كورگەنى مەن كوڭىلىنە تۇيگەنى مول, قايراتكەرلىك قارىمىمەن ەلدىڭ ىقىلاسىنا بولەنگەن ادامدار بولادى. ادامگەرشىلىكتى تۋ ەتىپ كوتەرگەن, بىلىگى مەن ىنتا-ىقىلاسىن ەلدىڭ ارباسىن سۇيرەۋگە ارناعان الىپتار قاي زاماندا دا از بولماعان. سولاردىڭ ءبىرى – قازاقستانعا ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەر ازامات كوشەرباي داۋلەتباەۆ.
قازالى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكۋمىن, الماتى زووۆەتەرينارلىق ينستيتۋتىن بىتىرگەن كوشەرباي داۋلەتباەۆ ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قاجىرى مەن قايراتىن جۇمسادى. الماتى قالاسى كالينين اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىندە ينسپەكتور, بۇكىلوداقتىق اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۆەتەريناريا قىزمەتىنە قاراستى كولىكتىك ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ پۋنكتىنىڭ باستىعى, الماتى قالالىق اتقارۋ كوميتەتىنە قاراستى اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ۆەتەريناريا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, قارجى مينيسترلىگىنىڭ شارۋاشىلىق جونىندەگى باسقارماسىنىڭ باستىعى قىزمەتتەرىن ابىرويلى اتقاردى.
ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن بۇكىلوداقتىق ماڭىزى بار مەكەمەلەر مەن قىزمەتتەر قايتا قۇرىلا باستادى. بۇرىنعى وداقتىق ءبىر جۇيەگە باعىنعان, شەكارادان وتەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنە ۆەتەرينارلىق قاداعالاۋ مەن باقىلاۋ قىزمەتىن اتقارعان مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ارنايى مەكەمە ەلىمىزدە قايتا قۇرىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ۆەتەريناريا كوميتەتىنە قاراستى شەكارا مەن كولىكتەگى مالدارىگەرلىك باقىلاۋ باس باسقارماسىنىڭ باستىعى بولىپ كوشەرباي داۋلەتباەۆ تاعايىندالدى.
«مەديتسينا ادامدى, ۆەتەريناريا ادامزاتتى ەمدەيدى» دەگەن ءسوز نەگىزى تەگىن ايتىلماسا كەرەك. بۇرىن شەكارادان كىرەتىن تەمىر جول اۋماقتارىندا عانا قىزمەت ەتكەن مەكەمەنىڭ ەندىگى قۇرىلىمى شەكارالىق جولداردى دا باقىلاۋدا ۇستاۋعا مىندەتتەلدى. شەكارالاردا ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇزەتەتىن مەملەكەتتىك ماڭىزدى قىزمەتتەردىڭ قاتارىنا ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ قىزمەتى دە تارتىلدى. شەكارالارداعى ماڭىزدى بەس قىزمەتتىڭ بىرىنە اينالعان جاڭا سالانىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ, قىزمەت ۇيلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ, مامان كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ سەكىلدى مازاسىز تىرلىك جاڭادان قۇرىلعان باسقارمانىڭ نەگىزگى ماقساتىنا اينالدى.
ءوز الدىنا تاۋەلسىزدىك العان كورشىلەس ەلدەرمەن اراداعى قىزمەتتىك بايلانىستى نىعايتۋ, ۆەتەرينارلىق قاداعالاۋعا قاجەتتى ەرەجەلەردى بەكىتۋ, قىزمەتكەرلەردى ارنايى قىزمەت كيىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ سەكىلدى ماسەلەلەر باسقارما قىزمەتىنىڭ ماڭىزىن ارتتىرا ءتۇستى. ەلدەگى ۇجىمشار-كەڭشارلار تاراتىلىپ, مال شارۋاشىلىعى ىدىراپ, داعدارىسقا ۇشىراعان ۆەتەريناريا ماماندارى شەكاراداعى ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ قىزمەتىنە جۇمىسقا تارتىلدى. از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە باسقارما قىزمەتىن بۇكىل ەلگە تانىتقان كوشەرباي داۋلەتباي ۇلى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ بەدەلدى مامانىنا اينالدى.
ۇستازدىق قىزمەتتى اتقارماسا دا, وزدەرى تاڭداعان ماماندىقتىڭ بەدەلىن شىرقاۋ بيىككە كوتەرگەن كوشەكەڭدى ەلىمىزدىڭ ۆەتەرينار ماماندارى وزدەرىنە ۇستاز تۇتادى. ولار بىلىكتى باسشىنىڭ كەز كەلگەن سالانىڭ قىزمەتىن گۇلدەندىرەتىنىنە سەنەدى. الدەقاشان زەينەتكەرلىككە شىقسا دا, رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە جۇرگەن ىنىلەرى ابىروي بيىگىنەن الاسارماعان اعالارىن ىزدەپ جاتادى. ارىنا دا, ابىرويىنا دا كىر شالدىرماعان اعانىڭ ەرەكشە ماراپاتى وسى شىعار.
ءومىر مەكتەبىنىڭ ۇيرەتەرى كوپ قوي. ەتەك-جەڭىن جيناپ, ەرتەڭىنە وي جىبەرگەن جاستىڭ الدىنان جاقسى تالىمگەردىڭ كەزدەسكەنى جارتى باقىت. ءوڭىردىڭ مەكتەبىنە قاراعاندا ءومىردىڭ مەكتەبىنىڭ قيىن بولاتىنىن ۇعاتىن جاسقا كەلدىك. داڭعىل جولعا تۇسكەن جولاۋشىنىڭ اداسپايتىنى سەكىلدى, جىقپىلى مەن جىراسى قاتار كەزدەسەتىن ءومىردىڭ كەيبىر سوقپاقتارىندا جانىڭا مەدەت, رۋحىڭا سۇيەۋ بولاتىن تەمىرقازىق جاندار قاجەت-اق.
قازىرگىدەي زاماندا, ومىرىمىزگە تىرەۋ بولارلىق قۇندىلىقتاردىڭ ءمانى مەن ماعىناسى وزگەرگەن كەزەڭدە, كەز كەلگەن ءىس پەن يگىلىككە جەتۋدىڭ جولىن كورسەتەتىن تاجىريبەلى مامانداردىڭ قاجەت ەكەندىگىن بايقادىق. قاي سالادا بولسىن, وتكەن جولى مەن ءجونىن تۇسىندىرەتىن, جەڭىسكە جەتەر جولداعى مەحناتىن باياندايتىن دۇنيەلەر تولىپ جاتىر.
تاربيەنىڭ وتباسىنان باستالاتىنىن ءجيى قايتالايمىز عوي. باباسىنان مۇرا بولعان ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جادىگەرىندەي ايالاعان, قاباعى مەن كوزقاراسى ارقىلى ۇرپاعىنا ءتالىم-تاربيە بەرگەن ءبىزدىڭ شالدار شىنىندا دا اۋليە شىعار. جاراتقانىن جانىنا جالاۋ ەتكەن, بالا-شاعاسىن, تۋعان توپىراعى مەن الدىنداعى مالىن دا ءتاڭىردىڭ سىيىنا بالاعان ەلدىڭ وسى ءبىر كوزگە كورىنبەيتىن مەكتەبى ادام ومىرىنە وزىندىك قولتاڭباسىن قالدىراتىنىن تۇسىنەمىز.
اتا-بابامىز سەكىلدى ءسوزدىڭ توركىنى مەن ۇعىمىن ۇلعايتىپ-كىشىرەيتۋ ءوزىمىزدىڭ قولىمىزدا عوي. جىگىت-جەلەڭ قالىپتى «قايىڭنىڭ قاتتى بەزىندەي» تۇرگە اينالدىرۋ ءۇشىن بويىمىزعا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ مايەگىن سىنالاپ ەنگىزگەن, بوتا تىرسەك بوزبالانى ناردىڭ جۇگىن ارتارلىق كۇيگە جەتكىزۋگە تالپىنعان اكەلەرىمىزدىڭ ەڭبەگىن ەندى تۇسىنگەندەيمىز.
«قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا ومىردە» سوڭدارىنا مول ءىس-تاجىريبە قالدىرعان, قارا باستارىنىڭ قامى ەمەس, حالقىنىڭ جاي-كۇيىن كۇيتتەگەن, ۇرپاعىنا وشپەس ءتالىم-تاربيە بەرگەن ازاماتتاردىڭ بەينەسى ۋاقىت وتكەن سايىن اسقاقتاي بەرەدى. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى قۇرمەت پەن تۇعىرعا كوتەرىلگەن كوشەرباي داۋلەتباي ۇلى ءبىزدىڭ دە ومىرىمىزدە وشپەستەي ءىز قالدىردى. باعىتىمىزدى باعدارلايتىن تەمىرقازىعىمىزعا اينالدى.
قولىنداعى قۇرىعى مەن سىرىعىن جاۋ كەلگەندە نايزاسى مەن قىلىشىنا ايىرباستايتىن كوشپەلى ەلدىڭ ۇرپاعىنا باتىر بولماۋدان باسقا جول بولماسا كەرەك. ىرىلىگى مەن ىزگىلىگى توعىسقان ۇلتىمىزدىڭ ۇرپاعى قاشاندا تۋعان ەلى مەن تۋعان جەرى ءۇشىن ەرلىكتىڭ كومبەسىنە اينالا بىلگەن. الدىنداعى مالىنىڭ تۇياعى تيگەن جەردىڭ ءبارىن قاسيەتتى جەر-اناعا بالاعان ۇلتتىڭ «وتان ءۇشىن وتقا تۇسۋگە» دايىن بولاتىنى وسىدان بولار. قاراپايىم قىر بالاسىنىڭ ەل ءۇشىن بولعان ەگەستە ەڭسەسىن تۇزەپ, تولاعايداي تاۋعا اينالاتىن قاسيەتى تەرەڭنەن باستاۋ الاتىن قازاقى مىنەزىنەن بولار. ءار قازاقتىڭ تامىرىندا بۇلكىلدەپ جاتاتىن باتىرلىق پەن قايسارلىقتىڭ ءتىنى ۇلتىمىزدىڭ گەناكودىمەن بىرگە جاساي بەرەتىنى انىق. المانبەت, الىقۇلداي تەكتى بابالارىن, قوسداۋلەتتەي باتىر بابالارىن ۇلىقتاعان ۇرپاق جالعاستىعى ەندى ۇزىلمەيتىن بولار. ۇلتىنىڭ رۋحىن اسپەتتەپ, بابالارىنىڭ ەرلىگىن جادىنان شىعارمايتىن ۇرپاقتىڭ جاڭا ءداۋىردىڭ دە يىنىنەن تۇسپەيتىنىنە سەنەمىز.
ەلدىڭ دە, اعايىننىڭ دا ارباسىن العا سۇيرەگەن قاسيەتى كوشەكەڭدى ابىرويدىڭ شىڭىنا جەتكىزدى. ونەگەلى ۇرپاق ءوسىردى, ەلگە ۇلگى بولاتىنداي تىرلىك ەتتى. ادامي ارىنا داق, جەكە پاراقشاسىنا سوگىس پەن ەسكەرتۋ تۇسىرمەگەن اعانى قۇرمەتتەپ, قادىرلەيتىندەر كوپ.
فيزيكالىق زاڭعا ساي باردىڭ جوعالمايتىنى سەكىلدى, ەتكەن ەڭبەك پەن توككەن تەردىڭ, ەلگە تيگەن جاقسىلىعىڭ مەن شاپاعاتىڭ دا ءىز-ءتۇزسىز جوعالمايتىندىعى راس بولار. ارتىڭدا قالاتىن ۇرپاعىڭ مەن ايالاي ەسىنە الاتىن اعايىننىڭ جادى جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ۇمىتتىرمايدى.
ءبىر وتىرىستا تاقىلداپ تۇرعان بالا سىرىمدى ۇناتپاي قالعان ۇلكەندەردىڭ ءبىرى ء«اي, سەن قاي بالاسىڭ؟» دەسە, ىتىرىلىپ تۇرعان ءوزى شەشەن, ءوزى باتىر سىرىم: «اكەم ءتىرى بولدى, اعام ءىرى بولدى, داتتىڭ سوندىقتان كوزگە تۇسپەگەن بالاسىمىن!» دەگەندەي ماعىنادا جاۋاپ قايتارعان كورىنەدى. ءبىز دە تانىماي جاتقان ەلگە «كوشەكەڭنىڭ ءىنىسى ەدىك» دەگەن ءىرى ءسوزدى ىركىلمەي ايتىپ, سوعان مالدانامىز.
كوشەكەڭنىڭ شەكپەنىنەن شىققان جىگىتتەردىڭ دە وسالى جوق. ەل يگىلىگى ءۇشىن تەر توگىپ جاتقان كوشەكەڭنىڭ شاكىرتتەرى رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە العىس ارقالاپ ءجۇر. اعادان ارتىلعان ابىرويدىڭ شەكپەنىنە جارماسىپ ءبىز دە وسىلاي ءجۇرىپ جاتىرمىز.
دۇكەنباي شاديەۆ,
ءمادىلحان بايمىرزاەۆ