ناۋىرزىم قورىعىندا دالا قاسقىرلارىن باقىلاۋ شارالارى ءجۇرىپ جاتىر. قورىق باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەلامان كۇمىسبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, 17 قاڭتاردان بەرى قازاقستان بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعىنىڭ ماماندارى مەن قورىقشىلارى ورمان الابى مەن وعان ىرگەلەس جاتقان وي-قىردى كەزىپ, ءىز كەسىپ, دالا بورىلەرىن بارلايدى. تابيعات اياسىنداعى بارلاۋ شارالارى 10 كۇنگە سوزىلماق.
بارلاۋشىلار, سونىمەن قوسا يت-قۇستىڭ قىسقى ازىعى بولىپ سانالاتىن ەلىك, بۇلان, جابايى شوشقا سياقتى بىرقاتار جانۋارلاردىڭ دا جايىلاتىن جەرىن, جۇرەتىن جولىن انىقتاپ, بەلگىلەپ, الىستان سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الىپ جاتىر.
«العاشقى ءتورت كۇندىك ەسەپ ناتيجەسىنە سايكەس, ماماندار ناۋىرزىم قورىعىنىڭ الۋان ءتۇرلى جانۋارلارعا باي ەكەنىنە كوز جەتكىزىپ وتىر. اسىرەسە, ەگىز لاقتاعان ەلىكتەر مەن جانىنا وتكەن جىلعى بۇزاۋلارىن ەرتكەن بۇلاندار ءجيى كەزدەسەدى. بۇل جانۋارلار جۇرگەن ماڭايدا جالعىز, كەيدە جۇبىمەن جورتقان ءتۇز تاعىلارىنىڭ دا ىزدەرى سايراپ جاتىر. ءۇيىرلى قاسقىرلاردىڭ ءىزى تۇسكەن جەرلەر دە كوپ كەزدەسەدى», دەيدى ماماندار.
بىرلەسكەن شارا بارىسىندا قورىقشىلار «Smart Mobile» ءموبيلدى قوسىمشاسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, ونى قالاي پايدالانۋ كەرەك ەكەنىن مەڭگەرىپ جاتىر. بۇل قوسىمشا قازىردىڭ وزىندە مەملەكەت قورعاۋىنا الىنعان بىرنەشە تابيعي اۋماقتاردا جانۋارلاردى تورۋ, ولاردىڭ ەسەبىن الۋ ناتيجەلەرى تۋرالى دەرەكتەردى جيناۋ ءۇشىن قولدانىلادى. مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مۇنداي مالىمەتتەر ەسەپتەر مەن تالداۋ انىقتامالارىن جىلدام دايىنداۋعا كومەكتەسەدى.
– «Smart Mobile» ءموبيلدى قوسىمشاسى قورىق اۋماعىنداعى جانۋارلاردىڭ قىستا, جازدا تۇراقتايتىن مەكەنىن, قوزعالىسىن, ولاردىڭ سانى مەن ءتۇرىن انىقتاۋعا كەرەك مالىمەتتەردىڭ ءبىرازىن تسيفرلاندىرۋعا جول اشىپ, مامانداردىڭ مۇمكىندىگىن كەڭەيتەدى, – دەيدى ە.كۇمىسبەكوۆ.
بۇعان دەيىن دالا ءبورىسى سانى رەتتەلۋگە ءتيىس جانۋارلار ساناتىندا بولىپ كەلگەندىكتەن, اڭشىلار قاشقانعا ادىم اشتىرمايتىن جۇردەك شاناعا مىنگەلى, ءتۇز تاعىلارىنىڭ دا كۇرت ازايىپ كەتكەنى بەلگىلى. ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ 2022 جىلدىڭ اياعىندا قاسقىردى اڭشىلىق نىسانى بولىپ تابىلاتىن باعالى جانۋارلار تىزبەسىنە ەنگىزگەنى دە بەكەر ەمەس.
ماسەلەن, ماماندار 2014-2018 جىلداردىڭ ارالىعىندا ءتۇز تاعىلارى پوپۋلياتسياسىنا ايتارلىقتاي زيان كەلىپ, دالادا قاسقىر قالماي بارا جاتقانىن انىقتاعان. مۇنى اتالعان جىلدارى قوستاناي, اقتوبە, قاراعاندى جانە اقمولا وبلىستارىنىڭ بىرقاتار اۋدانىندا اڭشىلار مەن جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان الىنعان ساۋالداما ناتيجەلەرى دە راستايدى.
ساۋالداما دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, اڭشىلىقپەن ارنايى اينالىساتىن مەكەمەلەردىڭ اڭشىلارى بۇرىن ءبىر شىققاندا جۇزگە دەيىن قاسقىر اۋلايدى ەكەن. الايدا 2010 جىلدان كەيىن دالا قاسقىرلارىنىڭ سانى كۇرت ازايىپ كەتكەن. ال 2015 جىلدان كەيىن اقتوبە جانە قوستاناي وبلىستارىنىڭ كەيبىر اۋداندارىندا قاسقىردىڭ ءوزى تۇگىلى, ءىزى دە كورىنبەي كەتكەن.
ء«ىرى جىرتقىشتار پوپۋلياتسياسىنىڭ تارىلۋى ەكوجۇيەگە تىكەلەي كەرى اسەرىن تيگىزەدى. سوندىقتان 2014 جىلدان باستاپ, اسبك قاسقىر سانىن باقىلاۋ بويىنشا بيولوگيالىق نەگىزدەمە ازىرلەۋ جۇمىسىن جانداندىرىپ, ءتۇز تاعىلارىنا اڭشىلىق نىسانى بولىپ تابىلاتىن جانۋارلار مارتەبەسىن بەرۋدى ۇسىندى. بۇل دالا بورىلەرىنىڭ سانىن انىقتاپ, باقىلاۋ جۇرگىزۋگە, ءتۇز تاعىلارىنىڭ بەلگىلەنگەن مولشەردەن ازايىپ كەتپەۋىنە جول اشادى», دەيدى قازاقستان بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, الدا قاسقىردى ەسەپكە الۋ, سانىن انىقتاۋدىڭ وڭتايلى ءتاسىلىن قالىپتاستىرۋ سەكىلدى بىرقاتار ماسەلەنى شەشۋ مىندەتى تۇر.
قوستاناي وبلىسى