ەلوردادا جاقىندا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ 45-ءشى حالىقارالىق فيزيكا ءپانى وليمپياداسى وتەدى دەپ كۇتىلۋدە. قازاقستاندا تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعالى وتىرعان سايىسقا 89 مەملەكەتتەن 410 وقۋشى قاتىساتىنى ءمالىم بولۋدا.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, 45 جىلدىق تاريحى بار ءبىلىم سايىسىنا وليمپياداعا بۇرىن-سوڭدى قاتىسىپ كورمەگەن 9 ەلدىڭ جاستارى باقتارىن سىناۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن. بۇرىنعى وليمپيادالاردان قازاقستاندىق جوبانىڭ تاعى ءبىر وزگەشەلىگى, قاتىسۋشىلار قاتارىنىڭ بيىل ەداۋىر ارتا ءتۇسىپ وتىرعانى.
سايىسقا ۇلتتىق فيزيكالىق وليمپيادالاردىڭ جەڭىمپازدارى, بيىلعى مەكتەپ بىتىرۋشىلەر اراسىنان فيزيكادان شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماعان كىل جۇيرىكتەر جانە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى ىرىكتەلىپ الىندى. قاتىسۋشى ەلدەردىڭ كوماندا قۇرامىنىڭ سانى كۆوتامەن انىقتالادى. اتالمىش شارا ەلىمىزدەگى باستى ءبىلىم ورداسى بولىپ تابىلاتىن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا وتەدى دەپ جوسپارلانۋدا.
ءبىلىم بايگەسىندە قازاقستاننىڭ نامىسىن 5 وقۋشى قورعاماق. ولار – حالىقارالىق جاۋتىكوۆ وليمپياداسىنىڭ التىن مەدال يەگەرى ءامىر ءبىرالين مەن رەسپۋبليكالىق ءپان وليمپياداسىنىڭ التىن مەدال يەگەرى يسا دانات. سونداي-اق, فيزيكا پانىنەن حالىقارالىق وليمپيادانىڭ قولا مەدال يەگەرى نۇربەك دىنمۇحاممەد, «تۋيماادا» حالىقارالىق وليمپياداسىنىڭ قولا مەدال يەگەرى تۇرسىنبەك نۇريسلام جانە جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى حالىقارالىق جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى وليمپياداسىنىڭ كۇمىس مەدال يەگەرى داۋلەت قۇرمانتاەۆ قاتىسادى.
«دارىن» عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى شولپان قيراباەۆانىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, وليمپيادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكىزىلگەلى وتىر. ورتالىقتىڭ باسشىسى بۇل تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى اڭگىمەلەي كەلىپ: «ورەلى جاستارعا قازاقستاندى جوعارى دەڭگەيدە تانىتۋ, دارىپتەۋ – ۇلكەن سىناق. جەتەكشى ۇستازدارىمەن بىرگە كەلەتىن بالالارعا قازاقستاننىڭ اسەم دە كورىكتى جەرلەرىن ارالاتىپ كورسەتۋگە ءبىز قاشاندا ءازىرمىز»,–دەدى.
«وليمپيادا 2 كەزەڭنەن تۇرادى. قاتىسۋشىعا ءبىرىنشى تەوريالىق, ال ەكىنشى سىناقتا ەكسپەريمەنتتىك تاپسىرمالار بەرىلەدى. شىعارىلعان ەسەپتەر – 20, تاجىريبەلىك جۇمىستار 30 ۇپايمەن باعالانادى. سۇراقتاردىڭ دەنى تۇگەلدەي دەرلىك جاڭادان ويلاپ تابىلىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. ەسەپ جۇمىستارىنىڭ ماتىندەرى وتە اۋقىمدى بولعاندىقتان, مۇنى 5 ساعاتتىڭ بەدەرىندە ورىنداپ شىعۋ كەز كەلگەننىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى», – دەيدى وليمپيادانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى ەرنۇر رىسماعامبەتوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىندا 70 ادام بار. التى ادام شەتەلدىك, ال قالعاندارى بۇرىن وليمپياداعا قاتىسقان ورەندەر مەن شەتەلدە ءبىلىم الىپ جاتقان قازاقستاندىق جاستار.
سايىسقا ءار ەلدەگى ورتا ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىنىڭ وزگەشەلىگىنە بايلانىستى تەك 20 جاسقا دەيىنگى وقۋشىلار تاڭدالىپ وتىر. مىسالى, اقش-تا 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە سايكەس مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەر 19-20 جاس ارالىعىندا بولىپ كەلسە, ال بىزدە بۇل 17 جاسپەن شەكتەلەدى.
قازاقستان 2008 جىلعى وليمپيادانىڭ كورسەتكىشى بويىنشا 28-ءشى ورىندى يەلەنسە, سوڭعى ءۇش جىلدا 15,12,10 ورىندىق مەجەگە قول جەتكىزىپ ءجۇر. جىل سايىن سايىستا قازاقستاندىق 5-8 بالعىننىڭ وليمپياداعا قاتىسىپ, باق سىناۋىنا تولىق مۇمكىندىك تۋعىزىلادى.
800-دەن اسا جازبا جۇمىستارى بار-جوعى 2-3 كۇننىڭ ىشىندە تەكسەرىلىپ, سايىس قورىتىندىسى شىعارىلادى. ءبىلىم بايگەسىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا جەڭىمپازدارعا مەدالدار مەن ارنايى سەرتيفيكاتتار تابىس ەتىلەدى.
ماقپال تورەبەك,
ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حقتۋ-ءدىڭ III كۋرس ستۋدەنتى.
تۇركىستان.