سونىمەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعى بويىنشا جەتىنشى سايلانعان پارلامەنت ءماجىلىسى تاراتىلىپ, بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىكتەرى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتادى جانە كەزەكتەن تىس سايلاۋ وتەتىن كۇن بەلگىلەندى. ءبىز بۇل وزگەرىستەرگە بىلتىرعى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمنان كەيىن-اق دايىن بولدىق. ويتكەنى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءىسى مەن قوعاممەن بىتە قايناسىپ جۇرگەندىكتەن, ۋاقىت تالابىن انىق سەزىنەمىز.
پرەزيدەنت مالىمدەمەسىندە: ء«ماجىلىستىڭ جانە ءماسليحاتتاردىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى – كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ جالعاسى» دەپ ءتۇسىندىردى. راسىندا, ورنى بولەك وسى ورگان قىزمەتى جاڭارماي, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋى ءتيىستى دەڭگەيدە ىسكە اسپايتىنى بەلگىلى.
ال ازاماتتىق قوعامنىڭ ءوزى قالىپتاستىرماعان ءماجىلىس پەن ءماسليحاتتار قۇرامىنىڭ بيلىككە ىقپالى دا, حالىققا قىزمەتى دە تولىق وتە بەرمەيتىنىن تاجىريبە كورسەتتى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» قاعيداتى بويىنشا جاڭارۋ جولىنا بەت بۇردىق.
حالىق اراسىندا كەيىنگى جىلدارى ءتۇرلى سايلاۋ ناۋقاندارىنىڭ ءجيى ءوتىپ جاتقانىن سىناۋشىلار دا, ونى تۇسىنبەي جۇرگەندەر دە بار. كەرىسىنشە, سايلاۋ سايىن ساياسي ساۋاتى مەن مادەنيەتى قالىپتاسىپ, ازاماتتىق بەلسەندىلىگى ارتىپ كەلە جاتقاندار دا از ەمەس.
بىراق كىم-كىمنىڭ دە اپتىقپالىققا سالىپ: «وزگەرىس وسىلاي بولادى...» دەگەندەي شالت قيمىلدار مەن وقىس شەشىمدەردەن گورى پاراساتتى قادامدار كۇتىپ وتىرعانى انىق. سوعان قاراعاندا, دەموكراتيالىق ۇستانىمدار بايىپتى بايلام جانە باتىل قاداممەن ساتىلاي جوعارىلاعاندا عانا ناتيجەلى بولارىنا بارشانىڭ كوزى جەتىپ وتىر.
جاقىندا عانا وتكەن سەنات سايلاۋىندا بىرقاتار جاڭا ساياسي تۇلعا مانداتقا يە بولدى. ەندى كەزەك – ءماجىلىس پەن ءماسليحاتتاردىڭ جاڭارۋى. ەگەر وسى قادام وڭتايلى ىسكە اسسا, «ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەتتىڭ» قىزمەتى دە, ونىڭ قۇرامى دا الدىڭعى اتالعان ەكى قۇرىلىمنىڭ ىقپالىندا بولماق. سوندىقتان بۇل جولعى ناۋقاننىڭ ماڭىزىنا ءبارىمىز بىردەي مۇددەلىمىز.
ەل ىشىندە وسى ۋاقىتقا دەيىن داۋلى ماسەلەگە اينالىپ كەلە جاتقان «حالىق ساياسي رەفورمالارعا دايىن ەمەس» جانە «بيلىك ساياسي رەفورمادان قورقادى» دەگەن سىڭارجاق پىكىرلەر بار. ەكى تاراپتىڭ دا ۋاجىنە كوڭىل قويساڭىز, كوكەيگە قونىمدى سەبەپتەرىن سانامالاپ بەرەدى. بىراق ونداعان جىل بويى وسى داۋدىڭ اراجىگىن ايىرىپ, التىن ارقاۋىن تاباتىن امال بولمادى نەمەسە شىن نيەتتەنگەن تۇلعالار تاراپىنان ءتيىستى تالپىنىس تۋمادى. ايتپەسە, بۇل قيسىن قايشىلىعى وسىنشا ۋاقىتقا دەيىن شيەلەنىسپەس ەدى.
ارينە, وعان ەكى تاراپ تا بىردەي جاۋاپتى. بيلىكتەن ساياسي رەفورما جاساۋدى تالاپ ەتۋ ءبىر بولەك, وعان قوعامنىڭ ءوزى دە ارالاسىپ ىقپال ەتۋى تاعى كەرەك. ەلدىڭ تالابىمەن بۇل جولى بيلىك العا قادام باستى. ەندىگى كەزەك – جۇرتىمىزدىڭ جاۋاپتى جۇرىسىندە. تاريحتان تاعىلىم مەن تاجىريبەنى مول جيعان دانا حالقىمىز وسى جولعى مۇمكىندىكتەرىن ءمۇلت جىبەرمەيتىنىنە سەنەمىن.
قوعام ءوز ىشىنەن لايىق كانديداتتارىن ىرىكتەپ ۇسىنىپ, سايلاۋدىڭ اشىق ءارى ءادىل ءوتۋى ءۇشىن بايقاۋشى بولىپ, ازاماتتىق قۇقىعىن پايدالانىپ داۋىس بەرۋگە قاتىسۋى – ء«الى ساياسي رەفورماعا دايىن ەمەس» دەگەن تەرىس پىكىردى تۇبەگەيلى جوققا شىعارادى. بەلسەندىلىگىمىز قانشالىقتى جوعارى بولادى, سونشالىقتى وڭ وزگەرىستەرگە جول اشىلاتىنىن ۇمىتپايىق.
پرەزيدەنت ايتقانداي: ء«بىز ءبىر ەل, ءبىر حالىق بولىپ, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرىپ جاتىرمىز. وسى جولدا ءتۇرلى سىن-قاتەردى ەڭسەرىپ, كوپتەگەن ماڭىزدى مىندەتتى بىرگە اتقارۋىمىز كەرەك». ەندەشە, بيلىك پەن قوعام بىرىگىپ, ماڭگىلىك مەملەكەتتىك مۇددە تۇرعىسىنان ورتاق مامىلەگە كەلۋگە ارقاشان ءازىر بولۋىمىز كەرەك.
بەرىك احمەتوۆ,
ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي تەحنولوگيالار جانە
ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى