جۇمىسسىز قالعان ازاماتتارعا جاردەماقى قالاي تولەنەدى؟

           ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ مۇشەسى بولۋ نەگە ماڭىزدى؟ 

مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا جينالعان قاراجات جۇمىسىنان ايىرىلعان ازاماتقا جاردەماقى تولەۋ ءۇشىن پايدالانادى. 

اي سايىن بارلىق جۇمىس بەرۋشى ەڭبەك شارتى جاسالعان قىزمەتكەرلەر ءۇشىن قورعا الەۋمەتتىك تولەمدەر اۋدارۋعا مىندەتتى. 2023 جىلى شەگەرىمدەردىڭ مولشەرى جالاقىنىڭ 3,5 پايىزىن قۇرادى. قورعا تولەنەتىن بارلىق تولەم جەكە سيپاتقا يە, ياعني ءار تۇلعا ءۇشىن جەكە شەگەرىلىپ وتىرادى. 

            شتاتتان تىس قىزمەتكەرلەر جاردەماقى الا ما؟

جەردەماقى تاعايىنداۋ شارتتارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدىسى — ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ قاتىسۋشىسى بولۋى. ەگەر جۇمىس بەرۋشىلەر قورعا اي سايىن اۋدارىم جاساماسا, قىزمەتكەر جاردەماقى تالاپ ەتە المايدى.

سايكەسىنشە ازاماتتىق-قۇقىقتىق كەلىسىمشارت (قىزمەت كورسەتۋ شارتى, ەڭبەك شارتى) جاساسقان قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا جاردەماقى تالاپ ەتۋ قۇقىعى جوق, سەبەبى ولار ءۇشىن ەشكىم الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جاساعان جوق. قازىر قىزمەتكەرلەردىڭ وزدەرى دە قورعا اۋدارىم جاساي المايدى. 

           قانداي قۇجاتتاردى جانە قايدا وتكىزۋ كەرەك؟

ءوتىنىش بەرۋ ءراسىمىن باستاماس بۇرىن جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلۋ كەرەك. مۇنى ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىنىڭ سايتىندا نەمەسە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ارقىلى جاساۋعا بولادى.

قۇجاتتاردان جەكە كۋالىك پەن ءوتىنىش قاجەت. 

          ء وتىنىش قانداي سەبەپتەرگە بايلانىستى قابىلدانباۋى مۇمكىن؟

جوعارىدا اتالعان سەبەپتەردەن باسقا (الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە اۋدارىم جاساماۋ, جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلمەۋ) زاڭ بويىنشا كەلەسى جاعدايلاردا جاردەماقى بەرىلمەۋى مۇمكىن:

ءوتىنىش بەرۋشى جالعان (مالىمەت) قۇجات ۇسىنسا; ءوتىنىش بەرۋشى مەن (نەمەسە) جاردەماقى تاعايىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى ۇسىنىلعان ماتەريالداردىڭ, دەرەكتەر مەن مالىمەتتەردىڭ سايكەس كەلمەۋى.

ءتيىستى تۇزەتۋلەردەن كەيىن جاردەماقى تاعايىنداۋعا قايتا ءوتىنىش بەرۋگە بولادى. 

جۇمىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشى جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەن كۇننەن باستاپ تاعايىندالادى.

         جاردەماقى قانداي مەرزىمگە بەرىلەدى؟

جاردەماقىنىڭ مولشەرى مەن مەرزىمى قورعا الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جاسالعان ەڭبەك وتىلىمەن تىكەلەي بايلانىستى. قىزمەتكەرگە تاعايىندالاتىن الەۋمەتتىك تولەم:

1 اي – 6-12 اي ىشىندە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلسە; 2 اي – 12-24 اي ىشىندە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلسە; 3 اي – 24-36 اي ىشىندە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلسە; 4 اي – 36-48 اي ىشىندە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلسە; 5 اي – 48-60 اي ىشىندە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلسە; 6 اي – 60 ايدان استام ۋاقىت ىشىندە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلسە.

جاردەماقى كولەمى قالاي بەلگىلەنەدى؟

جۇمىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا جاردەماقى كولەمى بىرنەشە مولشەرگە بايلانىستى:

جۇمىس بەرۋشى 24 اي ىشىندە الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا تولەمدەر جاساعان اي سايىنعى تابىسقا بايلانىستى; بارلىق ءوتىنىش بەرۋشى ءۇشىن بىرىڭعاي تۇزەتۋ كوەففيتسيەنتىنە بايلانىستى – 0,45; الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ وتىلىنە بايلانىستى بەلگىلەنەدى.

مەملەكەت ەسەپتەۋ كەزىندە قولدانۋعا بولاتىن 24 ايداعى ورتاشا كىرىس مولشەرىن شەكتەدى. ونىڭ مولشەرى جەتى ەڭ تومەنگى جالاقىدان (ەڭ تومەنگى جالاقىدان) اسپاۋى كەرەك. 2023 جىلى بۇل – 490 مىڭ تەڭگە.

ەسەپ ارنايى فورمۋلا بويىنشا جاسالادى جانە ونىڭ جەكە سيپاتى بار. 

   جۇمىسسىز جۇرگەن ازاماتتار قوعامدىق جۇمىسقا نەمەسە وقۋعا جىبەرىلسە نە بولادى؟

جاردەماقى كەلەسى جاعدايلاردا ساقتالادى:

الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جۇمىس ورىندارىنداعى ۋاقىتشا جۇمىس كەزىندە; قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلسا; كاسىپپەن بايلانىستى وقۋعا جىبەرىلسە.                                                                                                              

     جۇمىسسىز جۇرگەن ازاماتتىڭ مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ بويىنشا مەديتسينالىق كومەك الۋعا قۇقىعى بار ما؟

جۇمىسسىزدار مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا قۇقىلى. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان جارنا تولەنەدى. مىندەتتى شارت – جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلۋ.

     جاردەماقىدان اقشا ۇستالىنا ما؟

زاڭدا جۇمىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا جاردەماقىدان شەگەرىمدەردىڭ ەكى ءتۇرى بەلگىلەنگەن:

10% – بجزق-عا زەينەتاقى جارنالارى (جاردەماقى تولەۋ كەزىندە); اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ بويىنشا شەگەرىمدەر (بار بولسا).                                                                 

 جاردەماقى تولەۋ قانداي جاعدايلاردا توقتاتىلۋى مۇمكىن؟

زاڭدا جۇمىسسىزدىق بويىنشا جاردەماقىنى تولەۋ ۋاقىتشا توقتاتىلۋى مۇمكىن سەبەپتەردىڭ تىزبەسى بەلگىلەنگەن:

جاردەماقى الۋشى ەلدەن كەتكەن كەزدە; جاردەماقى الۋشى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىنان ايىرىلعانى تۋرالى بەلگىلى بولسا; جاردەماقى تاعايىنداۋ ءۇشىن انىق اقپارات بەرىلمەسە; شەتەلدىكتىڭ نەمەسە ازاماتتىعى جوق ادامنىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتىڭ, قانداس كۋالىگىنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى وتسە; جاردەماقى الۋشى قىلمىستىق ءىس بويىنشا سوتتالعان جانە جازاسىن تۇرمەدە وتەپ جاتسا.    

 جاردەماقى تولەۋ قانداي جاعدايلاردا توقتاتىلادى؟

جاردەماقى تولەمدەرى كەلەسى جاعدايلاردا توقتاتىلادى:

ەگەر ءوتىنىش بەرۋشى زەينەتكەرلىك جاسقا تولسا; جاردەماقى الۋشى جۇمىسسىز رەتىندە ەسەپتەن شىعارىلسا; جاردەماقى الۋشى قايتىس بولعان جاعدايدا.

الەۋمەتتىك تولەم مالىمەتتەر كەلىپ تۇسكەن ايدان كەيىنگى ايدىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن باستاپ ۋاقىتشا توقتاتىلادى نە تولىق توقتاتىلادى.