23 ماۋسىم كۇنى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كاسىبي مەرەكەلەرىن اتاپ وتەدى. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ الدىڭعى قاتارداعى جانە ماڭىزدى قىزمەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىن كريمينالدىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىلمىسقا قارسى كۇرەسكە, قۇقىق ءتارتىبىن جانە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قوسار ۇلەسى زور. وسى ورايدا, ءبىز ىشكى ىستەر مينيسترلىگى كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى, پوليتسيا پولكوۆنيگى جانات سۇلەيمەنوۆكە جولىعىپ, كاسىبي مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, اتقارىلىپ جاتقان قىزمەت بارىسى تۋرالى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– جانات قۋانىش ۇلى, ءسىز جەتەكشىلىك ەتەتىن سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءىسى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ اتىنا ساي ەڭ نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان الدىمەن, اتقارىلىپ جاتقان شارالارعا توقتالىپ وتسەڭىز.
– ءيا, كريمينالدىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگى ەرەن ەكەنى ءسوزسىز. اتقارىلىپ جاتقان وراسان جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا سول نەگىزگى مىندەتتەر ورىندالىپ جاتىر. ماسەلەن, اعىمداعى جىلى العا قويعان مىندەتتەردى ورىنداي وتىرىپ, قۇقىق ءتارتىبىن, قىلمىسقا قارسى كۇرەستى نىعايتۋ بويىنشا قابىلدانعان ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە پراكتيكالىق شارالار ەلىمىزدە كريمينوگەندىك جاعدايعا باقىلاۋ جاساۋعا جانە قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتتى. تىركەلگەن اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ سانى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 27,4 %-دان (14391-دەن 101447-گە) 22,1 %-عا (1085-تەن 845-كە) تومەندەدى. ادام ءولتىرۋ قىلمىسىنىڭ تىركەلگەن سانى 20,4 %-عا (485-تەن 386-عا) قىسقارعان. قاراقشىلىق سانى دا ايتارلىقتاي 47,9 %-عا (792-دەن 413-كە) تومەندەدى. ونشا اۋىر ەمەس ءجانە اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستاردىڭ سانى دا ءبىرشاما ازايدى.
جالپى, قىلمىستاردى اشۋ كورسەتكىشى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر ارتىپ وتىر. ماسەلەن, اۋىر قىلمىستاردى اشۋ 10,2 % (32,6-دان 42,8), اسا اۋىر قىلمىستار 2,6 % (62,5-تەن 65,1), كىسى ءولتىرۋ قىلمىستارىن اشۋ 6,3 % (62,6-دان 68,9), دەنەگە اۋىر زيان كەلتىرۋ – 10,3 % (56,8-دەن 67,1), زورلاۋ – 12,6 % (52,4-تەن 65,0), بۇزاقىلىقتى اشۋ 8,4 %-عا (29,4-تەن 37,8) ءوستى. سونىمەن قاتار, مال ۇرلىعىن اشۋ كورسەتكىشى 18,1 % (28,6-دان 46,7), بوپسالاۋدى اشۋ 18,2 %-عا (47,8-دەن 66,0) ارتقان. توناۋ, الاياقتىق قىلمىستارىن اشۋدا دا جاقسى كورسەتكىشتەر بار. كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اشىلعان اتى-شۋلى قىلمىستار دا از ەمەس.
– سول ءىرى قىلمىستاردى اشۋ بارىسى تۋرالى دا ايتساڭىز.
– اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا باتىس قازاقستان وبلىسىندا ەسىمى بەلگىلى ءبىر كاسىپكەردىڭ ۇيىنە قارۋلى قاراقشىلىق شابۋىل جاسالىپ, بەتپەردە كيگەن قىلمىسكەرلەر ءۇي يەسىن ءولتىرىپ, زايىبىنا اۋىر دەنە جاراقاتتارىن سالعان وقيعا ورىن الدى. ادام ولتىرگەن قاراقشىلار ءىرى كولەمدەگى اقشالاي قاراجات پەن التىن بۇيىمداردى يەلەنگەن. بۇل قوعامدىق تولقۋ تۋدىرعان قىلمىستى اشۋ ءۇشىن تەز ارادا جەدەل-تەرگەۋ توبى قۇرىلىپ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى باتىس قازاقستان وبلىسىنا ىسساپارعا جىبەرىلدى. قاراقشىلىق شابۋىل مەن قاساقانا كىسى ءولتىرۋ فاكتىسىن اشۋ جانە تەرگەۋ بويىنشا ۇلكەن كولەمدە جۇمىستار جۇرگىزىلدى. جابىرلەنۋشىلەردىڭ بارلىق تانىستارى مەن اينالاسىنداعى ادامدار مۇقيات تەكسەرىلدى. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ بارلىق ءمۇمكىندىكتەرى, كۇشتەرى مەن قۇرالدارى كەڭىنەن پايدالانىلدى.
ارينە, قىلمىستى اشۋ جانە ءىستى جۇرگىزۋ بارىسىندا كوپتەگەن قيىندىقتار تۋىندادى. ايعاق زاتتاردى تابۋدا اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى, قاتتى ايازدار ءبىراز كەدەرگىلەر كەلتىردى. سوعان قاراماستان, قىلمىس اشىلدى. كۇنى-ءتۇنى تىنىمسىز ەڭبەك ءوز ناتيجەسىن بەردى. قىسقا مەرزىمدە كۇدىكتىلەر انىقتالىپ, ولاردى ۇستاۋ بويىنشا جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارى جۇرگىزىلدى. بۇرىن سوتتالعان ءۇش كۇدىكتى ۇستالدى. قىلمىسكەرلەر اتالعان قىلمىستى جاساۋعا مۇقيات دايىندالعانى بەلگىلى بولدى. قاراقشىلىق شابۋىلدى جاساۋ تۋرالى جوسپاردى ءوزىنىڭ سىبايلاستارىنا جابىرلەنۋشىنىڭ بايلىعىنان حاباردار, كورشى اۋىلدا تۇرعان 28 جاستاعى بۇرىن سوتتالعان ۇسىنعان. ول كاسىپكەردىڭ ءۇيىن كورسەتىپ, ونىڭ كۇزەتىلمەيتىنىن, تەرەزەلەردە تورلاردىڭ جوقتىعىن ايتقان. ءسويتىپ, بۇل ويدى قۇپ العان, ياعني اسا اۋىر قىلمىستى ۇيىمداستىرىپ بۇرىن بىرنەشە رەت سوتتالعان, سوڭعى جازاسىن از عانا ۋاقىت بۇرىن وتەپ شىققان 33 جاستاعى ەكىنشى قاندىبالاق قىلمىسكەر تەز ارادا ارنايى جوسپار قۇرىپ, ارقايسىسىنىڭ ءرولىن بەلگىلەگەن. ال ءۇشىنشى قىلمىسكەر, ياعني 36 جاستاعى ورال قالاسىنىڭ تۇرعىنى جەكە اۆتوماشيناسىن قىلمىس جاساۋعا پايدالانعان. قاراقشىلار كەيىن جاساندى مۇرت قويىپ, تۇرلەرىن وزگەرتكىسى كەلگەندەرىنە قاراماستان ۇستالدى, جازادان قۇتىلمادى. قىلمىستىق ءىس سوتقا جىبەرىلىپ, قازىرگى ۋاقىتتا سوت پروتسەسى وتۋدە.
– دەمەك, قاتىگەز قىلمىسكەرلەر ەندى لايىقتى جازاسىن الاتىنى انىق قوي. بۇدان باسقا كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن تاعى قانداي اۋىر قىلمىس اشىلعانىن ايتا الاسىز؟
– وتكەن جىلى قىركۇيەكتە الماتى قالاسىندا جەلتوقسان جانە ساتباەۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا «ترەۆەل ەكسپرەسس» جشس-ءنىڭ ينكاسساتورلارىنا وق اتىلىپ, قاراقشىلىق شابۋىل جاسالدى. ناتيجەسىندە, اۋىر جاراقات العان ءبىر ينكاسساتور وقيعا ورنىندا قايتىس بولدى. ەكىنشى ينكاسساتور جاراقاتىمەن اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى. قىلمىسكەرلەرگە قارسىلىق كورسەتىپ, تاپانشا قولدانعان وزگە ينكاسساتورلاردان سەسكەنگەن قىلمىسكەرلەر اقشا سالىنعان سومكەنى الا الماي وقيعا ورنىنان قاشۋعا ءماجبۇر بولدى.
سودان بۇل قىلمىستى اشۋعا اناعۇرلىم تاجىريبەلى قىزمەتكەرلەر جۇمىلدىرىلىپ, جەدەل-تەرگەۋ توبى قۇرىلدى. قالاداعى 35 بەينەباقىلاۋ كامەرالارى تەكسەرىلدى, ماڭايداعى ءاربىر ءۇي, پاتەر تۇرعىندارىنان, كۋاگەرلەردەن جاۋاپتار الىندى. كۋالەردىڭ كورسەتۋى بويىنشا كۇدىكتىلەردىڭ بەينە كەسكىنى جاسالدى. بەينە-باقىلاۋ كامەرالارىنىڭ بىرىنە ىلىنگەن بەينەتاسپا الىنىپ, جان-جاقتى زەردەلەۋ جۇرگىزىلدى. تەرگەۋدىڭ الدىڭعى ساتىسىندا تۋىنداعان كوپتەگەن قيىندىقتارعا قاراماستان, قىلمىستىق ءىستى اشۋ جانە تەرگەۋ بويىنشا جۇمىستى ساۋاتتى ۇيىمداستىرۋدىڭ, قىزمەتكەرلەردىڭ تاجىريبەلى ءىس-قيمىلىنىڭ ارقاسىندا تاعى دا قوعامدىق تولقۋ تۋدىرعان اسا اۋىر قىلمىس قىسقا مەرزىمدە اشىلدى. الماتى قالاسىندا ۋاقىتشا تۇرىپ جاتقان 1975 جانە 1980 جىلى تۋعان ەكى ازامات ۇستالىپ, قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
قازىرگى ۋاقىتتا ولاردىڭ بىرەۋى 19, ەكىنشىسى 20 جىلعا سوتتالىپ, جازالارىن قاتاڭ مەرزىمدەگى كولونيادا وتەۋدە.
– دۇرىس ەكەن. زاڭدىلىق پەن قۇقىق ءتارتىبىن نىعايتۋدا ايتارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلەدى دەيسىز عوي. ال ىزدەۋدەگى قاۋىپتى قىلمىسكەرلەرگە قارسى قانداي شارالار قابىلدانۋدا؟
– ىزدەستىرۋدە جۇرگەن اسا قاۋىپتى قىلمىسكەرلەردى ۇستاۋ بويىنشا كوپتەگەن تابىستى وپەراتسيالار وتكىزىلدى. اعىمداعى جىلدىڭ وتكەن كەزەڭىندە ىزدەۋدە بولعان 2 مىڭعا جۋىق قىلمىسكەر انىقتالىپ, ۇستالدى. 2013 جىلعى 16 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىمەن «2010 جىلعى 10 جەلتوقسانداعى تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ادامداردى مەملەكەتارالىق ىزدەستىرۋ شارتى» راتيفيكاتسيالاندى. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان شارتتى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە.
باسقا مەملەكەتتەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل جاساسۋدىڭ ناتيجەسىندە اعىمداعى جىلعى اقپاندا استانا قالاسىندا بارسەتكا ۇرلاپ جانە ءبىر ازاماتتى توناۋعا وقتالعان قىلمىس ۇستىندە گرۋزين ازاماتى ۇستالدى. تەرگەۋ بارىسىندا كۇدىكتىنى تەكسەرۋ كەزىندە ونىڭ تبيليسي قالاسىندا كىسى ولتىرگەنى جانە قارۋ مەن وق-دارىلەردى زاڭسىز ساقتاعانى ءۇشىن ىزدەۋدە بولعانى, سونداي-اق, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى تاشكەنت قالاسىنىڭ ءىىبب اتالعان ازاماتتى ۇرلىق جاساعانى ءۇشىن ىزدەۋ جاريالاعانى انىقتالدى. قىلمىسكەر وزبەكستاندا بارسەتكا ۇرلاۋمەن اينالىسىپ, توناۋدى كاسىپ ەتىپ كەلگەن. اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قىلمىسكەردى استانا قالاسىنىڭ اۋداندىق سوتى ءبىر جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا سوتتادى. باسقا مەملەكەتتەردە جاساعان قىلمىستارى ءۇشىن دە الداعى ۋاقىتتا جازاسىن الاتىن بولادى. مۇنداي مىسالدار از ەمەس.
– قازىرگى ۋاقىتتا ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ جولىن كەسۋدە نە اتقارىلىپ جاتىر؟
– ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ ارەكەتتەرىنىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا قاتاڭ جانە تاباندى شارالار قابىلداندى. ناتيجەسىندە 1094 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى, 158 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
ۇيىمداسقان قىلمىس جەلىسى بويىنشا ىزدەۋدە بولعان 15 ادام ۇستالدى. زاڭسىز اينالىمنان 49 بىرلىك اتىس قارۋى, 500 كيلوعا جۋىق ەسىرتكى قۇرالدارى تاركىلەندى. رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستىڭ, قويان-قولتىق ءىس-قيمىلدىڭ ناتيجەسىندە ماسكەۋ قالاسىندا بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بىرنەشە رەت سوتتالعان 41 جاستاعى قاۋىپتى قىلمىسكەر ۇستالدى. ول ەلىمىزدىڭ تۇزەۋ مەكەمەلەرىندەگى كريمينوگەندىك احۋالعا تەرىس ىقپال ەتۋگە تىرىسىپ, ءوزىنىڭ يدەولوگياسىن تاراتقىسى كەلگەن. وسىلايشا, قازاقستان مەن رەسەي ءىىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىرلەسىپ قابىلداعان شارالارى بارىسىندا ترانسۇلتتىق قىلمىستىق قوعامداستىق وكىلىنىڭ قىلمىستىق ارەكەتىنىڭ جولى كەسىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ بىرنەشە باپتارى بويىنشا ايىپ تاعىلىپ, قىلمىستىق جاۋاپقا تارتىلدى.
– ەكسترەميستىك باعىتتاعى قىلمىستار دا بەيبىت حالىقتىڭ تىنىشتىعىن بۇزاتىنى بەلگىلى. بۇل قاۋىپتىڭ الدىن الۋدا نە اتقارىلىپ جاتىر؟
– اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىندا ىشكى ىستەر ورگاندارى ەكسترەميستىك سيپاتتاعى قىلمىس بەلگىلەرى بويىنشا 14 قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, 126 قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتادى. ماسەلەن, الماتى وبلىسىنىڭ ءىىد-ىنە رەسەي فەدەراتسياسىنداعى رەسمي ەلەكتروندى سايتتاردىڭ بىرىنە قازاقستان اۋماعىندا تەراكت جاسالاتىنى تۋرالى حابار تۇسكەنى بەلگىلى بولدى. ارنايى ارنالار ارقىلى تەرروريزم اكتىسى تۋرالى جالعان اقپاراتتى راستايتىن ماتەريالدار الىندى. جالعان حابار تاراتقان الماتى وبلىسىنىڭ 50 جاستاعى تۇرعىنى انىقتالىپ, وعان قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. قازىرگى ۋاقىتتا اقپارات تاراتۋشى قىلمىسكەر ءۇش جىلعا سوتتالدى. سول سياقتى وسىعان ۇقساس قىلمىستارى ءۇشىن 192 ازامات ۇستالدى, ونىڭ 51-ءى سوت ارقىلى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. زاڭسىز ميسسيونەرلىك قىزمەت ءۇشىن 40 قازاقستان ازاماتى جانە باسقا مەملەكەتتەردىڭ 12 ازاماتى ۇستالدى.
– كوميتەتتىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى كيبەر قىلمىسقا, ياعني, كومپيۋتەرلىك تەحنولوگيالاردى پايدالانۋمەن جاسالاتىن قىلمىستارعا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ بولىپ تابىلاتىنىن بىلەمىز. ينتەرنەت ارقىلى جاسالاتىن قىلمىستار سانى ارتىپ بارا جاتقان جوق پا؟
– ءيا, اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان بەرى 890 كومپيۋتەرلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان, دەگەنمەن, ولار بويىنشا 216 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. بۇلاردىڭ 25-ءى اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋمەن جاسالعان ۇرلىق, ال 45-ءى جوعارى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋمەن جاسالعان الاياقتىق قىلمىستار. سونىمەن قاتار, بۇل باعىتتا جاسىرىن جۇمىس ىستەگەن 7 تسەح انىقتالدى.
كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ءوزىڭىز ايتقانداي, ينتەرنەت سالاسىندا قاشىقتىقتان بانكتىك قىزمەت كورسەتۋ (قبقك) جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن قازاقستاندىق بانكتەردەگى ەسەپشوتتاردان اقشالاي قاراجات ۇرلاۋمەن اينالىسقان ۇيىمداسقان توپ قىزمەتىنىڭ جولىن كەستى. بۇل توپ استانا, الماتى قالالارىنىڭ جانە باسقا دا وبلىس ورتالىقتارىنىڭ اۋماعىندا ارەكەت ەتكەن. قىلمىس قۇرباندارىنىڭ پوشتالىق مەكەنجايلارىنا سالىق ورگانىنىڭ اتىنان جىبەرىلگەن ەلەكتروندىق حاتقا بەكىتىلگەن زيانكەس باعدارلامانىڭ كومەگىمەن قىلمىسكەرلەر كومپيۋتەردە ساقتالاتىن اقپاراتقا قول جەتكىزىپ, كلاۆيشالاردىڭ كومبيناتسيالارىن, ونىڭ ىشىندە, قبقك جۇيەسىنە كىرۋ پارولدارىن الىپ وتىرعان.
ىزدەۋ, تەكسەرۋ ناتيجەسىندە بۇل الاياقتار ەلەكتروندى قارجىلىق باسقارۋعا رۇقساتى بار ءتۇرلى كومپانيالاردىڭ بۋحگالتەرياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەكەن. ولار جەكە باسىن كۋالاندىراتىن جالعان قۇجاتتار دايىنداپ, سودان كەيىن الدامشى سالىم يەلەرىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا قولدان جاسالعان جالعان قۇجات بويىنشا بانك فيليالدارىندا ەسەپشوت اشىپ, وعان اقشالاي قاراجات اۋدارىلعان. كەيىن ولاردى قولما-قول اقشاعا ايىرباستاپ وتىرعان. وسىنداي جولمەن توپ مۇشەلەرى قاراپايىم سالىمشىلاردىڭ 300 ميلليوننان استام تەڭگەسىن جىمقىرعان. بىراق, ءبىز ونى دەر كەزىندە انىقتاپ, اشكەرەلەدىك.
– كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتىنىڭ جەدەل-قىزمەتتىك جۇمىسىنىڭ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا قانداي ۇيىمداستىرۋشىلىق-پراكتيكالىق شارالار قابىلدانۋدا؟
– قىزمەتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا جوعارىدا اتاپ وتكەن شارالاردان باسقا دا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلدى. زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى ۇزبەي جالعاستىرىپ كەلەمىز. وتكەن جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. اتالعان زاڭمەن ادامدى قايىر سۇراتۋعا ماجبۇرلەگەنى جانە كوممەرتسيالىق ەمەس سەكسۋالدىق قۇلدىققا تارتقانى, سونداي-اق, كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى ەڭبەك زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتەر ەنگىزىلدى. بۇدان باسقا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ وسى سالاداعى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىكتەرى بەلگىلەندى.
قىلمىسقا قارسى كۇرەستە قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى ورگاندارمەن, باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزۋگە ارنالعان بىرلەسكەن جوسپارلار بار. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتتەرى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا بىرقاتار نورماتيۆتىك قۇجاتتار ازىرلەندى. سونىمەن بىرگە, قولدانىستاعى زاڭنامالارعا ازاماتتاردىڭ حابارسىز كەتۋ فاكتىلەرى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ بولىگىندە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. جەدەل-ىزدەستىرۋ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن بىرقاتار بۇيرىقتارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى, سونداي-اق, ەكسترەميزمگە, ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا ۆەدومستۆولىق بۇيرىقتار مەن نۇسقاۋلىقتار بەكىتىلدى. قىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە, زاڭنامالىق بازالارعا, ينتەرنەت رەسۋرستارعا مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرامىز.
بوتەننىڭ مۇلكىن ۇرلاۋعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى 2012-2014 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاما قابىلدانىپ, ىسكە اسىرىلۋدا. ناتيجەسىندە ەلىمىزدە تىركەلگەن ۇرلىق سانى 2,7 %-عا (82830-دان 80623-كە) كەمىسە, ال ولاردى اشۋ 12,4 %-عا (16,8-دەن 29,2) ارتتى. پاتەر ۇرلىعى 5,0 %-عا (19066-دان 18120) تومەندەدى, ولاردى اشۋ 12,8 %-عا (14,0-دەن 26,8) ءوستى. وسىلايشا, سۇراعىڭىزعا جاۋابىمدى اياقتاي كەلە ايتارىم, كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىلمىسقا قارسى كۇرەستە, ادىلدىك ورناتۋدا اتقارار ءىسى از ەمەس دەگىم كەلەدى. ويتكەنى, كەز كەلگەن قىلمىستى اشا ءبىلۋ, قىلمىسكەرلەرگە قىلمىس جاساۋدان ۇركۋى ءۇشىن الدىن الا قۇرىلاتىن تۇساۋ بولماق.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».