مۇنايلى ءوڭىردىڭ ماحامبەت اۋدانىندا وتكەن جىلدان بەرى ەشكى فەرماسى جۇمىس جاساي باستادى. «اتىراۋاگروونىمدەرى» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ۆلاديمير روزمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, فەرمادا جىلىنا 180 توننا ەشكى ءسۇتى ءوندىرىلىپ, 140 توننا ەشكى ءسۇتىنىڭ ءونىمى شىعارىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. اتالعان فەرماعا بىلتىر گوللانديادان «زالينسكايا» اتالاتىن اسىل تۇقىمدى 150 ەشكى اكەلىنگەن. شەتەلدىك ەشكىلەر جەرگىلىكتى اۋا رايىنا تەز بەيىمدەلىپتى. بيىلعى كوكتەمدە شەتەلدىك ەشكىلەردەن العاشقى ءتول الىندى.
مامىر ايىنا دەيىن 150 ەشكى تولدەگەن. الىنعان ءتولدىڭ ىشىندە 50-گە جۋىق ەگىز لاق بار. بولاشاقتا فەرماداعى ەشكى سانىن كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. تاياۋدا فەرماعا سەربيادان 300 ەشكىنى اكەلۋ جوسپارلانۋدا. مۇنداعى ماقسات – ەلدە ەم ءۇشىن تاپتىرمايتىن ەشكى ءسۇتىن ءوندىرۋ. ءسويتىپ, ءوڭىر تۇرعىندارىنا ەشكى سۇتىنەن الىنعان قايماق پەن سۇزبە, ءتىپتى, شەتەلدىك جەڭسىك اس سانالاتىن بالقىتىلعان ىرىمشىكتىڭ 4 ءتۇرى ەندى اتىراۋلىقتار ءۇشىن الىستان ەمەس, ىرگەدەگى اۋىلدان تابىلاتىن بولدى. قازىردىڭ وزىندە وسى زامانعى وزىق تەحنولوگيانى مەڭگەرگەن ەشكى شارۋاشىلىعىنىڭ ماماندارى تۇتىنۋشىلارعا 7 ءتۇرلى تاعام ۇسىنىپ وتىر. جانە ول ونىمدەرگە جەرگىلىكتى نارىقتا ۇلكەن سۇرانىستىڭ بارلىعى بايقالۋدا.
جالپى قۇنى 600 ميلليون تەڭگەنى قۇراعان بۇل جوبا مەملەكەت قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ 50 پايىزىن كاسىپكەر ۆلاديمير روزمەتوۆ ءوز ەسەبىنەن سالىپتى. امبەباپ كەشەندە ءسۇت وندىرۋدەن باستاپ ونى وڭدەۋ ۇدەرىسى تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى يتالياندىق ەڭ وزىق تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن كەشەندە 40 ءتۇرلى ءونىم شىعارۋ جوسپارلانعان. «مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان ءتۇرلى جەڭىلدىكتەر اۋىل شارۋاشىلىعىن وركەندەتەمىن دەگەندەرگە تاپتىرمايتىن مۇمكىندىك», دەيدى كاسىپ يەسى ۆ.روزمەتوۆ.
كاسىبىن ءناسىبىم دەپ ۇعىنعان كاسىپكەر دايىن ءونىمدى جەرگىلىكتى ساۋدا ورىندارىنا ۇسىنا باستادى. اتىراۋ قالاسىنداعى «دينا» ساۋدا ورتالىعىنداعى ساۋدا نۇكتەسىندە ەشكى سۇتىنە سۇرانىستىڭ ارتىپ وتىرعانىنا كۋا بولدىق. ەشكى ءسۇتىن تۇتىنۋشىلاردىڭ ءبىرى كامشات اقبەرديەۆا جەتى ايلىق بالاسىنا ەشكى ءسۇتىن پايدالانا باستاپتى. «ەشكى ءسۇتىنىڭ قۇرامىندا, اسىرەسە, جاس نارەستە ءۇشىن دارۋمەن كوپ. سول سەبەپتەن تۇراقتى پايدالانۋدى كوزدەپ وتىرمىن» دەيدى ول. كەلەشەكتە ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ەشكى سۇتىنە قىزىعۋشىلىعى ويانعان جانە ءبىر تۇتىنۋشى نۇرجان اققاليەۆ تا «ەشكى سۇتىندە انا ءسۇتىن الماستىراتىنداي دارۋمەن مول ەكەنىن ۇلكەندەردەن ەستيتىن ەدىك. جالپى, ەشكى ءسۇتىنىڭ ادامنىڭ اعزاسىنا وڭ اسەر ەتەتىن ەمدىك قاسيەتى بار», دەيدى. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇرىن ساۋدا ورىندارىنان رەسەيلىك ەشكى ءسۇتىن الىپ جۇرگەن. ەندى مىنە, وتاندىق ءونىمنىڭ كوڭىلگە قونىمدى باعامەن ساتىلعانى تۇتىنۋشى ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ وتىر.
شارۋاشىلىققا ماحامبەت اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى جۇمىسقا تارتىلىپتى. ماسەلەن, جانگەلدى توقوۆ ەشكى فەرماسى اشىلعاننان بەرى جۇمىس جاسايدى. العاشىندا شەتەلدەن اكەلىنگەن ەشكىلەردىڭ جەرگىلىكتى جەرگە بەيىمدەلۋىن قاداعالادى. ەشكىلەردىڭ جەمشوبى مەن سۋىنىڭ مەرزىمىندە بەرىلۋىن دە, جاراقات الماۋىن دا قاداعالاپ ءجۇردى. مۇندا جانگەلدىمەن بىرگە, بۇرىن كىتاپحاناشىلىقتان تابىس تاپقان زايىبى گۇلبارشىن دا جۇمىسقا ورنالاسىپتى. سونان سوڭ ۇلى ەركەبۇلان مۇنايشى ماماندىعىن مەڭگەرگەنىنە قاراماستان اتا-اناسىنا قولعابىس جاساۋ ءۇشىن ەشكى فەرماسىنا جۇمىسقا كەلىپتى.
جانگەلدى توقوۆتىڭ وتباسى بۇرىن الىستاعى قىزىلقوعا اۋدانىندا تۇرعان ەكەن. قازىر ونىڭ وتباسىنا شارۋاشىلىق باسشىلارى سارايشىق اۋىلىنان ءۇي الىپ بەرىپتى. «ماماندىعىمنىڭ وزگەرگەنىنە وكىنبەيمىن. ەڭ باستىسى, وتاعاسىم مەن ۇلىم قاسىمدا. ءبارىمىزدىڭ دە جۇمىسىمىز بار», دەيدى گۇلبارشىن. اناسىنىڭ ايتقانىن ۇلى ەركەبۇلان دا قوستايدى.
– قاي كەزدە دە جۇمىسسىز ءجۇرۋ ادامنىڭ كوڭىل-كۇيىنە, مىنەزىنە تەرىس اسەر ەتەدى. ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمسىزدىك پايدا بولادى, –دەيدى ءبىر كەزدەرى جۇمىسسىز جۇرگەن جانگەلدى توقوۆ. – ال قازىر تۇراقتى جۇمىسىمىز بار. وزىق ۇلگىدەگى تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان فەرمانىڭ كەلەشەگىنە سەنىمىمىز مول. بۇعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اۋىلداردى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ كوڭىلگە قونىمدى جالاقىمىز بار, باسپانامەن دە قامتاماسىز ەتتى. قاراپايىم ەڭبەك ادامى ءۇشىن بۇدان ارتىق نە كەرەك؟
ۆلاديمير روزمەتوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «اتىراۋاگروونىمدەرى» شارۋا قوجالىعىن كوپسالالى دەۋگە بولادى. مۇندا كوكونىستەر دە, الما مەن شيە دە وسىرىلەدى. توعانداردا بالىق تا وسىرىلەدى. تابىن-تابىن سيىر مەن وتار-وتار قوي ءورىستى تولتىردى. وسىنداي سان الۋان شارۋانى ىسكە اسىرۋعا ءوڭىردىڭ 300-دەن استام تۇرعىنىن جۇمىسقا تارتقان ۆلاديمير روزمەتوۆ «بولاشاقتا تاۋارلى-ءسۇت كەشەنىن, قۇس فابريكاسى مەن تاۋارلى-بەكىرە فەرماسىن ىسكە قوسۋدى ويلاستىرىپ ءجۇرمىن», دەيدى. ايتپاقشى, شارۋاسىنا مىعىم كاسىپكەر جاقىندا ەشكى ءسۇتى مەن الۋان ءتۇرلى ونىمدەرىن ماسكەۋدىڭ ساۋدا ورىندارىنا شىعارۋ ءۇشىن كەلىسىم جاسادى.
جولداسبەك شوپەعۇل,
«ەگەمەن قازاقستان».
اتىراۋ وبلىسى,
ماحامبەت اۋدانى.