ەلىمىزدە وقۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىنە سۇرانىس ارتقان

- مىقتى ءبىلىم وردالارىنا ءتۇسۋ ءۇشىن قازىر وقۋشىلار مىندەتتى تۇردە وقۋ ورتالىقتارىندا دايىندالادى. «زەردەلى» دە ناتيجەلى جۇمىس ىستەپ جاتقان وقۋ ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى. شاكىرتتەرىڭىز ءتۇرلى وليمپيدالاردا جۇلدەلى بولىپ ءجۇر. جالپى «زەردەلى» وقۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ايتىپ بەرىڭىزشى؟ قانداي ارتىقتىقشىلىقتارى بار؟

- «زەردەلى» اقىل-وي ورتالىعى 2014 جىلى استانا قالاسىندا اشىلعان. قازىر رەسپۋبليكا بويىنشا 21 فيليالى بار. 6 مىڭنان استام وقۋشىسى, 500-دەن استام قىزمەتكەرى بار ۇلكەن ءبىلىم ورداسىنا اينالدىق. ونىڭ سىرتىندا 4 مەكتەپ اشتىق. «زەردەلىنىڭ» باستى ارتىقشىلىعىنىڭ ءبىرى ول - كادرلار قوسىنى. ماسەلەن, رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭ مىقتى دەگەن حالىقارالىق مۇعالىمدەر وليمپيداسىنان ورىن الىپ جۇرگەن, حالىقارالىق وليمپيدالارعا بالا تاربيەلەپ, شىعارىپ جۇرگەن  100-دەن استام ماتەماتيك بار. ال «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن وقىپ كەلىپ, «زەردەلىدە» جۇمىس ىستەپ جاتقان ون شاقتى ماتەماتيك بار. ەكىنشى ارتىقشىلىق - ماتەريالدىق بازا. بىزدە ءوزىمىزدىڭ اۆتورلىق كىتاپتارىمىز بەن وقۋلىقتارىمىز بار. 1-11 سىنىپتاردىڭ ماتەماتيكاسى مەن اعىلشىنىنا دەيىن بار. بارلىعى جوعارى دەڭگەيدە جازىلعان. ءۇشىنشى ارتىقشىلىق - ءبىز تەك ءبىلىم بەرۋمەن اينالىسپايمىز, اۆتورلىق وليمپيادالارىمىز دا بار. بۇكىل رەسپۋبيليكاعا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, دارىن عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى جانە وبلىستاعى ءبىلىم باسقارمالارى ارقىلى بىرلەسىپ وتكىزەتىن «التىن ساقا», «التىن تۇلەك», باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرىنە ارنالعان «التىن تۇعىر» دەگەن وليمپيدالارىمىز بار. بۇل دا ءبىزدىڭ كەرەمەت جۇمىستارىمىزدىڭ ءبىرى دەپ ايتۋعا بولادى.

- وقۋشىلاردى تەك ەمتيحانداردىڭ بازاسى نەگىزىندە دايىندايسىزدار ما؟ قانداي جۇيە بار جالپى؟

- ءيا, ۇبت, نزم باسقا دا ەمتيحاندار بويىنشا دايىندايمىز. ولاردىڭ ءوز ەرەكشەلىكتەرى بولادى. بىراق ءبارىبىر ول جەردە دە بازالىق ءبىلىم كەرەك. مىسالى, نزم-عا دايىنداۋ بارىسىندا ءۇشىنشى, ءتورتىنشى سىنىپتاعى ءبىلىم نەگىز بولادى. لوگيكالىق باعىتا دا باسقالارعا قاراعاندا ءبىزدىڭ اۆتورلىق ادىستەمەمەن جاسالعان ەرەكشەلىكتەرىمىز بار. ۇبت-دا دا ەمتيحان بازاسىمەن جۇمىس ىستەيمىز. ماسەلەن, ەمتيحاندا كەزدەسەتىن سۇراق, كەزدەسپەيتىن سۇراق, قامتىلاتىن تاقىرىپ, قامتىلمايتىن تاقىرىپ دەگەن بولادى. وسى جاقتارىن ەسكەرۋ كەرەك. ارنايى باعىتىمىز سول بولعاننان كەيىن وسىنداي تۇستارىن كوبىرەك زەرتتەيمىز. ماتەريالدىق بازانى جىلداعى وزگەرىستەرگە بايلانىستى تولىقتىرامىز. سوندىقتان ءبىزدىڭ ناتيجەلەرىمىز جوعارى بولادى. مىسالى نزم-گە تۇسكەن 3 وقۋشىنىڭ ەكەۋى ءبىزدىڭ وقۋشىلار دەپ ماقتانىشپەن ايتا الامىز. ونى كوزىمىز كورىپ ءجۇر. بىلتىر بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا نازارباەۆ زياكەرلەرلىك مەكتەبىنە 200-دەن استام وقۋشىمىز ءتۇستى. ۇبت-دان دا ناتيجە جوعارى. وسى جولى قاڭتارداعى ۇبت-دان 138 باللعا دەيىن العاندار بولدى.

- قانداي تاسىلدەرمەن وقىتاسىزدار؟ مەكتەپتەگى وقىتۋ جۇيەسىنەن ايىرماشىلىعى قانداي سوندا؟

- وسىنداي جاقسى ناتيجە بولۋىنا ءبىرىنشى سەبەپ مۇعالىمدەردىڭ قوسىنى. سەبەبى مىقتى مۇعالىم بالاعا وتە جاقسى ءتۇسىندىرىپ جەتكىزە الادى, ناتيجە كورسەتە الادى. ەكىنشىسى, ماتەريالدىق بازانىڭ ارقاسى. باسقالارعا قاراعاندا ەرەكشە تاسىلدەر پايدالانۋدىڭ ارقاسىندا ۇلكەن ناتيجەلەر بولادى. ءۇشىنشىسى, وسى باعىتتا جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن ەمتيحاننىڭ جۇيەسى زەرتتەلەدى. تورتىنشىدەن, قاي ەمتيحاندا بولسىن  بالانىڭ لوگيكاسى وتە ماڭىزدى. ءبىز تومەنگى سىنىپتاردان باستاپ, سول نارسەگە قاتتى ءمان بەرەمىز. سوندىقتان دا بىزدەگى بالالاردىڭ ناتيجەسى تەز كورىنەدى دەپ ايتۋعا بولادى.

ال مەكتەپتەگى ايىرماشىلىق بىزدە ەندى قوسىمشا ءبىلىم بولعاننان كەيىن «بالامدى وقىتايىن» دەگەن اتا-انا كەلەدى. اقشاسىن سالىپ, تولەگەننەن كەيىن ول جەردە جاۋاپكەرشىلىك بولادى.

مەكتەپتە جەتىسپەۋشىلىك دەگەن ماسەلە بار. ماسەلەن, ءبىر سىنىپتا 30-دان اسا بالا وتىراتىن جاعدايلار بولادى. مۇعالىم بارلىق بالاعا ۇلگەرمەيدى. بىزدە ءبىر توپتا ەڭ كوپ دەگەندە 12 بالا وتىرادى.

سودان كەيىن ايتىلىپ جۇرگەن باعدارلاما ماسەلەسى, وقۋلىقتىڭ قيىندىق دەڭگەيى دەگەن سياقتى كوپ ماسەلە بار. وسى وقۋلىق جاساۋ پروتسەسىنە ءوزىم دە قاتىسىپ ءجۇرمىن. سوندىقتان مەكتەپتەگى وقىتۋدان وسى جاقتارىنان ايىرماشىلىق بار. ودان كەيىن وقۋ ورتالىعىندا دەڭگەي بويىنشا بولىنەدى. مىسالى, وقۋشىنىڭ دەڭگەيى تومەن بولسا, ءوزىنىڭ دەڭگەيىندە وقىتۋ وتە ماڭىزدى. بىرەۋى تەز يگەرىپ كەتىپ, بىرەۋى يگەرە الماي جاتۋعا بولمايدى. ياعني ەكى بولەك دەڭگەيدى بىرگە وقىتۋعا بولمايدى.

- ال ورتالىقتىڭ قىزمەتىنە اتا-انالار تاراپىنان سۇرانىس كوپ پە؟ جىلىنا شامامەن قانشا وقۋشىنى دايىنداپ شىعاسىزدار؟

- ورتالىقتىڭ قىزمەتىنە اتا-انالار تاراپىنان سۇرانىس وتە جوعارى. 2014 جىلى كىشىگىرىم جەرتولەدە جۇمىس ىستەگەن بولساق, قازىرگى تاڭدا بۇكىل رەسپۋبليكادا 21 فيليال بار. 6 مىڭنان استام وقۋشىسى بار ۇلكەن ءبىلىم ورداسىنا اينالۋ – سۇرانىستىڭ جوعارىلاۋىنا بايلانىستى بولىپ وتىر. قازىر ءبىز بۇكىل رەسپۋبليكانىڭ 11 وبلىسى مەن قالاسىنان «زەردەلىنى» اشتىق. بىراق باسقا وبلىستاردان دا سۇراپ جاتىر. اتا-انالار تاراپىنان سۇرانىس وتە كوپ. ويتكەنى كەلگەن بالالاردان ناتيجە كورىنىپ جاتىر. بىزدە دايىندالىپ, نزم-عا تۇسكەن, ۇبت-دان جاقسى ناتيجە كورسەتكەن بالالاردىڭ اتا-انالارىنان باسقالارى ەستىپ جاتادى. ءبىزدىڭ ماركەتينگ سول اتا-انالار دەپ ايتساق تا بولادى. وسىنداي ۇلكەن ءبىلىم وشاعىنا اينالۋىمىز اتا-انالاردىڭ ريزاشىلىعىنىڭ ارقاسىندا دەپ ايتا الامىز.

- بالالار مەكتەپتە وقىپ, ءبىلىم الادى. ونىمەن قوسا, اتا-انالار بالاسىن قوسىمشا كۋرستارعا بەرەدى. بۇل بالاعا اۋىر بولىپ كەتۋى مۇمكىن عوي. جالپى ورتالىقتاعى وقۋشىلاردىڭ ءوز ىنتاسى مەن قىزىعۋشىلىعى قالاي؟

- ءيا, قازىر بالاسىن قوسىمشا ماتەماتيكا, اعىلشىن باسقا دا سپورتتىق ۇيىرمەلەرگە اپاراتىن اتا-انالار كوپ دەپ ايتۋعا بولادى. وقۋشى تۇسكە دەيىن مەكتەپتە وقىسا, تۇستەن كەيىن قوسىمشا كۋرستارعا كەلەدى. بۇل اۋىرلىق ەتپەيدى دەپ ويلايمىن. سەبەبى قوسىمشاعا كەلگەن بالا مەكتەپتەگى سياقتى 5-6 ساعات بويى وقىمايدى. مىسالى ماتەماتيكا مەن اعىلشىنعا ءبىر-ءبىر ساعاتتان كەلگەن بالا كۇنىنە 2 ساعات قانا اپتاسىنا 3 رەت كەلىپ كەتەدى. ودان بوس ۋاقىتتارىندا باسقا دا كۋرستارعا قاتىسىپ جاتادى. بالاعا قۇيعان ينۆەستيتسياعا ساي ناتيجە شىعىپ جاتقانىن ءبىز كوزبەن كورىپ ءجۇرمىز. ال بالالار كەرىسىنشە ءبىزدىڭ ورتالىقتارعا سونداي قىزىعۋشىلىقپەن كەلەدى. بۇل مەكتەپتەن باسقا ورتا ءارى وقىتۋ ءتاسىلى بولەك. سوندىقتان لايىقتى كومەگى ءتيىپ جاتىر دەپ ويلايمىز.