ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ەكولوگيالىق قاۋىپسىز, ەرىتكىشسىز قولدانۋعا بولاتىن اكريلاتتى بوياۋلاردى نارىققا شىعاردى.
بۇگىندە ەلىمىزدە قۇرىلىس سالاسى قارقىندى دامىپ كەلەدى دەگەنمىزبەن, يمپورتتى الماستىراتىن ءوندىرىس سالاسىن دامىتۋ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا قالىپ وتىر. وسى ورايدا عالىمدار سۇيىنشىلەگەن جاڭا ءونىم باسەكەگە قابىلەتتىلىگىمەن قاتار نارىقتا قولجەتىمدىلىگىمەن دە ءتيىمدى بولماق.
بۇل ناتيجەگە قازۇۋ ورگانيكالىق زاتتار, تابيعي قوسىلىستار مەن پوليمەرلەر حيمياسى جانە تەحنولوگياسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى عاليا يرمۋحامەتوۆا, PhD لاۋرا اعىباەۆا جانە حيميا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى رايحان راحمەتۋللاەۆا بىرنەشە جىلدىق عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى ناتيجەسىندە قول جەتكىزىپ وتىر. «جەتىلدىرىلگەن سيپاتتامالارى بار ەرىتكىشسىز اكريلاتتى بوياۋلاردىڭ تاجىريبەلىك-ونەركاسىپتىك ءوندىرىسىن قۇرۋ» كوممەرتسياليزاتسيالاندىرۋ جوباسى كورروزيالىق بەلسەندىلىگى جوعارى, نارىقتاعى قۇنى تومەن, رەاگەنتتەرى از, قالىپتى تەمپەراتۋرانى قولدانا وتىرىپ جاسالعان ەكولوگيالىق قاۋىپسىز اكريلاتتى لاك-بوياۋ ماتەريالدار تەحنولوگياسىن قامتيدى.
عىلىمي وندىرىستىك جۇمىستار ناتيجەسىندە الىنعان ءونىمدى عالىمدار «Warda Star» جشس ديرەكتورى ەل-سايد نەگيم مىرزامەن بىرلەسىپ, وندىرىستە سىناقتان وتكىزگەن. قازىرگى كەزدە «عىلىم قورى» اق جانە «Warda Star» سەرىكتەسى قارجىلاندىراتىن جوبا ۇلكەن نارىققا باعىت الدى. جوبا جەتەكشىسى PhD لاۋرا اعىباەۆانىڭ ايتۋىنشا, ەكولوگيالىق جاڭا ءونىم وتاندىق نارىققا تيىمدىلىگى جوعارى لاكتى-بوياۋ ماتەريالدارىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
وندىرىستە اكريلاتتى بوياۋدىڭ ەكى ماركاسى شىعادى. «Base coat WS NG 302» نەگىزىنەن ەدەن جابىنى تاماق, ءوندىرىس, حيميا, تاۋ-كەن, ماشينا جاساۋ جانە باستاپقى ونەركاسىپتە ء(سۇت زاۋىتتارى, ەت وڭدەۋ, وڭدەۋ كاسىپورىندارى جانە ت.ب.) كەڭىنەن قولدانىلسا, كونتسەنتراتسيالانعان اكريلدى پرايمەر – «Primer WS NG 102» جابىندىلاردىڭ ادگەزياسىن جاقسارتادى جانە بەتون بەتتەرىن سىرلاۋدا قولدانىلادى. داقتاردىڭ الدىن الىپ, مەتالل بەتتەرىن توتىعۋدان قورعايدى. ونى پاركينگتەر, ساۋدا ورتالىقتارى, ونەركاسىپ كاسىپورىندارى, باسقا دا نىسانداردا قولدانعان ءتيىمدى. ەكوبوياۋ ءوندىرىسى ۋاقىت ۇنەمدەي وتىرىپ, 45 مينۋت ىشىندە تومەن تەمپەراتۋرادا دايىن ءونىم الۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. مەحانيكالىق بەرىكتىگى جوعارى, سۋدىڭ, حيميالىق رەاگەنتتەردىڭ اسەرىنە ءتوزىمدى كەلەتىن بوياۋلار 7-10 جىلعا دەيىن ءتۇسىن بەرمەيدى. جىلدىڭ قىس, جاز ايلارىندا دا قولدانا بەرۋگە بولادى.
– بۇگىندە قۇرىلىس نارىعى وتاندىق ونىمدەرگە ءزارۋ. وسى ورايدا بۇل ءوندىرىس يننوۆاتسيالىق باسەكەگە قابىلەتتى, يمپورتتى الماستىراتىن ونىمدەر ءوندىرىسىن دامىتا وتىرىپ, شىعىنداردى ازايتۋمەن قاتار زاماناۋي ونىمدەر اۋقىمىن ۇلعايتۋدى كوزدەيدى. بۇل ماسەلەلەردى ۋاقتىلى شەشۋ ءۇشىن جوعارى تەحنولوگيالىق كاسىپورىندار قۇرۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. بۇگىندە لاكتى-بوياۋ ماتەريالدارى ەۋروپا, تۇركيا جانە ءباا ەلدەرىنەن يمپورتتالاتىن ونەركاسىپتىك ماقساتتاعى ەپوكسيدتى جانە پوليۋرەتاندى بوياۋلارمەن بايلانىستى. قازاقستاننىڭ ونەركاسىپتىك لاكتى-بوياۋ ماتەريالدارى نارىعى ۇلكەن الەۋەتكە يە بولعانىمەن, مۇندا وتاندىق ونىمدەر جوقتىڭ قاسى. قازاقستاندىق وندىرۋشىلەر نەگىزىنەن ساندىك-قاسبەتتىك لاك-بوياۋ ماتەريالدارى توبىنا جاتاتىن ورگانيكالىق سۇيىلتىلاتىن جانە سۋ ديسپەرسيالىق لاكتى-بوياۋ ماتەريالدارىن شىعارادى. عالىمدار ازىرلەگەن جاڭا ونىمدەر قازاقستان نارىعىندا باسەكەلەستىكتى ارتتىرىپ قانا قويماي, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىققا, سونداي اق وزگە دە شەتەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى لاۋرا اعىباەۆا.
اكريل كومپوزيتسيالىق بوياۋ ماتەريالدارىنىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىعى – تەز قالىپقا كەلەدى ءارى دايىن ءونىمنىڭ فيزيكالىق جانە مەحانيكالىق قاسيەتى وزگەرمەيدى. اكريل بوياۋىن شىعاراتىن كاسىپورىندى ىسكە قوسىپ ءارى عالىمدار وتاندىق وندىرۋشىگە قولداۋ كورسەتە وتىرىپ, وتاندىق تۇتىنۋشىلارعا جاڭا, ءتيىمدى ءونىم ۇسىنادى. نارىقتاعى باعاسى 15-20 پايىزعا تومەن جاڭا ءونىم يمپورتتى الماستىرىپ, باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى جوبادا كوزدەلگەن جۇمىستار جالعاسىن تابا بەرەتىن بولسا, ونىڭ ەكونوميكالىق, ەكولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك سالادا تيىمدىلىگى جوعارى بولماق.
عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرىنە سۇيەنسەك, اكريل بوياۋى ءوندىرىسىن دامىتۋ ەلىمىزدەگى ونەركاسىپتىك جانە ازاماتتىق قۇرىلىس كەشەنىن ساپالى وتاندىق ماتەريالمەن قامتاماسىز ەتۋمەن قاتار قۇرىلىس, حيميا ونەركاسىبى سياقتى سالالاردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى.
الماتى