قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا قىلمىستىق-پروتسەستىك زاڭنامانى
جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى
1-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مىنا كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلسىن: 1. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» 1995 جىلعى 28 قىركۇيەكتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ جارشىسى, 1995 ج., № 17-18, 114-قۇجات; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 1997 ج., № 12, 192-قۇجات; 1998 ج., № 7-8, 71-قۇجات; № 22, 290-قۇجات; 1999 ج., № 10, 340-قۇجات; № 15, 593-قۇجات; 2004 ج., № 7, 45-قۇجات; 2005 ج., № 7-8, 17-قۇجات; 2006 ج., № 23, 138-قۇجات; 2007 ج., № 12, 85-قۇجات; 2009 ج., № 2-3, 5-قۇجات; 2010 ج., № 11, 55-قۇجات; 2011 ج., № 3, 30-قۇجات; 2013 ج., № 17, 84-قۇجات): 47-باپتىڭ 3-تارماعى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «3. قىلمىس ۇستىندە ۇستاپ الىنعان نە اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان جاعدايلاردان باسقا كەزدە, پرەزيدەنتتiككە, پارلامەنت دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردى ولار تiركەلگەن كۇننەن باستاپ جانە سايلاۋ قورىتىندىلارى جاريالانعانعا دەيiن, سونداي-اق ولار پرەزيدەنت, پارلامەنت دەپۋتاتى رەتiندە تiركەلگەنگە دەيiن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ كەلiسiمiنسiز ۇستاپ الۋعا, كۇزەتپەن ۇستاۋعا, ۇيقاماققا الۋعا, كۇشتەپ اكەلۋگە, سوت تارتiبiمەن قولدانىلاتىن اكiمشiلiك جازالاۋ شارالارىن قولدانۋعا, قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا بولمايدى.». 2. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى جانە ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» 1995 جىلعى 16 قازانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ جارشىسى, 1995 ج., № 21, 124-قۇجات; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 1997 ج., № 7, 78-قۇجات; 1999 ج., № 4, 100-قۇجات; № 10, 342-قۇجات; 2006 ج., № 23, 137-قۇجات; 2007 ج., № 12, 83-قۇجات; 2013 ج., № 17, 84-قۇجات): 1) 27-باپتىڭ تاقىرىبىنداعى جانە ماتىنىندەگى «سۇراۋ سالۋ», «ساۋالدار», «سۇراۋ سالۋ», «سۇراۋ سالىنعان», «سۇراۋ سالۋعا», «سالىنعان سۇراۋىنا», «ساۋالدار», «ساۋالعا» دەگەن سوزدەر تيىسىنشە «ساۋالدار», «سۇراقتار», «ساۋال», «ساۋال جولدانعان», «ساۋالعا», «ساۋالعا», «سۇراقتار», «سۇراققا» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلىپ, 2-تارماعى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «2. پارلامەنت دەپۋتاتىنىڭ پرەمەر-مينيستر مەن ۇكiمەت مۇشەلەرiنە, ۇلتتىق بانك توراعاسىنا, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى مەن مۇشەلەرiنە, باس پروكۋرورعا, ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك كوميتەتiنiڭ توراعاسىنا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتiڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونiندەگi ەسەپ كوميتەتiنiڭ توراعاسى مەن مۇشەلەرiنە ساۋال جولداۋعا قۇقىعى بار. بۇل رەتتە, باس پروكۋرورعا نە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جانە ارناۋلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنا جولدانعان ساۋال قىلمىستىق قۋدالاۋ فۋنكتسيالارىن جۇزەگە اسىرۋمەن بايلانىستى ماسەلەلەرگە قاتىستى بولا المايدى. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك كوميتەتiنiڭ توراعاسىنا جولدانعان ساۋالداردى قاراۋ پارلامەنتتىڭ نەمەسە ونىڭ پالاتالارىنىڭ جابىق وتىرىستارىندا جۇرگىزىلەدى.»; 2) 32-باپ مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «32-باپ. دەپۋتاتقا ەشكiمنiڭ تيiسپەۋى 1. قىلمىس ۇستىندە ۇستاپ الىنعان نە اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان جاعدايلاردان باسقا كەزدە, پارلامەنت دەپۋتاتىن ءوز وكiلەتتiكتەرى مەرزiمi iشiندە تيiستi پالاتانىڭ كەلiسiمiنسiز ۇستاپ الۋعا, كۇزەتپەن ۇستاۋعا, ۇيقاماققا الۋعا, كۇشتەپ اكەلۋگە, سوت تارتiبiمەن قولدانىلاتىن اكiمشiلiك جازالاۋ شارالارىن قولدانۋعا, قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا بولمايدى. 2. دەپۋتاتتى قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا, ۇستاپ الۋعا, كۇزەتپەن ۇستاۋعا, ۇيقاماققا الۋعا, كۇشتەپ اكەلۋگە نەمەسە سوت تارتiبiمەن قولدانىلاتىن اكiمشiلiك جازالاۋ شارالارىن قولدانۋعا كەلiسiم الۋ ءۇشiن باس پروكۋرور سەناتقا نە ماجiلiسكە ۇسىنۋ ەنگiزەدi, مۇنى پالاتالار تيiستi پالاتانىڭ وتىرىسىندا قاراۋعا ازىرلەۋ ءۇشiن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنا جiبەرەدi. ۇسىنۋ كۇدىكتىنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىن سارالاۋ تۋرالى قاۋلىمەن دەپۋتاتتى تانىستىرۋدىڭ الدىندا, ۇستاپ الۋدىڭ, ونى كۇزەتپەن ۇستاۋعا, ۇيقاماققا الۋعا سانكتسيا بەرۋ تۋرالى وتىنىشحاتپەن سوتقا جۇگىنۋدىڭ, كۇشتەپ اكەلۋدىڭ, سونداي-اق اكiمشiلiك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى iستi سوتقا جiبەرۋدiڭ الدىندا ەنگiزiلەدi. باس پروكۋروردىڭ ۇسىنۋى جانە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قورىتىندىسى ولار كەلiپ تۇسكەن كۇننەن باستاپ ەكi اپتا مەرزiمنەن كەشiكتiرiلمەي قارالادى جانە پالاتا تيiستi لاۋازىمدى ادامداردان قوسىمشا اقپارات بەرۋدى تالاپ ەتۋگە قۇقىلى. پالاتا ءۋاجدi شەشiم قابىلدايدى جانە ونى رەسپۋبليكانىڭ باس پروكۋرورىنا جانە انىقتاۋ مەن الدىن الا تەرگەپ-تەكسەرۋدى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتiك ورگانىنىڭ باسشىسىنا ءۇش جۇمىس كۇنى iشiندە جiبەرەدi. دەپۋتات وزiنە ەشكiمنiڭ تيiسپەۋى تۋرالى ماسەلەنi پالاتا قاراعان كەزدە قاتىسۋعا قۇقىلى. 3. سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋدىڭ باستالۋىنا سەبەپ سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋلەردىڭ بىرىڭعاي تىزىلىمىندە تىركەلگەننەن كەيىن سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ باس پروكۋروردىڭ كەلىسىمىمەن عانا جالعاستىرىلۋى مۇمكىن. پارلامەنت دەپۋتاتى قىلمىس ۇستىندە ۇستاپ الىنعان نە اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساۋعا دايىندالۋ نەمەسە وقتالۋ فاكتىسى انىقتالعان نە ول اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان جاعدايلاردا, وعان قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ باس پروكۋروردىڭ كەلىسىمىن العانعا دەيىن, بىراق ءبىر تاۋلىك ىشىندە ونى مىندەتتى تۇردە حاباردار ەتە وتىرىپ, جالعاستىرىلۋى مۇمكىن. ءىستى تەرگەپ-تەكسەرۋ بارىسىندا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋدى باس پروكۋرور جۇزەگە اسىرادى. 4. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى iس بويىنشا شەشiم قابىلداعان تيiستi سوتتان پارلامەنت دەپۋتاتىن ايىپتاۋ بويىنشا iستi قاراۋ ناتيجەلەرi تۋرالى اقپاراتتى سۇراتىپ الادى جانە وعان قاتىستى ايىپتاۋ ۇكىمى زاڭدى كۇشىنە ەنگەن جاعدايدا, تيiستi پالاتاعا دەپۋتاتتىق مانداتتان ايىرۋ تۋرالى ۇسىنۋ ەنگiزەدi.». 3. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى تۋرالى» 1995 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ جارشىسى, 1995 ج., № 24, 173-قۇجات; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 2004 ج., № 22, 129-قۇجات; 2008 ج., № 10-11, 34-قۇجات; 2013 ج., № 17, 84-قۇجات): 1) 12-باپتىڭ 1 جانە 2-تارماقتارى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «1. قىلمىس ۇستىندە ۇستاپ الىنعان نە اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىستار جاساعان جاعدايلاردان باسقا كەزدە, كونستيتۋتسيالىق كەڭەستiڭ توراعاسى مەن مۇشەلەرiن ءوز وكiلەتتiكتەرى مەرزiمi iشiندە پارلامەنتتىڭ كەلiسiمiنسiز ۇستاپ الۋعا, كۇزەتپەن ۇستاۋعا, ۇيقاماققا الۋعا, كۇشتەپ اكەلۋگە, سوت تارتiبiمەن قولدانىلاتىن اكiمشiلiك جازالاۋ شارالارىن قولدانۋعا, قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا بولمايدى. 2. سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋدىڭ باستالۋىنا سەبەپ سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋلەردىڭ بىرىڭعاي تىزىلىمىندە تىركەلگەننەن كەيىن كونستيتۋتسيالىق كەڭەستiڭ توراعاسىنا نەمەسە مۇشەسiنە قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ باس پروكۋروردىڭ كەلىسىمىمەن عانا جالعاستىرىلۋى مۇمكىن, ول كونستيتۋتسيالىق كەڭەستiڭ توراعاسىن نەمەسە مۇشەسiن قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا كەلىسىم بەرۋ تۋرالى ۇسىنۋدى پارلامەنتكە ەنگىزەدى. كونستيتۋتسيالىق كەڭەستiڭ توراعاسى نەمەسە مۇشەلەرi قىلمىس ۇستىندە ۇستاپ الىنعان نە اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساۋعا دايىندالۋ نەمەسە وقتالۋ فاكتىسى انىقتالعان نە ولار اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان جاعدايلاردا, ولارعا قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ باس پروكۋروردىڭ كەلىسىمىن العانعا دەيىن, بىراق ءبىر تاۋلىك ىشىندە ونى مىندەتتى تۇردە حاباردار ەتە وتىرىپ, جالعاستىرىلۋى مۇمكىن. ءىستى تەرگەپ-تەكسەرۋ بارىسىندا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋدى باس پروكۋرور جۇزەگە اسىرادى.»; 2) 14-باپتىڭ 2-تارماعى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «2. كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسىنىڭ نەمەسە مۇشەسiنىڭ وكىلەتتىكتەرى, ەگەر زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ونى ۇستاپ الۋعا, كۇزەتپەن ۇستاۋعا, ۇيقاماققا الۋعا, كۇشتەپ اكەلۋگە, اكiمشiلiك نەمەسە قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا, سوتتا مەديتسينالىق سيپاتتاعى ماجبۇرلەۋ شارالارىن قولدانۋ, ارەكەتكە قابىلەتسىز نەمەسە ارەكەت قابىلەتى شەكتەۋلى دەپ تانۋ تۋرالى ءتيىستى ءوتىنىشحاتتى قوزعاۋعا كەلiسiم بەرىلگەن جاعدايدا دا توقتاتىلا تۇرۋى مۇمكىن.». 4. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى تۋرالى» 2000 جىلعى 20 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 2000 ج., № 10, 232-قۇجات; 2010 ج., № 11, 55-قۇجات; 2012 ج., № 1, 2-قۇجات; 2013 ج., № 14, 72-قۇجات): 1) 3-باپ مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «3-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە – ەلباسىنا ەشكىمنىڭ تيىسپەۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە – ەلباسىنا ەشكىمنىڭ تيىسۋىنە بولمايدى. ول ءوزى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن ورىنداۋ كەزەڭىندە جاساعان, ال بۇلار توقتاتىلعاننان كەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى دەگەن ءوز مارتەبەسىن جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى ارەكەتتەرى ءۇشىن جاۋاپتىلىققا تارتىلمايدى. ونى ۇستاپ الۋعا, قاماققا الۋعا جانە كۇزەتپەن ۇستاۋعا, تىنتۋگە, ودان جاۋاپ الۋعا نە جەكە باسىن جەتە تەكسەرۋگە بولمايدى. تيىسپەۋشىلىك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە – ەلباسىنا جانە ونىمەن بىرگە تۇراتىن وتباسى مۇشەلەرىنە جەكە مەنشىك قۇقىعىمەن تيەسىلى بارلىق م ۇلىككە, سونداي-اق ولار پايدالاناتىن تۇرعىن جانە قىزمەتتىك ءۇي-جايلارعا, قىزمەتتىك كولىككە, بايلانىس قۇرالدارىنا, جازىسقان حاتتارىنا, ولارعا تيەسىلى قۇجاتتارعا قولدانىلادى. تيىسپەۋشىلىك قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ – ەلباسىنىڭ قورىنا تيەسىلى م ۇلىككە دە قولدانىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە – ەلباسىنا جانە ونىمەن بىرگە تۇراتىن وتباسى مۇشەلەرىنە جەكە مەنشىك قۇقىعىمەن تيەسىلى م ۇلىككە, سونداي-اق ونىڭ قورىنىڭ مۇلكىنە قانداي دا ءبىر شەكتەۋلەر قويىلمايدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ – ەلباسىنىڭ جانە ونىمەن بىرگە تۇراتىن وتباسى مۇشەلەرىنىڭ بانكتىك شوتتارىنىڭ بانكتىك قۇپيالىعىنا جانە ولارعا تيىسپەۋشىلىككە كەپىلدىك بەرىلەدى.»; 2) 6-باپتىڭ ءبىرىنشى بولىگى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن – ەلباسىن كۇزەتۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنە جۇكتەلەدى.». 5. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوت جۇيەسى مەن سۋديالارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» 2000 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 2000 ج., № 23, 410-قۇجات; 2006 ج., № 23, 136-قۇجات; 2008 ج., № 20, 77-قۇجات; 2010 ج., № 24, 147-قۇجات; 2012 ج., № 5, 38-قۇجات): 27-باپتىڭ 1 جانە 2-تارماقتارى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «1. قىلمىس ۇستىندە ۇستاپ الىنعان نە اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان جاعدايلاردان باسقا كەزدە, سۋديانى جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ قورىتىندىسىنا نەگىزدەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەلىسىمىنسىز, ال كونستيتۋتسيانىڭ 55-بابىنىڭ 3) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن جاعدايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ كەلىسىمىنسىز ۇستاپ الۋعا, كۇزەتپەن ۇستاۋعا, ۇيقاماققا الۋعا, كۇشتەپ اكەلۋگە, سوت تارتىبىمەن قولدانىلاتىن اكىمشىلىك جازالاۋ شارالارىن قولدانۋعا, قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا بولمايدى. 2. سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋدىڭ باستالۋىنا سەبەپ سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋلەردىڭ بىرىڭعاي تىزىلىمىندە تىركەلگەننەن كەيىن سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ كەلىسىمىمەن عانا جالعاستىرىلۋى مۇمكىن. سۋديا قىلمىس ۇستىندە ۇستاپ الىنعان نە اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساۋعا دايىندالۋ نەمەسە وقتالۋ فاكتىسى انىقتالعان نە ول اۋىر نەمەسە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان جاعدايلاردا, وعان قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ كەلىسىمىن العانعا دەيىن, بىراق ءبىر تاۋلىك ىشىندە ونى مىندەتتى تۇردە حاباردار ەتە وتىرىپ, جالعاستىرىلۋى مۇمكىن. سۋدياعا قاتىستى ارناۋلى جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارى مەن جاسىرىن تەرگەۋ ارەكەتتەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنامالىق اكتىلەرىندە كوزدەلگەن تارتىپپەن پروكۋروردىڭ سانكتسياسىمەن جۇرگىزىلۋى مۇمكىن.». 2-باپ. وسى كونستيتۋتسيالىق زاڭ 2015 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ. استانا, اقوردا, 2014 جىلعى 4 شىلدە № 232-V قرز