىڭ بۇزىلۋى وسى زامانداعى ادام ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. سەبەبى ولار مۇمكىندىگىنشە قىسقا مەرزىمدە جۇمىس ىستەۋگە, جەتىستىككە جەتۋگە تىرىسادى. الايدا, ولاردىڭ سوزىلمالى كۇيزەلىسكە ءتۇسۋى ءال-اۋقات پەن كوڭىل-كۇيدى ايتارلىقتاي بۇزىپ قانا قويماي, ولىمگە اكەلۋى مۇمكىن. كورتيزول گورمونى كەيبىر وتكىر, سترەسستىك جاعدايلار ءۇشىن-قىسقا مەرزىمدى سترەسس ءۇشىن ويلاپ تابىلعان. بىراق, ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلسا, وندا بۇل گورمون, ارينە, دەنەگە تەرىس اسەر ەتەدى».
راسىندا دا, قالىپتى جاعدايدا كورتيزول ەنەرگيا بالانسىن جۇمىلدىرۋ ءۇشىن قانداعى قانتتى ارتتىرادى. سەبەبى, گليۋكوزا جاسۋشالارداعى ەنەرگيا سينتەزىنە ءتۇسۋ كەرەك. سونداي-اق كورتيزول قىسىمدى جوعارىلاتىپ, ادرەنالين, نورادرەنالين, سترەسس گورموندارى, بۇيرەك ءۇستى بەزىنىڭ گورموندارىن قوسادى. ال, وسىنىڭ بارلىعى ەكى-ءۇش ەسەلەنىپ كەتسە, نە بولاتىنىن ويلانا بەرىڭىز.
وسى رەتتە جاقسىبەك نۇرتىلەس «كۇيزەلىستەن قالاي ارىلامىز؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەردى.
«ەڭ اۋەلى, ادام ماسەلەنىڭ بار ەكەنىن ءتۇسىنىپ, قابىلداۋ كەرەك. كەيبىر ادامدار «ەش نارسەگە ۇلگەرمەي ءجۇرمىن, جالقاۋمىن» دەپ وزدەرىن جەپ جاتادى. ال شىن مانىندە ەموتسيالىق كۇيىن تۇسىنبەي ءجۇرۋى مۇمكىن. ناقتى كەڭەسكە كەلەتىن بولساق, بىرىنشىدەن, ادام ءوز-وزىمەن شىنايى سويلەسسىن. سوسىن پسيحولوگيالىق مامانعا جولىعىپ, ماسەلەنىڭ باسىن اشىپ السىن. وسى جەردە ءبىر لايفكاح ۇسىنعىم كەلەدى. قازىر «كوگنيتيۆتى مىنەز-ق ۇلىق» تەراپياسى دەگەن بار. بۇل جەردە ادام ءوزىنىڭ ىشىندەگىسىن جازۋ ارقىلى, ماسەلەنىڭ ءتۇرىن انىقتاپ الادى. سودان كەيىن بارىپ, مامانعا جولىققانى دۇرىس», دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.
مامانعا بارىپ, جان دەرتىن ەمدەگەن دۇرىس-اق. بىراق وعان قانشاما ادامنىڭ ۋاقىتى مەن قاراجاتى جەتپەيدى. قازىر پسيحولوگيالىق كومەكتىڭ باعاسى ۋداي. بۇل ماسەلە جايلى ساراپشى كوپ ويلانعانىن جەتكىزدى. ول ادامدارعا كومەكتەسۋ ماقساتىندا ارنايى قوسىمشا جاساپ شىعارعان. بۇل قوسىمشا ارقىلى ادامدار مەملەكەتتىك تەگىن پسيحولوگيالىق كومەككە جۇگىنە الادى.
«بۇنداي جاعداي مەنىڭ دە باسىمنان وتكەن. ستۋدەنت شاعىمدا كۇيزەلىسكە ۇشىراپ, كۇيرەگەن كەزىم بولدى. ماسەلەلەرىمدى ايتا الاتىن ادام بولماعاسىن قايدا بارارىمدى بىلمەدىم. ادامعا قولداۋ وتە قاجەت. سودان كەيىن ۇلىبريتانيادان وقۋدان كەلىپ, «Zumcare» پلاتفورماسىن جاساپ شىعاردىم. بۇل جەردە پسيحولوگپەن ونلاين جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگى بار. ال تەراپيانىڭ قانداي فورماتتا وتەتىنىن ادام ءوزى تاڭدايدى. 4 جىل بويى 43 پسيحوتەراپەۆت 3 قۇرلىق پەن 20 مەملەكەتتەگى ادامدارعا قىزمەت كورسەتىپ كەلەدى. قانشاما ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قولدى دەسەك تە بولادى. ەگەر, ءسىز تۇنەك ىشىندە جۇرسەڭىز, ءبىز سىزگە جارىق بەرەمىز. كەلىڭىز!», دەدى جوبا اۆتورى.